Íslenska þjóðfélagið - 01.08.2023, Qupperneq 104

„Beint flug er næs“: Svæðisbundin áhrif millilandaflugs frá Akureyri
104 ..
Millilandaflug um Akureyrarflugvöll hefur jafnframt jafnað aðgengi Akureyringa að utanlands-
ferðum í samanburði við íbúa á suðvesturhorni landsins. Líkt og aðrir íbúar á Norður- og Austurlandi
fara Akureyringar rétt rúmlega eina utanlandsferð um Keflavíkurflugvöll á ári, samanborið við rúm-
lega tvær ferðir íbúa höfuðborgarsvæðisins og tæplega tvær ferðir annarra íbúa á suðvesturhorninu.
Vegna millilandaflugsins um Akureyrarflugvöll er tíðni utanlandsferða hins vegar sú sama á Akur-
eyri og á suðvestursvæðinu og aðeins hálfri ferð lægri en á höfuðborgarsvæðinu. Þá er athyglisvert
að ríflega fjórðungar farþega í Kaupmannahafnarflugi Niceair hélt áfram með tengiflugi frá Kastrup
til annarra flugvalla í Evrópu. Tengiflug um Kastrup virðist því vænlegri kostur fyrir marga en að
ferðast til Keflavíkur til að komast í alþjóðlegt net flugsamgangna.
Þess ber þó að gæta að talsverður breytileiki er í hlutfalli þeirra sem aldrei fóru til útlanda og
fjölda utanlandsferða eftir landsvæðum. Frekari rannsóknir ættu að beinast að greiningu á tengslum
fjarlægða frá millilandaflugvelli og utanlandsferða einstaklinga, ekki síst á Suðvestursvæðinu þar
sem íbúar Suðurnesja eru í öfundsverðri aðstöðu. Jafnframt væri mikilvægt að greina áhrif samsetn-
ingar mannfjöldans á einstökum stöðum með tilliti til menntunar, tekna og annarra bakgrunnsþátta.
Fyrri rannsóknir hafa sýnt að reglubundnar flugsamgöngur geta haft jákvæð áhrif á sjálfsmynd,
menningu og ímynd viðkomandi svæða (Baxter o.fl., 2021; Smyth o.fl., 2012). Með svipuðum hætti
benda niðurstöður þessarar rannsóknar til þess að reglubundið millilandaflug um Akureyrarflugvöll
bæti upplifun íbúa Norður- og Austurlands af lífsgæðum sínum. Það kemur e.t.v. ekki á óvart að 80%
þeirra sem flogið hafa til útlanda um Akureyrarflugvöll telji flugið hafa aukið lífsgæði sín og skiptir
þar ekki máli hvort viðkomandi flugfarþegar séu búsettir á Norðurlandi vestra, Akureyri, annars
staðar á Norðurlandi eystra eða á Austurlandi. Hins vegar vekur nokkra athygli að um helmingur
íbúa á Norður- og Austurlandi sem ekki flugu um Akureyrarflugvöll á síðustu tólf mánuðum töldu
beina flugið engu að síður hafa aukið lífsgæði sín. Hæst er þetta hlutfall meðal Akureyringa sem ekki
hafa notfært sér flugið en fer lækkandi eftir því sem fjær dregur.
Tíminn mun leiða í ljós hver langtímaáhrif reynslunnar af starfsemi Niceair verða á millilandaflug
um Akureyrarflugvöll. Líklegt má teljast að hún hafi stutt ákvörðun lággjaldaflugfélagsins Easyjet
um að hefja beint flug milli Akureyrar og London veturinn 2023–2024, og ákvörðun Easyjet hefur
eflaust kallað á tengiflug Icelandair frá Akureyri til Keflavíkur frá sama tíma. Það er þó e.t.v. til marks
um breytta tíma í flugsamgöngum að í byrjun nóvember 2023, miðað við mánaðar bókunarfyrirvara,
var tengiflug Icelandair frá Akureyri til Keflavíkurflugvallar í tengslum við millilandaflug Icelandair
til London tvöfalt dýrara en flug Easyjet alla leið frá Akureyri til London, og með sama fyrirvara var
miði með innanlandsflugi Icelandair frá Akureyri til Reykjavíkur rúmlega þúsund krónum dýrari en
tveir flugmiðar með Easyjet frá Akureyri til Keflavíkur með viðkomu á Gatwick flugvelli.
Heimildaskrá
Adler, N., Ülkü, T., og Yazhemsky, E. (2013). Small regional airport sustainability: Lessons from benchmarking. Journal
of Air Transport Management, 33, 22-31. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2013.06.007
Alderighi, M., Cento, A., Nijkamp, P., og Rietveld, P. (2012). Competition in the European aviation market: the entry of
low-cost airlines. Journal of Transport Geography, 24, 223-233. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2012.02.008
Allroggen, F., og Malina, R. (2014). Do the regional growth effects of air transport differ among airports? Journal of Air
Transport Management, 37, 1-4. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2013.11.007
Alþingi. (2022). Þingsályktun um stefnumótandi byggðaáætlun fyrir árin 2022–2036. https://www.althingi.is/altex-
t/152/s/1383.html
Arnþór Gunnarsson. (2018). Saga flugvalla og flugleiðsögu á Íslandi. Bókaútgáfan Opna.
Bai, Y. og Wu. C.L. (2022). The causality analysis of airports and regional economy: Empirical evidence from Jiangsu
Province in China. Sustainability, 14 (7).
Baxter, G., Bloice, L., & Gray, D. (2021). Exploring the Socio-cultural Impact of Scottish Island Airports. Scottish Affairs,
30(3), 311-336. https://doi.org/10.3366/scot.2021.0372
Cattaneo, M., Malighetti, P., Paleari, S., og Redondi, R. (2016). The role of the air transport service in interregional
long-distance students’ mobility in Italy. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 93, 66-82. https://doi.
org/10.1016/j.tra.2016.08.017
Cattaneo, M., Morlotti, C., Malighetti, P. og Redondi, R. (2023). Airports and population density: Where benefits outweigh
costs. Regional Studies, 57, 576–589. https://doi.org/10.1080/00343404.2022.2060957