Morgunblaðið - 02.03.1999, Blaðsíða 22

Morgunblaðið - 02.03.1999, Blaðsíða 22
22 ÞRIÐJUDAGUR 2. MARZ 1999 ^ MORGUNBLAÐIÐ UR VERINU lsfirðingar bjartsýnir þrátt fyrir fjölda uppsagna fískverkafólks Hlutdeild kjördæma í úthlutuöu aflamarki (allar kvótabundnar tegundir innan lögsögu) -1 '**-- 91/92 92/93 93/94 94/95 95/96 96/97 97/98 98/99 Suðurland 14,2% 14,7% 14,9% 14,9% 13,1% 13,9% p-12,8% 13,1% Reykjanes 16,8% 16,6% 17,4% 17,7% . 15,4% 15,4% 15,1% 16,5% Reykjavík 8,5% 8,3% 9,2% 9,3% 10,2% 9,0% 7,2% 7,9% Vesturland 9,1% 9,2% 9,0% 9,0% 10,4% 9,9% 10,8% 11,0% Vestfirðir 13,1% 12,8% 11,3% 11,2% 12,6% 12,2% 12,0% 10,1% Norðurl. vestra 6,2% 6,4% 6,2% 6,5% 7,2% 7,4% 7,9% 7,1% Norðurl. eystra 17,5% 18,2% 18,2% 18,8% 19,7% 20,8% 22,9% 22,4% Austfirðir 14,5% 13,9% 13,9% 12,7% 11,4% 11,4% 11,3% 11,9% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Úthlutað þorskaflahámark til krókaleyfisbáta Á 95/96 96/97 97/98 98/99 Suðurland / V*f tonn 511 819 960 1.285 Reykjanes \ , 2.714 3.170 4.098 6.627 Reykjavík ^l^ i ?% 868 1.154 1.377 2.036 Vesturland 2.633 3.800 4.249 4.466 Vestfirðir 2.938 4.310 4.664 7.415 Norðurland vestra 569 868 957 1.110 Norðurland eystra 1.864 2.976 3.278 3.635 Austurland 2.133 3.868 5.059 5.029 „Margir hafa áhugaáfisk- vinnslu" Staða fískvinnslunnar á Vestfjörðum hefur verið nokkuð til umræðu að undanförnu í kjölfar uppsagna um 60 starfsmanna í físk- ------------------------7--------------------------------------------------------------------- vinnslu á Isafírði og Hnífsdal. Helgi Mar Arnason velti fyrir sér stöðu fískvinnsl- unnar fyrirvestan ogræddi viðbæjar- -------------------7—,------------------------------------------------------------------------ stjóra Isafjarðarbæjar og alþingismenn um horfur í atvinnumálum Vestfjarða. FRÁ rækjuvinnslu á Isafirði. Morgunblaðið/Halldór Sveinbjörnsson UPPSAGNIR starfsfólks í físk- vinnslu á ísafirði og Hnífsdal í síð- ustu viku hafa vakið spurningar um framtíð fiskvinnslunnar þar vestra. Nú eru bundnar vonir við að einstak- lingar í þessum byggðarlögum hefji fiskvinnslu í stað þeirra fyrirtækja sem hætt hafa störfum og því muni nokkur hluti þess starfsfólks sem sagt var upp störfum fá vinnu á ný. Formaður Alþýðuflokksins segir að þróuninni í atvinnumálum Vestfjarða verði hinsvegar ekki snúið við nema með breyttu fiskveiðistjórnunar- kerfi. í síðustu viku var 29 starfsmönn- um hjá íshúsfélagi ísfirðinga sagt upp stöfum, 17 íslendingum og 11 erlendum verkamönnum. Þá hefur 25-30 starfsmönnum einnig verið sagt upp hjá Fiskverkun Ásbergs í Hnífsdal en þar af voru aðeins 4 ís- lendingar. Þá hefur einnig 5 starfs- mönnum verið sagt upp hjá Básafelli á ísafirði. Töluverður hluti þeirra intra Stáfvaskar Intra stálvaskarnir fást í mörgum stærðum og gerðum. Þessi vaskur ber nafnið Eurora og hefur hlotið margvíslegar viðurkenningar fyrir frábæra hönnun. sem sagt hefur verið upp á þessum stöðum er þannig erlent verkafólk. Margir þeirra hafa haft fasta búsetu vestra árum saman en aðrir dvalið þar í skemmri tíma. Allir eru engu að síður með lögheimili í viðkomandi sveitarfélagi, borga þangað útsvar og sækja þar þjónustu. Sveitarfélag- ið verður þannig af umtalsverðum tekjum missi þetta starfsfólk vinn- una. Þó uppsagnirnar í síðustu viku megi að nokkru rekja til rekstrar- örðugleika fyrirtækjanna eru margir þeirrar skoðunar að um megi kenna stjórnun fiskveiða sem hafi leitt til þess að fiskvinnslur í byggðarlögum fyrir vestan hafi ekki haft úr nægu hráefni að moða, einkum vegna þess að Vestfirðingar hafi selt stóran hluta veiðiheimilda sinna úr kjör- dæminu á síðustu árum. Þá hafi sjó- vinnsla aukist verulega á síðustu ár- um á kostnað landvinnslunnar. Aftur á móti benda margir á uppsveiflu í SSORGAPACK Léttar og liprar handbindivélar OR4000 Handvírk Heildsöludreifing: ¦" SmÍðjUVBgÍ11,Mpilv:;; [iflSsiK-sími 5M 1M8'fax 5M1089 Fæst í bvaainaauöruversiunum um land allt. /VETASALA/V Skútuvagl ÍS-L Slml SBB IB13 • Fax 5BB IBB4 bolfiskvinnslu á Flateyri, Suðureyri og Þingeyri. Ljóst er að aflaheimildum í Vest- fjarðakjördæmi hefur fækkað nokk- uð á undandörnum árum. I úthlutun veiðiheimilda fyrir yfirstandandi fiskveiðiár komu um 46.830 þorskígildistonn í hlut útgerða í Vestfjarðakjördæmi eða uml0,l% af heildarkvóta landsmanna. A síðasta fiskveiðiári var hlutdeild Vestfjarða- kjördæmis um 11,95% en um 12,20% á fiskveiðiárinu 1996/7. I úthlutuninni má einnig sjá að á yfirstandandi fiskveiðiári var útgerð- um á ísafirði úthlutað um 18.813 þorskígildistonnum. Þessar tölur kunna að hafa breyst nokkuð frá því úthlutað var í upphafi fiskveiðiárs- ins. T.d. var frystitogarinn Guðbjörg ÍS nýverið seldur frá ísafirði en skipinu fylgdi 2.600 þorskígildistonna kvóti við úthlutun- ina sl. haust. Athygli vekur að á síð- asta fiskveiðári seldu ísfirðingar frá sér sem nemur 0,3% aflahlutdeildar í þorski. Aftur á móti voru keypt til Isafjarðar rúm 1,6% þorskkvótans á síðasta fiskveiðiári. Þá var leigður alls um 11.219 þorskígildistonna kvóti frá Isafirði á síðasta fiskveiði- ári en um 15.332 þorskígildistonn frá staðnum eða um 4.113 tonnum meira. Fiskvinnsla á Vestfjörðum hefur á síðustu árum byggst í æ ríkari mæli á afla smábáta. Krókabátar eru lang- flestir á Vestfjörðum og hafa þeir stærstan hluta þorskaflahámarksins eða um 7.415 tonn við upphaf yfir- standandi fiskveiðiárs og hefur auk- ist verulega á þeim fjórum árum sem núverandi fiskveiðistjórnunarkerfi krókabáta hefur verið við lýði. Heild- arþorskaflahámark krókabáta er samtals um 31.602 tonn. Margir vilja halda áfram rekstri Halldór Halldórsson, bæjarstjóri á ísafirði, segir íbúum sveitarfélagsins vitanlega brugðið þegar svo mörgu fólki sé sagt upp störfum. Sveitarfé- lagið sem slíkt hafi hinsvegar engan iringripsrétt til að breyta rekstri um- ræddra fyrirtækja, enda séu þau í einkaeign. Hann segist hafa orðið var við umræðu og áhuga meðal bæj- arbúa um að koma af stað rekstri í stað þeirra fyrirtækja sem lagt hafi niður vinnslu. „Þegar fyrirtæki hættir störfum losnar húsnæði og gott vinnuafl og margir sjá þarna tækifæri. Það eykur hjá manni bjart- sýni en hvort úr verður kemur ekki í ljós fyrr en á næstu vikum," segir Halldór. „En ef reyndin verður sú að fólkið fær ekki vinnu aftur munu tekjur sveitarfélagsins augljóslega minnka. Það sem er verra er að við- brögð fólks við þessum aðstæðum virðast vera að það flyst búferlum. Þannig fækkar fólki stöðugt." Halldór segir öllum hafa verið Ijóst til margra ára að störfum í fisk- vinnslu og útgerð muni fækka um þriðjung. Hinsvegar hafi ekkert ver- ið gert af hálfu hins opinbera til að koma til móts við þennan samdrátt, þvert á móti sé dregið úr opinberri þjónustu á landsbyggðinni. Gífurlegt áfall fyrir byggðarlagið Einar Kristinn Guðfmnsson, þing- maður Sjálfstæðisflokks, segir upp- sagnir fiskverkafðlks á ísafirði mjög alvarlegar. Atvinnulíf á ísafirði hafi til þessa haft ákveðna sérstöðu. Ná- grannabyggðarlög ísafjarðar hafí lent í hremmingum undanfarin ár en atvinnulífið á Isafírði staðið nokkuð traustari fótum. „Þetta er því gífur- legt áfall fyrir byggðarlagið í heild svo ekki sé talað um það starfsfólk sem verður beinlínis fyrir uppsögn- unum. Þetta mun hafa keðjuverk- andi áhrif á tekjur sveitarfélagsins og á þjónustuaðila og þar fram eftir götum." Einar segist samt ekki sjá að Al- þingi geti með beinum hætti haft áhrif á þessar ákvarðanir. Hér sé um að ræða ákvarðanir eigenda fyrir- tækjanna, einfaldlega vegna þess að þeir telji ekki aðrar leiðir færar. „ís- húsfélag ísfirðinga hefur verið burðarás í atvinnustarfsemi á ísa- firði og þar vilja menn veg sinnar heimabyggðar sem mestan. Mér er reyndar kunnugt um einstaklinga sem eru að velta því fyrir sér að hrinda af stað annarri fiskvinnslu- starfsemi á svæðinu og þá er nauð- synlegt að stutt sé við bakið á allri slíkri viðleitni." Kvótaíviinanir fyrir landvinnsluna Einar segir hina veiku stöðu land- vinnslunnar í sjávarútvegi kjarnann í vanda atvinnulífsins á Vestfjörðum. Langvarandi taprekstur landvinnsl- unnar hljóti að enda með ósköpum. Það mættu þeir hafa í huga sem kalla eftir auknum álögum á sjávar- útveginn sem atvinnugrein. )fA.ð vísu horfir almennt betur um rekstur landvinnslunnar núna, sem er auð- vitað ljósið í myrkrinu. Því má held- ur ekki gleyma að i ísafjarðarbæ fer fram öflug og mikil landvinnsla. Það er eðlilegt að fiskveiðistjórnunar- kerfið væri meira ívilnandi fyrir fisk- vinnsluna í landi. Til þess eru ýmsar leiðir færar. Ég hef meðal annars bent á að þær útgerðir sem leggja fisk til vinnslu innanlands ættu að fá kvótaívilnun. Það myndi styrkja stöðu fiskvinnslunnar í samkeppn- inni við útflutning á ferskum físki og sjóvinnslu," segir Einar. Þróun sem menn sáu fyrir Sighvatur Björgvinsson, þingmað- ur Alþýðuflokks, segir að skella megi skuldinni að stórum hluta á fiskveiði- stjórnunarkerfið. Hann bendir á að þegar kerfið var innleitt hafi mörg sjávarútvegsfyrirtæki á Vestfjörðum verið með sterkustu sjávarútvegs- fyrirtækjum á landinu. „Síðan hefur sigið á ógæfuhliðina, megnið af afla- heimildum fyrirtækjanna verið seld- ar og frystihúsin standast ekki sam- keppni við_ sjóvinnsluna af ýmsum ástæðum. Ég sé ekki að úr því sem komið er sé neitt til ráða í þeim efn- um. Auðvitað gæti þessi þróun breyst með breyttu kerfí sem það virðist ekki vera vilji til þess að hálfu stjórnvalda. Vestfirðingar hafa lengi vitað að þróunin væri á þessa leið en samt sem áður hefur meirihluti kjós- enda á Vestfjörðum greitt atkvæði þeim öflum sem hafa barist fyrir því að fískveiðum verði stjórnað með þessum hætti," segir Sighvatur.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.