Morgunblaðið - 03.10.2000, Blaðsíða 51

Morgunblaðið - 03.10.2000, Blaðsíða 51
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 3. OKTÓBER 2000 51 '**- I I UMRÆÐAN Bjartsýni og svartsýni í umhverfismálum „ÞAÐ er vel hægt að vera umhverfíssinnað- ur án þess að vera svartsýnn". Þessi orð má fínna í bók Björns Lomborgs „Hið sanna ástand heimsins", sem kom nýlega út í ís- lenskri þýðingu. I upp- hafi bókarinnar rekur Björn að þekking okkar á heiminum ræðst af því sem við lesum, sjá- um og heyrum og fjölmiðlar og kunningj- arnir eru helstu heim- ildir okkar heimsmynd- ar. Sú mynd sem þannig fæst er þó alltaf ófullkomin og til þess að fá raunsanna mynd af ástandi umhverfismála í heiminum þarf að grípa til tölfræðinnar. Það þarf að skoða með óyggjandi hætti hvernig staðan er og hver þróunin hefur verið. Það þarf að komast hjá „að finnast eitthvað vera", „að hafa eitthvað á tilfinningunni" og „að telja að eitthvað sé á einhvern hátt varið" og þess í stað að afla rökstuddra stað- reynda og draga niðurstöður af þeim. Þetta er það sem Björn gerir í bók sinni „Hið sanna ástand heimsins". Hann aflar talna um ástand umhverf- ismála frá virtum alþjóðlegum stofn- unum og notar þær til þess að rekja þróun mála og vekur athygli á alþjóð- legum rannsóknum á hvernig hægt er að bregðast við aðsteðjandi vanda á hinum ýmsu sviðum umhverfis- Pétur Bjarnason mála. Bókin „Hið sanna ástand heimsins" er samantekt á því sem komið hefur í ljós við rannsóknir Björns. Til- tækar áreiðanlegar upplýsingar benda eindregið til þess að ástand heimsins batni hvað umhverfismál varðar og að lausn muni finnast á þeim vanda- málum sem við er að glíma. Þessar stað- reyndir eru raktar á hátt á þriðja hundrað blaðsíðum í bókinni og vel rökstuddar með til- vísunum í virtar alþjóðlegar stofnan- ir og einstaklinga sem hafa látið að sér kveða á þessu sviði. Staðreyndir um umhverfismál eiga ekki alls staðar upp á pallborðið. Umhverfismál Rökstudd bjartsýni í umhverfismálum, segir Pétur Bjarnason, er bannfært sjónarmið. Það er hægt að vera umhverfissinni án þess að vera svartsýnn, en sú náð er ekki öllum gefin. I þeirri umræðu, sem fylgt hefur útkomu bókarinnar hefur Birni verið borið á brýn að vera óraunsær og ofurbjartsýnn og að fara ranglega með staðreyndir. Ekki hefur þó verið sýnt fram á að svo sé. Þegar bókin kom út í Danmörku fór af stað mikil umræða í fjölmiðlum þar og þrátt fyrir margar þungar ásak- anir var ekki hægt að hrekja neinar niðurstöður bókarinnar sem ein- hverju skipta. Staðreyndir mega sín nokkurs gegn uppsöfnuðum tilfinn- ingum, ef tilfinningarnar stangast á við rök. Það hefur lengi verið siður að hegna sendiboða válegra tíðinda. Nokkrir þeirra sem tekið hafa þátt í umræðu um bók Björns Lomborgs hafa séð ástæðu til þess að hnýta í Fiskifélagsútgáfuna ehf fyrir að ráð- ast í að gefa bókina út. Rökstudd bjartsýni í umhverfismálum er sem sagt bannfært sjónarmið. Það má ekki trufla ímyndina um að allt sé að fara á verri veg í umhverfismálum jafnvel þótt það stangist á við stað- reyndir. Fiskifélagsútgáfan efh hafnar þessu viðhoi-fi. Það verður gerð krafa til umhverfissinna - jafnt bjartsýnna sem svartsýnna - um að rökstyðja sín sjónarmið með staðreyndum. Tími annarra aðferða er væntanlega liðinn. Þessu þurfa umhverfissinnar í svartsýna hópnum að átta sig á því þrátt fyrir allt er þeirra þörf í um- ræðunni. Höfundur er framkvæmdastjóri og stjórnarformaður Fiskifélags ís- lands. Eru lyf óþörf ? ÞAÐ væri gott ef hægt væri að svara þessu játandi, en er það svo? Nýlega var gerð skoðanakönnun um m.a. afstöðu fólks til notkunar lyfja. Spurt var hvort viðkomandi teldi að hægt væri að komast hjá lyfjanotkun með því að beita öðrum aðferðum til lækninga t.d. skurðaðgerðum, nálastungumeðferð, líkamsrækt, hollu mat- aræði eða með nattúru- lækningalyfjum. Niður- staðan úr þessari könnun var ótvíræð því um 97% af svarendum töldu að með fyrrnefnd- um aðferðum væri alltaf, oft eða stundum hægt að láta þær koma í stað hefðbundinna lyfja! Það væri freistandi að álíta að svarendur hefðu misskilið spurninguna, svo ótrúleg er útkoman úr þessari könnun. Margar aðrar spurningar vakna við þessi svör. Álítur fólk almennt að lyf séu aðeins af hinu vonda eða í flestum til- fellum gagnslaus? I framhaldi af þessu skoðaði ég sölu á lyfjum eftir sjúkdómsflokkum og skoðaði sér- staklega þá flokka sem segja mætti að innihéldu ólæknandi sjúkdóma. Stefán Bjarnason Undir slfka flokkun get- um við verið sammála um að heyri sjúkdómar eins og sykursýki, og margir aðrir alvarlegir efnaskiptasjúkdómar, hjartasjúkdómar, vissir alvarlegir gigtarsjúk- dómar, alvarlegir geð- sjúkdómar, krónískir verkir og svo mætti lengi telja. Þegar ég síðan lagði saman lyfja- kostnaðinn sem heyrir undir þessa sannar- legu alvai'legu sjúk- dóma þá kom í Ijós að mjög stór hluti svar- enda hefur ekki gert sér grein fyrir gífurlegu mikilvægi lyfja í okkar dag- lega lífi og við getum alls ekki verið Ég vil svo sannarlega ekki gera lít- ið úr fyrirbyggjandi aðgerðum, t.d. með heilnæmu fæði, líkamsrækt og ef til vill öðrum óhefðbundnum aðferð- um, en þær koma ekki í veg fyrir að viss hluti samferðamanna okkar eða við sjálf fáum „ólæknandi" sjúkdóma sem aðeins nýtísku lyf geta haldið niðri. Með bólusetningum hefur einn- ig tekist að útrýma'eða draga stór- lega úr dauðsföllum af völdum margra alvarlegra sjúkdóma. I dag Lyf sem meðferðar- úrræði við sjúkdómum, segir Stefán Bjarnason, er og verður áfram mik- ilvægur hluti af okkar heilbrigðisþj ónustu. lítur heimurinn með óþreyju til lyfja- fyrirtækjanna í von um að þau komi með lyf sem geti stöðvað krabbamein, illvíga smitsjúkdóma o.s.frv. En það er ein staðreynd sem blasir við okkur og það er hinn gífurlegi kostnaður við að finna upp eitt nýtt lyf og koma því á markað. í dag er talið að þessi kostnaður sé að meðaltali 47 milljarð- ar kr. Þennan kostnað þarf að lækka með öllum tiltækum ráðum jafnframt sem allri framþróun verði flýtt. Ein hugmynd er að lengja einkaleyfi á lyfjum þannig að þróunarkostnaður þeirra dreifðist á fleiri ár. Lyf sem meðferðarúrræði við sjúkdómum er og verður áfram mikilvægur hluti af okkar heilbrigðisþjónustu, og það er von okkar sem störfum á þessum markaði að umfjöllun um þessi mál sé byggð á faglegum grunni, þannig næst mestur árangur. Höfundur er framkvæmdastjðri. <# g°tt wcé Rúmteppi frá kr. IO.9OO.- tvö púðaver fylgja. J^j^íeppi-Gardíwttr-'Dtijkar-IMef.ar t^^ÍsTALL Kringlunni - Faxafeni AVIS Sími: 533 1090 Flug og bíll í borg og bæ Flug f rá Akureyri eða Reykjavík og bíll á aðeins kr. 11.780.- Flug frá Egilsstöðum eða Reykjavík og bíll á aðeins kr. 13.080.- É Lágmarksdvöl ein nótt Verð miðað við 2 í bíl/einn dag HVGFélAG IStANDS Atr 1..1.M4 Sími 570 30 30 A \ TOKpiús vapn í viöskiptum elnfait og öruggt Windows samhæfður TOK pius viðskiptahugbunaður er Windows samhæfður með nýju og vingjarnlegu noíendaviðmótí. Skjámyndir TOK plús er sérstaklega auðvelt að læra á og fullkomin hjálp er til staðar hvar sem notandinn er staddur. A R H U S Mlcrosoft SQL gagnagrunnur Gagnavinnsla TOK plús er byggð á Microsoft SQL gagnagrunni sem tryggir rneiri hraða og fjölbreyítari möguleika víð gagnameðhöndlun og uppfærslur á gagnalausnum. TOK plús er tilbúið til tengingar við SQL gagnagrunna aios og t.d. Microsoft SQL 7 eða Oracle 8. Fyrír Iftil og meðaistór fyrirtæki TOK plús viðskiptahugbúnaður hentar litlum og meðalstórum fyrirtækjum þar sem samtímanotendur eru á bílinu 1 til 10. Möguleika' á kerfisstækkunn og fjölgun notenda eru nánast óendanlegir. WKmsSMBmSSSSmmsmSSmSmm Skeifunni 8-108 Rvk. • S.: 545 1000 ¦ Fax: 545 1001 • ax@ax.is r 7Á *Ji é. .<ss. m M RÁÐGJÖF ÞRÓUN ÞJÓNUSTA .l-.f.Olt9í Í.llilt-íir.ÍHj '19 •SUbtHlVÍAl tlD Jrgfiuq russesq u rgg'í'w í»:íui; TSUbs titus OB 19 J^bii uiMc; ou cbisaabnBo
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.