Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1914, Blaðsíða 35

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1914, Blaðsíða 35
35 nefnist érnail charnplevé á frakknesku, og kallast gæti grópasmelt á voru máli; glerungurinn er látinn í grafnar grópir í málminum. Er sú aðferð yngri en við garðasmelt, tókst upp í Rinarlöndunum á 12. öldinni og breiddist út þaðan til Frakklands og víðar. Minni krossiun, sem er yztur hins vegar á myndablaðinu, er með tölumerkinu 4499, kominn til safnsins frá Berunesskirkju 1898; má vel vera að nokkru leyti (sbr. það er eftir fer) sá er segir í Vilchins-máldaga (1397) að kirkjan eigi þá, því að búningurinn á honum er, eins og allir þessir krossar og róður, miklu eldri en frá því um 1400. — Lögun krossins, svo sem hann er nú, má sjá af myndinni; hæðin er 38,8 cm., lengd þvertrésins er 26,5 cm., þykt efnisins (spýtnanna) 1,1 cm. Eins og áður var bent til er kross þessi ekki allur jafngamall; sjálft krosstréð, sem er úr furu, er yngri smíð en róðan, og er þó vafalaust frá því áður en hér urðu siðaskifti. Róðan sjálf er með grópasmelti og hefir verið gylt; eir- plötur stungnar og með gyllingarleifum eru á langálmunni, og er ein guðspjallamannsmynd smelt uppi yfir róðunni; í götum á p]öt- unum hafa verið »steinar« í fyrstu, en er þær hafa verið settar á þetta tré, hafa látúnsbólur og naglar verið settir i götin í stað stein- anna. Krosstréð, sem plöturnar hafa verið á í fyrstu, hefir verið um 4 cm., en þetta er 3,4 cm., nema á endunum, þar sem það er 4,6—8 cm. Þar sem álmurnar hafa mæzt, hefir verið sporbaugs- myndaður flötur, eins og á hinum krossunum, en randirnar á plót- unum hafa verið beygðar yfir brúnirnar, er plöturnar voru settar á þetta krosstré. Á þverálmurnar hafa verið settar grafnar látúns- plötur með látúnsbólum til viðbótar við hína fornu míðplötu; sést þetta ljóslega á myndinni. Útundan klæðningunni standa endarnir berir, og hafa þeir verið málaðir rauðir (með >kólor«), og sömu- leiðis randirnar á álmunum. Róðan, sem er hjá stærra krossinum er með tölumerkinu 4751, kom til safnsins árið 1900, og mun vera frá Ása-kirkju í Skaftár- tungu. Segir í máldaga þeirrar kirkju frá 13431) að hún eigi þá »smellta kross«, og getur vel verið að þessi róða sé af honum. Hún má heita nær því eins og róðan á Berunesskrossinum, en örlitlu stærri, hæðin er mest 15,4 cm., faðmlengdin 12,3 cm. Allmikið er eftir af gyliingunni og smeltið hefir haldið sér betur. Mittisbandið er grænt, og svo hefir það verið á Berunessróðunni, — en hvítleitt á Drafla8taðaróðunni. Gatið á brjóstinu er vitanlega ekki uppruna- legt og ekki heldur blóðlækirnir úr sárunum á fótunum, vinstri (!) siðunni og höfðinu; þeir eru gerðir með rauðum olíulit einhvern- ») D. I. II, nr. 507. 6*
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.