Samvinnan - 01.03.1928, Side 44

Samvinnan - 01.03.1928, Side 44
38 SAMVINNAN ur hann þegar nýjar brautir. Hann steypir hjátrúnni af stóli en setur þekkingu og reynslu í hennar stað. íslandslýsing Eggerts vakti þegar álit á honum seni efnilegum vísindamanni. Árið 1752 eni þeir gerðir út í rannsóknarför um ísland, hann og Bjarni Pálsson. Ferð- uðust þeir um landið 6 sumur og gerðu athuganir um jarðmyndun, gróður og dýralíf, en auk þess um atvinnu og háttu þjóðarinnar. Um þessa starfsemi þeirra reit Eggert hina nafnkunnu Ferðabók. Það var óhemjuverk, sem þeim Eggert og Bjama var falið að inna af hendi. Landið var lítt rannsakað. íslensk öræfi voru litlu kunn- ari en hinn mikli Grænlandsjökull er nú. Erlendar þjóðir gerðu sér fáránlegar hugmyndir um land og lýð og lands- menn voru sjálfir fullir hjátrúar og hindui-vitna. Það var alment álit alþýðu erlendis og jafnvel hér heima, að eld- j gígamir væru reykháfar helvítis. Er fræg orðin Heklu- ganga þeirra félaga. Var þeim mjög ráðið frá fyrirætlan sinni. Töldu menn er í nágrenni fjallsins bjuggu, að uppi á tindinum hefðust við árar í hrafnalíkjum með jám- nefjum og jámklóm og mundu óboðnir gestir af þeim A , hafa kaldar viðtökur. En eigi þarf að orðlengja það, að þeir gengu af hröfnum þessum dauðum, og mun eigi hafa bólað á þeim síðan í íslenskri hjátrú. Snemma kom í ljós áhugi Eggerts á menningu fom- aldarinnar og íslenskri tungu. Á háskólaárum sínum skrif- aði hann drög til bókar um íslenska goðafræði og þjóðtrú. En aðalrit hans um málfræði em Réttritunarreglur er hann tók saman um sama leyti og hann skrifáði Ferða- bókina. íslenskt mál var þá í öngþveiti miklu, og vissu menn hvorki upp né niður, hversu rita skyldi. Ekkert hafði verið gjört til þess að samræma rithátt og fram- burð. Ritmál 17. og 18. aldar er blendingur af íslensku, latínu og illri dönsku. Það þurfti meira en lítið hugrekki til að ráðast í það stórvirki að skapa festu í þeim óskapn- aði. Um þetta leyti vom málfræði — og yfirleitt flest vís- indarit — samin á latínu og einkum sakir vöntunar á fræðiorðum í íslensku, en „eg kaus heldur“ segir Eggert
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104

x

Samvinnan

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Samvinnan
https://timarit.is/publication/340

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.