Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.10.2002, Blaðsíða 97

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.10.2002, Blaðsíða 97
MENNING ER MATTUR Á þessum grundvelli setti Bourdieu sér tvö markmið: Að sýna fram á hvemig raunveruleg stéttaskipting samfélagsins er náttúrugerð og þannig látið líta svo út að hún sé eðlileg, og að sýna ffam á hvemig hún verður hluti af sjálfsmynd og líkamningu hvers þess sem tilheyrir tilteknu samfé- lagi. Þessum markmiðum reynir Bourdieu svo að ná í kenningu sinni um athafnir, eða atbeina (e. practice/praxis, agency). Sú kenning snýst um að sýna ffam á hvernig við sem meðhmir í ákveðnum félagshópum, stétt til dæmis, tökum á okkur ákveðna hegðun, ákveðinn Kkamsburð, ákveðið mataræði, ákveðið lífsmynstur, ákveðnar athafhir, ákveðna sjálfsmynd, ákveðnar hugmyndir. Allt em þetta mögulegar auðlindir, segir Bourdieu, sem fólk notfærir sér til þess að ná markmiðum sínum í lífinu, en máhð er að öll þessi sérkenni em undirorpin gildismati sem sjálft er byggt á stétta- skiptingu og ójöfhuði samfélagsins. Þannig er ákveðinn líkamsburður og ákveðið útht, karlmannlegt og kraftalegt, hugsanlega ákveðinn kostur fyr- ir þá karlmenn sem tilheyra stétt verkamanna og til þess fallinn að gefa þeim ákveðna stöðu meðal stéttarbræðra sinna. Á sama tíma er litið nið- ur á þennan líkamsburð í milli- og yfirstéttumun og með því að tileinka sér hann er maður af verkalýðsstétt að velja sér í raun þá stöðu sem hon- um stendur helst til boða. Það val stuðlar um leið að viðhaldi félagsgerð- arinnar, og það þó það Kti út fýrir að maðurinn sé að vinna að eigin ff am- gangi (sjá Dirks, Eley og Ortner 1994 bls.15-16). Hér kemur hugtakið „vald“ óhjákvæmilega til sögunnar, en það hefur kannski öðram hugtökum frekar öðlast lykilstöðu í mannffæði síðustu ára. I mannffæði, eins og svo víða annars staðar, er hugtakið undir mikl- um áhrifum ffá Michel Foucault (1978; 1980). Skrif Foucaults um vald em auðvitað mörg og flókin og hér verða aðeins tiltekin þau atriði sem skipta máli fyrir þá hugsun um menninguna sem hér er til umfjöllunar. I fýrsta lagi leggur Foucault (1980) áherslu á það í skrifum sínum að vald, raunvemlegt vald, felist ekki nema að litlu leyti í valdbeitingu. Megininntak þess, kynngikraftur þess, felst í þekkingu, í ffamleiðslu þekkingar, í því að skapa merkingarheima, í því að búa til raunveruleik- ann (Foucault 1978; sjá Dirks, Eley og Ormer 1994 bls. 5). Þessi sýn á vald fellur mjög vel við þá mannfræðilegu hugmynd að menning sé merking, ákveðin sýn á heiminn, ákveðin leið til þess að skilja eða jafii- vel skapa veruleikann, og að menning og merking séu afstæð fýrirbæri, sértæk, ekki hin sömu alls staðar. Samkvæmt Foucault er þannig öll menning, öll merking, í sjálfu sér vald og því pólitísk. Menning er mátt- 95
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.