Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1989, Blaðsíða 25

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1989, Blaðsíða 25
Þessa vitleysu líka ir það að hann er að reyna að þroska sig og mennta er því líkast að hann hafi litla trú á framtíðinni. I bréfum til vinar síns Þorleifs Gunnarssonar 1911, segir hann til dæmis: „Eg get ekki sofið á nóttunum. Það er alltaf svartnættis dauðamyrkur í kringum mig‘‘, eða: „Dagar mínir eru sólarlitlir og svartnætti hvílir yfir sál minni. Ég er alltaf á flótta, er að flýja minn innra mann, er að flýja undan óþægilegum hugsunum.“ Sum af þessum skrifum eru all-fáránleg: „Það sætir furðu, hvað skaparinn hefur miðlað mér jafnan því lang- lakasta sem til er í öllum hlutum sem að höndum bera.“ „Þunggeðja og ráðstola“ segist hann vera í maí 1912, og „þegar ég er einn á ferli og einkum þegar náttúrudýrðin ljómar fegurst, sækir mig óvenjulega mikið þunglyndi.“ Og enn segir svo: „Ég reyni að flýja sjálfan mig, vil helzt aldrei vera hinn eiginlegi Þór- bergur, ég vil vera kaldur eins og ísinn og harður sem steinninn, ég vil gleyma sjálfum mér og vera allt annað en ég er.“ Þetta síðasta er frá vorinu 1912, og ef ekki væri alveg fráleitt að gera ráð fyrir bókmenntalegum áhrifum í þessu örvæntingarhrópi, væri upplagt að skilgreina það sem venzl við „die Symbolik des Kristallinen und Metalli- schen“ í þýzkum bókmenntum um aldamótin. Þegar Þórbergur var kominn svona langt niður á við, varð hann að taka eitthvað til bragðs, og þá kemur, hinn 1. júní 1912: „Akvað með reglugerð að halda áfram við skólanámið." Ekki hefur slíkt sálarástand verið viðvarandi árið út og árið inn, en mörgum árum síðar, í september 1922, þegar Þórbergur er staddur á Isa- firði, og er farið að leiðast Isafjarðarlífið, segir svo í dagbókinni: „Engin tíðindi... Mér er lífið smádrepandi þjáning. Hver dagur er byrjun sömu þjáninga, og endir sömu kvala. Oft á nóttu verð ég að vakna til þján- mga minna. A ég nokkuð það til í eigu minni sem er venjulegum manni gleðiefni? Sannarlega eiga ýmsir við verri kjör að búa en ég. En ég er þeim ósköpum búinn að finna meira til þjáninganna." Ennfremur: „Ég á ekki kærleika nokkurs manns en lítilsvirðing og skop eru atlot, sem ég á við að búa daglega.“ Þegar Þórbergur fær vitneskju um að hann hefur gert tíðleikakonu sinni barn, er næstum eins og heimsendir vofi yfir, og raunar má segja að hann hafi yfirleitt verið ákaflega varnarlaus gagnvart áföllum sem kunnu að bera honum að höndum. En þó að Þórbergur kæmist langt niður, fór hann líka hátt upp; og of- býður þá stundum sjálfum. „Þegar ég var í Graz 1929,“ segir hann í Komp- 287
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.