Bændablaðið - 28.02.2019, Side 34

Bændablaðið | Fimmtudagur 28. febrúar 201934
LÍF&STARF
Hótel Breiðavík. Á planinu neðan við gömlu byggingarnar eru 12 gistieiningar sem teknar voru í gagnið 2004. Þar er hvert herbergi með sér inngangi og baði. Myndir HKr.
til 300 fjár fyrr en um mánaðamótin
febrúar-mars. Þurfti ég ekkert að
gefa þeim fram að því, en féð var
bara úti og í fjörubeit. Þetta var
samt mitt vænsta fé. Þegar ég tók
féð inn rúði ég það og um leið og
það var borið fór það að fara út
aftur.
Annars var ég með það á taði í
refahúsinu og mokaði þar í það heyi
þar sem ég var með sjálfgjafakerfi
sem ég hannaði sjálfur. Ærnar sem
voru að koma inn í endaðan febrúar,
byrjun mars, úr þaranum gat innbyrt
mikið magn af heyi og sparaði ég
það ekki við féð. Í refahúsinu var
ég með um 550 til 600 fjár og
þurfti ekki að gefa þar rúllur nema
svona einu sinni í viku, enda hafði
ég útbúið þar sjálfgjafakerfi og
sjálfvirkt vatnskerfi. Það sá því að
mestu um sig sjálft.“
– Þú nefnir mikla fjörubeit.
Hafði hún engin vandamál í för
með sér fyrir kindurnar?
„Nei, við lentum ekki í neinum
vandamálum, ekki nokkrum. Þetta
var allt mjög heilbrigt fé sem át
bæði rekþara og líka söl, allt eftir
því hvernig á stóð. Af þessu uppskar
ég gríðarlega mikla frjósemi og
vænt fé. Burðarhjálp við það var
nánast engin og þegar það kom inn
í hús hafði ég það á taði og stutt að
sækja sand til að bera undir líka.
Það var því þurrt og gott í húsinu.“
Fór aldrei í refarækt
þrátt fyrir hvatningu
Þú segist þarna hafa nýtt þér
refahús sem var á jörðinni þegar þið
keyptuð hana, stundaðir þú eitthvað
refarækt sjálfur?
„Nei, ég fór aldrei út í það. Það
var samt mjög lagt að mér að fara í
refarækt á sínum tíma, en ég hafði
aldrei trú á þessu og leist aldrei á
að slíkt gæti gengið. Fyrri eigendur
voru hins vegar með refarækt og
skyldu hér eftir nærri þúsund
fermetra hús þegar þau hættu. Það
er mjög vel byggt stálgrindarhús
sem nýttist okkur ágætlega fyrir
kindurnar.“
Síðasta sumar var slakt
í ferðamennskunni
– Þið eruð búin að vera alfarið í
ferðaþjónustu síðan 2011, hafið
þið orðið vör við aukinn straum
ferðamanna á þetta vestasta horn
landsins?
„Já, aukinn ferðamannastraumur
til landsins hefur auðvitað skilað
sér hingað líka. Ég myndi þó segja
að eftir okkar tuttugasta sumar í
þessum rekstri sem við vorum að
ljúka við nú 2018, þá var það mjög
erfitt. Ef við værum í Reykjavík,
þá væri þessu líkt við hrun. Af því
að við erum hér á hjara veraldar þá
tölum við bara um samdrátt.
Ég gæti trúað að ferðamönnum
sem sóttu til okkar síðastliðið
sumar hafi fækkað um 50% frá
því sem mest var hvað gistinætur
varðar. Auðvitað eru margir
samverkandi þættir sem valda
því. Það er í fyrsta lagi veðrið,
síðan heimsmeistarakeppnin í
knattspyrnu, auk þess sem Ísland
er dýrt ferðamannaland.
Samt þegar maður skoðar t.d.
talningu á bílum inn á svæðið á
teljurum Vegagerðarinnar, þá hafa
ekkert komið færri bílar hingað en
venjulega. Talið hefur verið að það
fari út á Látrabjarg hér rétt vestan
við okkur, um 100 þúsund manns
á hverju sumri.“
Litlu „svefnbílarnir“ eru tifandi
tímasprengjur
„Þá spilar inn í að það er aukið
gistiframboð á svæðinu og
ýmislegt annað, eins og litlir
bílaleigubílar sem fólk gistir í.
Þeir bílar hafa reyndar alls staðar
verið til töluverðra vandræða. Það
er greinilega ekki nógu vel að þeim
rekstri staðið. Fólk fer illa upplýst á
þessum bílum um landið og ég óttast
að það verði ekkert gert varðandi
þann rekstur fyrr en það verða
alvarleg slys. Þessir bílar eru engan
veginn almennilega útbúnir eins og
húsbílar. Fólk er t.d. að skríða inn í
þessa bíla og reyna að hita þá upp í
köldu veðri með gaslömpum. Ég tel
að þetta séu ekkert annað en tifandi
tímasprengjur.“
Bjartsýnn á hag
ferðaþjónustunnar
– Hvað með framhaldið, ertu
þokkalega bjartsýnn?
„Já, já, ferðamenn munu halda
áfram að koma til Íslands og þeir
eiga eftir að sækja í auknum mæli
út í hinar dreifðu byggðir, á því er
enginn vafi. Enda hef ég oft sagt
að Vestfirðir séu eitt best varðveitta
leyndarmál Íslands.
Maður veit svo sem ekkert um
hvernig þetta kemur nákvæmlega
til með að þróast, en við erum
samt ekkert hætt að fá ferðamenn,
þvert á móti held ég að þeim muni
fara fjölgandi. Auðvitað geta þó
alltaf komið sveiflur og lægðir í
ferðamennskuna.“
Hyggjast flytja að Geitagili
í framtíðinni
– Sérðu fyrir þér að þið haldið lengi
áfram rekstrinum hér í Breiðavík?
„Við verðum svo sem ekkert
eilíf hér. Það þarf mikinn dugnað
og eljusemi að halda úti þessum
rekstri. Það er því ekki gert nema
fólk hafi til þess fulla heilsu.“
– Nú hafið þið staðið í mikilli
uppbyggingu hér í Breiðavík, en
um leið hafið þið líka verið að
byggja upp á þinni gömlu bújörð
og foreldra þinna, Geitagili í
Örlygshöfn. Sérðu það frekar fyrir
þér sem ykkar heimili í framtíðinni?
„Já, ég geri það. Við höfum verið
afskaplega heppin með smið sem
hefur hjálpað okkur við alla þessa
uppbyggingu. Við höfum verið með
þennan sama mann í smíðavinnu
hjá okkur í ein fimm eða sex
sumur og hann er afskaplega fær
iðnaðarmaður og heitir Sigurjón
Hákonarson. Hann gengur í hvað
sem er og er duglegur að benda
manni á hvað þurfi að lagfæra og
hvað megi gera betur.
Á Geitagili stóðu málin þannig
að það var ekki nema um tvennt að
ræða. Annaðhvort að jafna húsin
við jörðu og moka yfir eða laga
þau til. Ég ákvað að taka seinni
kostinn, laga þau til og eiga þetta
þá til elliáranna. Þarna er búið að
endurbyggja allt og við erum nú
að klára að endurnýja síðasta húsið.
Meira að segja tók ég stífluna í gegn
í haust, steypti hana upp og hækkaði
um metra samfara því að stækka og
dýpka safnlónið fyrir virkjunina,
en á Geitagili er heimarafstöð sem
virkjuð var 1966 og hefur aldrei
verið neitt annað rafmagn á jörðinni.
Ég endurnýjaði allan vélbúnað
í virkjuninni 2001 og er nú komið
að því að endurnýja búnaðinn á
nýjan leik enda er ég búinn að auka
vatnsmagnið mikið síðan.“
Málningarslettan varð að
heilu íbúðarhúsi
Eins og fyrr segir þá voru þau Keran
og Birna Mjöll með fé í gömlu fjósi
í Breiðavík auk refahússins sem þar
er. Fjósið var með sambyggðri hlöðu
sem til stóð að lengja um helming
og byggja fjárhús samhliða fjósinu.
Það var þó aldrei gert. Fjárhúsi var
hróflað upp um 1955 af vanefnum
og átti að standa í 1–2 ár, þau stóðu
þar til 2011 en voru þá alveg að
hrynja og voru þá rifin. Þau tóku
200 fjár og ég var alltaf með þau
full af fé.
„Fjósið var eins og önnur
fjós með lítilli lofthæð og lítið
hægt við það að gera eftir að við
hættum sauðfjárbúskapnum. Konan
lagði þá til að við slettum á þetta
málningu svo það liti betur út.
Ég fór þá og reif af því þakið og
hækkaði veggina. Síðan setti ég nýtt
þak, nýja og stærri glugga, nýjar
útihurðir og einangraði húsið auk
þess að steypa nýja einangraða
gólfplötu með lögnum. Í dag er
þetta nánast orðið fullbúin íbúð
sem vantar herslumuninn á að
klára. Það er búið að setja upp alla
milliveggi og mála, en eftir er að
klára klósettið og eldhúsið. Svo
málningarslettan á gamla fjósið tók
því algjörum stakkaskiptum og varð
að nýju íbúðarhúsi.
Upphaflega hugmyndin þegar
ég byrjaði á þessu var að gera þetta
að íbúð fyrir okkur hjónin. Þannig
gætum við komist út úr vinnunni á
hótelinu þar sem við höfum búið
í smá kytru og verið meira út af
fyrir okkur. Þar sem ferðaþjónustan
hefur heldur dregist saman eins og
á síðastliðnu sumri, þá verðum við
meira að sinna öllu sjálf og erum því
alltaf á vaktinni. Meðan svoleiðis
er þá getum við ekkert leyft okkur
að fara úr vinnunni eins og fínir
forstjórar og stimpla okkur út á
miðjum dögum og fara heim í nýja
húsið. Því höfum við frestað því að
klára þetta hús meðan við erum hér
allt í öllu.“
Forréttindi að fá að sinna
áhugastarfinu
– Það er þá ekki mikið um frí hjá
ykkur?
„Nei, en ég hef litið svo á að við
búum í fríi alla daga. Þótt konan sé
ekki hress með það þá höfum við
ekki nokkurn tímann farið í það sem
aðrir kalla frí síðan 1999. Ég hef
ekki einu sinni farið í vetrarfrí. Þá
hefur tekið við bullandi vetrarvinna,
skólaakstur,vélavinna og annað.
Svo hef ég líka verið meira og
minna í viðhaldi allan veturinn líka.
Þó ég hafi aldrei farið í það sem
flestir kalla frí, þá segi ég líka að
það eru mikil forréttindi að fá að
vinna við það sem maður hefur
áhuga á og gaman af. Ég væri ekki
í þessu ef ég hefði ekki gaman
af og mikinn áhuga á þessu. Ég
elska það sem ég er að gera og
það eru forréttindin sem allur
almenningur getur ekki gengið að
sem sjálfsögðum hlut,“ segir Keran
St. Ólason, ferðaþjónustubóndi í
Breiðavík.
Fyrsta alvöru fríið síðan 1999
Því er við að bæta að þau
öndvegishjón létu loks verða af
því að taka sér almennilegt frí
frá rekstrinum eins og vel flestir
Íslendingar nú fyrir áramótin.
Þannig lögðu þau veg undir dekk,
óku til Keflavíkur og hoppuðu þar
upp í flugvél á vit ævintýranna á
Gran Canaria, rétt áður en jólin
gengu í garð.
„Ferðamenn munu halda áfram að koma til Íslands og þeir eiga eftir að sækja í auknum mæli út í hinar dreifðu
byggðir, á því er enginn vafi. Enda hef ég oft sagt að Vestfirðir séu eitt best varðveitta leyndarmál Íslands.”
Gamla fjósið var orðið óhrjálegt þegar þau hættu sauðfjárbúskapnum. Birna
Mjöll lagði þá til að þau slettu á það málningu svo það liti betur út. Keran fór í
verkið, setti á það nýtt þak, nýja og stærri glugga, nýjar hurðir og einangraði
húsið auk þess að steypa nýja einangraða gólfplötu með hitalögnum. Í dag
er þetta nánast orðið fullbúin íbúð sem vantar herslumuninn á að klára.