Bændablaðið - 28.02.2019, Blaðsíða 55

Bændablaðið | Fimmtudagur 28. febrúar 2019 55
Snjóþyngsli og hálka hafa ekki
verið mikil nú í vetur fyrir utan
síðast liðinn mánuð. Nóg hefur
verið að gera hjá þeim sem moka
snjó og hálkuverja síðan í janúar.
Ekki er vinsælt hjá öllum það
gífurlega magn af salti sem sett
er á göturnar til að hálkuverja,
saltpækillinn fer afar illa með
farartæki.
Bílar þola misvel saltpækilinn,
en þess eru dæmi að skipta
hafi þurft út öllu sem viðkemur
bremsum á bílum á allt að 20.000
km fresti, bremsubúnaði sem á að
öllu jöfnu að duga í 60–80.000
km. Sjálfur hef ég séð tveggja ára
gamlan bíl ekinn 24.000 km koma
á verkstæði í bremsuviðgerð með
tvær af fjórum bremsudælum fastar,
en þessum bíl var mest ekið á stóru
stofnbrautunum í Reykjavík þar
sem mest er saltað.
Aðgerðir sem mætti líkja við
barn sem heldur um rassinn
þegar kúkurinn er dottinn
Saltið sem dreift er á malbikaðar
götur slær vissulega á hálkuna og
er til góðs fyrir þá sem aka um
á ónegldum hjólbörðum og er
vissulega mikið öryggismál fyrir
vegfarendur. Hins vegar er það
óumhverfisvæna hliðin á saltnotkun
sem virðist ekki vera mikið í
umræðunni, sem eru áhrifin sem
saltið hefur.
Saltið mýkir og leysir upp
tjöruna í malbikinu, tjaran (olían
úr malbikinu) fer svo í snjóinn og
því næst kemur snjóruðningstækið
og ryður snjónum út í
vegkantinn bæði með tjörunni
og saltinu í. Í vegkantinum
bráðnar svo ruðningurinn með
saltinu og tjörunni og lekur í
jarðveginn. Þegar þessi blanda
af óumhverfisvænum efnum er
komin í vegkantinn eftir heilan
vetur er jarðvegurinn orðinn svo
mengaður að þar virðist ekkert lifa
á sumrin.
Svo slæmt var þetta síðastliðið
sumar að margir tóku eftir ljótu
sárinu í vegköntunum og til að
klóra í sköllóttan vegkantinn þá
voru settar túnþökur á um eins
metra breiðum kafla meðfram
Miklubrautinni. Við þær götur
sem mest eru saltaðar yfir
veturinn virðist ekkert gras vaxa í
vegkantinum yfir sumarmánuðina.
Það væri forvitnilegt og örugglega
vert rannsóknarverkefni að
taka jarðvegssýni um 30 cm frá
kantsteininum á Miklubrautinni
um 500 metrum fyrir neðan
Ártúnsbrekkuna. Ég þori að
fullyrða að niðurstaðan komi
mörgum á óvart.
Sennilega frekar vonlaust
verk því að ekki er ólíklegt að
jarðvegurinn þar sé mettaður af
mengandi efnum sem ekki gefa
vonir um grassprettu þarna í
vegkantinum.
Nagladekk eða ekki?
Fyrstu bílarnir sem koma á
nagladekk á haustin hljóma fyrir
mörgum eins og jarðýta sé keyrð á
klöpp og í grjóti, svo hátt heyrist í
nöglunum berja malbikið. Margir
vilja meina að þegar líður á
veturinn venjist maður hljóðinu í
nagladekkjunum og heyri það ekki,
en í maí þegar göturnar hafa ekki
verið saltaðar lengi byrja menn
að heyra aftur í þeim seinustu
nagladekkjum sem enn eru undir
bílum.
Eflaust eru einhverjir sem
venjast hljóðinu, en að mínu mati
er skýringuna að finna á því að við
heyrum ekki í nöglunum að þegar
búið er að salta fyrstu tvær þrjár
saltanirnar sem mýkja malbikið
svo mikið að það heyrist ekkert
í nöglunum því malbikið er svo
mjúkt. Svo þegar hætt er að salta
á vorin herðist malbikið aftur og
þá byrjar að heyrast í nöglunum
aftur.
Þegar malbikið er svona mjúkt er
hætta á skemmdum á malbikinu, þá
sérstaklega við gatnamót og þar sem
eru samskeyti á malbikinu. Í síðustu
viku sendi Vegagerðin út viðvörun
um að hætta væri á holuskemmdum
í malbikinu.
Hætta ætti söltun gatna
– minna salt, minna slit á götum
og minna svifryk
Persónulega er ég á þeirri skoðun að
það ætti algjörlega að hætta öllum
saltaustri á götur og í staðinn væru
einfaldlega allir á nöglum því það
eru ekki naglarnir sem skemma
göturnar heldur saltið. Með saltinu
fer tjaran úr malbikinu og eftir
verður fínn sallinn sem seinna
verður að svifryki. Ef ekkert er
saltað verður malbikið harðara og
göturnar endast einfaldlega lengur,
holurnar verða færri.
Fjórgengis, eins cylindra, 495 cc, 38 hestöfl/6800rpm. Rafmagnstýri, bein innspýting, spil.
Dráttarkrókur, hátt og lágt drif með læsingu.18 l. bensíntankur, vökvabremsur, 12” álfelgur.
Þyngd: 375 kg. tveggja manna, traktorsskráð. Litir: Svartur eða appelsínugulur.
CFORCE 600
Verð 1.649.000,-
Án vsk. 1.389.839,-
CFORCE 1000
2.190.000,-
1.766.129,- án vsk.
CFORCE 520
1.349.000,-
1.087.903,- án vsk.
30 ára
afmælis-
útgáfa
ÁRGERÐ 2019
Urðarhvarfi 4 / 203 Kópavogi
Sími 557 4848 / www.nitro.is
Glerárgötu 36 / 600 Akureyri
Sími 415-6415 / hesja.is
Lyngás 13 / 700 Egilsstaðir
Sími 471-2299 / ab.is
ÖRYGGI – HEILSA – UMHVERFI
Bændablaðið
Smáauglýsingar 56-30-300
KROSSGÁTA Bændablaðsins
Lausn á krossgátu í síðasta blaði
Hjörtur L. Jónsson
liklegur@internet.is
KÁL HEIMTING GRIND VAFI LYKTAR VERSLA ÚT
ÓÓGREINI-LEIKI S K Ý R L E I K I
HKONUNGUR A R R I FLJÓTRÆÐILÓ F L A N
AFÆÐA L A S K I M U N
A F S T U STÆLAKAPÍTULI A P A
SNÆDDI GLUNDUR
ÁN
REIÐI-
HLJÓÐ U T A N
RUSL
SAMTÖK S K R A N
BOGIKLAUFA-LEGUR
GAFHENTIRU
SKÖNNUN
BORÐA
M Á G U R ÞRÓTTUR
UNG-
DÓMUR
NÓTERA Æ S K A RÁNDÝR HARLA SJÚK-DÓMURSYSTUR-MAÐUR
O T U R
FLAT-
ORMUR
ÞAKBRÚN A G Ð A
ÍÞRÓTTA-
FÉLAG
SÆGUR F R A MMARÐAR-DÝR
S ÓNÁÐATUNNUR T R U F L A
BIT
GLÆSI-
LEIKI G L E F S
K Á L SKORDÝRHRUMUR F L Ó RÆÐAMYNT R E I F A AUGN-SJÚK-DÓMURMATJURT
U M
VÖRU-
MERKI
MÁLMUR S S
RISTIR
HAGGA S K E R SARGKÖTTUR U R G
S U K K STAMPURDÁ B A L I GJALD-MIÐILL K R MEIÐSLI LÓREGLA
U R R A R I STEFNAÁ FÆTI I S M I LEYFISTTVEIR EINS M ÁFISKUR
X
I
HEILL
L
Ó
M
R
STEIN-
TEGUND
O
T
F
A
I
L
N
K
N
SKJÁLFA
EINING
T
S
I
T
T
A
R
K
AANGAN
UM-
HVERFIS
m
yn
d
:
m
a
r
ci
n
K
la
pc
zy
n
sK
i
(c
c
By
-s
a
3
.0
)
100
h
ö
fu
n
d
u
r
B
h
•
k
r
o
ss
g
a
tu
r
.g
a
tu
r
.n
et
ÁFORM KRAUMA MJÖG GOGG ÁLÍTA RASK VITLAUST
HERGANGA
BERJAST
LESTA
KVEÐJA
SKORDÝR
NÆGILEGT
HÁRLEYSI
ÓHEILINDI TVÍHLJÓÐI
BETL
FYRIRBOÐI
TVEIR
EINS
RÉTT
STAKUR
SAMTÖKHLOTNAST
AUGLJÓS
BUKKUR
GEIR-
VARTA
SAMKVÆMI
SÝRA
SÍ-
VINNANDI
SUÐA LEYFI TVEIRVEFENGJA
KVEN-
HJÖRTUR
GJAMMA
JURT
Í RÖÐ
GORT
HAGNAÐUR
HRISTA
HLEMMUR
HÁLFNAÐUR
TVEIR
EINS
VAFI
SJÚKDÓM
MÆLI-
EINING
EIGNIR
ÞRÁ-
STAGASTSUSS
FROST-
SKEMMD
DVÖL
NEITUN
RÓMVERSK
TALA
BARDAGI
ELDUR
NUDDA
ÞJÓFNAÐUR
TEMJA
FUGL
ESPAST
GLUNDUR
SKÓLI
Í RÖÐ
TVEIR EINS
KLÆÐ-
LEYSIS
ÖRÐU
TUNNUR
GRAFA
ÓKYRRMÁLHELTI
ÁTT
h
ö
fu
n
d
u
r
B
h
•
k
r
o
ss
g
a
tu
r
.g
a
tu
r
.n
et
101
Hálkuvarnir ekki beint umhverfisvænar í núverandi mynd
Margir tóku eftir ljótu sárinu í vegköntunum eftir saltausturinn í fyrravetur. Til að klóra í sköllóttan vegkantinn þá
voru settar túnþökur á um eins metra breiðum kafla meðfram Miklubrautinni.