Bændablaðið - 28.02.2019, Side 56

Bændablaðið | Fimmtudagur 28. febrúar 201956
MATARKRÓKURINN
LÍF&LYST – BÆRINN OKKAR
Birkir Ármannsson og Brynja
Rúnarsdóttir keyptu jörðina
Brekku í Þykkvabæ vorið 1998 af
Ágústi Helgasyni og Þóru Kristínu
Runólfsdóttur.
Árið 2002 keyptu þau hluta af
jörðinni Skinnum og 2015 fjárfestu
þau í landi á jörðinni Húnakoti. Á
jörðinni er stunduð kartöflurækt,
sauðfjárrækt ásamt rækt á nokkrum
hrossum.
Býli: Brekka.
Staðsett í sveit: Þykkvibær í
Rangárþingi ytra.
Ábúendur: Birkir Ármannsson og
Brynja Rúnarsdóttir.
Fjölskyldustærð (og gæludýra): Í
Brekku búa Brynja og Birkir ásamt
börnum sínum, Bjarnveigu Björk,
19 ára, Bergrúnu Önnu, 17 ára, Birki
Hreimi, 15 ára og hundinum Ösku
Snælist. Uppkomin börn eru tvö,
Guðmundur Gunnar, 31 árs, maki
Guðrún Ýr, og Glódís Margrét, 28 ára,
maki Eiríkur. Barnabörnin eru Gunnar
Baltasar, 10 ára, Mikael Máni, 9 ára,
Ólafur Kolbeinn, 4 ára, Brynja María,
2 ára og Brynjólfur Marvin, 2 mánaða.
Stærð jarðar? 300 hektarar þar af
45 ræktaðir.
Gerð bús? Kartöflurækt, sauðfé og
hestar.
Fjöldi búfjár og tegundir? 70
kindur og 30 hross.
Hvernig gengur hefðbundinn
vinnudagur fyrir sig á bænum?
Á veturna er byrjað á gegningum
á morgnana, yfir daginn er sinnt
kartöfluplöntunum, svo í lok dags er
litið í fjárhúsin.

Skemmtilegustu/leiðinlegustu
bústörfin? Skemmtilegast er
sauðburðurinn á góðum vordegi ásamt
því að taka upp kartöflur með allri
stórfjölskyldunni í góðu haustveðri.
Leiðinlegasta starfið er án efa að
taka upp kartöflur í vondu og votu
veðri, sérstaklega þegar það dregst
fram í október.
Hvernig sjáið þið búskapinn
fyrir ykkur á jörðinni eftir fimm
ár? Vonandi í blóma með auknum
tækifærum.
Hvaða skoðun hafið þið á
félagsmálum bænda? Þau eru í
góðum farvegi. Það er ekkert sjálfgefið
að fólk gefi sig í þau, en þeir sem sinna
þeim gera sitt besta.
Hvernig mun íslenskum landbúnaði
vegna í framtíðinni? Það verður
smá brekka núna ef frumvarp
landbúnaðarráðherra nær fram að
ganga. En við höfum sérstöðu með
okkar landbúnaðarafurðir. Við
treystum íslenskum neytendum til
að velja hreinleika íslenskra afurða.
Hvar teljið þið að helstu tækifærin
séu í útflutningi íslenskra búvara?
Það verða alltaf tækifæri að flytja
út íslenskar landbúnaðarvörur.
Nýjasta dæmið er að Danir er
farnir að kaupa íslenska agúrku.
Hverjum hefði dottið það í hug fyrir
10 árum?
Hvað er alltaf til í ísskápnum? Það
eru alltaf til berjasultur, egg, mjólk
og gulrætur.
Hver er vinsælasti maturinn á heim­
il inu? Á sumrin eru nýuppteknar kart­
öflur með smjöri og salti lang vinsæl astar.
Eftirminnilegasta atvikið við
bústörfin? Þegar við gáfum fólki
færi á því að koma á akurinn og taka
upp kartöflur því vætan var svo mikil
það haustið að vélar komust ekki
um í honum.
Lágkolvetna eggjakökuvefjur
Hvort sem þið gerið tacos úr
venjulegum pönnukökum eða
tortillas­kökum – eða úr eggja­
kökuvefjum (eins og hér er gert),
þá hentar vel að framreiða steik
með, sem skorin er þunnt, og fylla
vefjuna líka með grænmeti og sósu
að eigin vali.
Það er líka hægt að nota
svartbaunabollur inn í vefjur, en
þær henta fólki sem er að breyta
mataræðinu og vill taka út glúten og
sykur.
Eggjakökuvefjur
› 8 stórar eggjahvítur
› 1/3 bolli kókoshveiti eða glútenlaust
mjöl, til dæmis maís eða
kartöflusterkja
› 10 msk. vatn
› 1/4 tsk. lyftiduft
› 1/4 tsk. hvítlaukur (saxaður)
› 1/4 tsk. laukduft
› 1/4 tsk. chili duft eða saxaður chili
› 1/4 tsk. salt
Aðferð
Blandið saman eggjahvítu, kókoshveiti
(glútenlausu mjöli), lyftidufti og vatni
í skál. Hrærið vel saman (ætti að vera
eins og þunnt deig).
Bætið við kryddi og blandið vel
saman.
Hitið pönnu (þá stærð sem þú vilt
að tortillan þín sé) á miðlungs hita.
Bíðið þar til pannan er heit. Spreyið
þá eða penslið pönnuna með olíu og
hellið hluta af blöndunni í miðjuna á
pönnunni (úr til dæmis ¼ bollamáli).
Hallið pönnunni á öllum brúnum
eins fljótt og mögulegt er, til að
dreifa deiginu eins þunnt og hægt er.
Þú getur alltaf bætt við deigi. Látið
pönnukökurnar eldast í nokkrar
mínútur þar til þær byrja að blása
aðeins upp. Snúið þeim við og eldið
í eina mínútu á hinni hliðinni.
Endurtakið ferlið þar til allt deigið er
búið.
Ef deigið er ekki nógu þunnt bætið
meira vatni við eggjahvítublönduna
og blandið saman.
Framreiðið með salsa og kjöti (eða
hakki) og fersku kryddi eins og
kóríander.
Svartbaunabollur (án kjöts)
Kjötlausar kjötbollur eru kannski
ekki fyrir alla, en það er algengt í
Mið­Austurlöndum að borða falafel
með þunnu brauði svipað og gert
er með kebab. Í þessari uppskrift
er kjúklingabaunum skipt út fyrir
svartbaunir fyrir kjötlausan lífsstíl
eða bara þá sem vilja bragðgóðan og
næringarríkan mat til tilbreytingar.
› ½ bolli hafrar
› 1 ½ bolli niðursoðnar svartar baunir,
skolaðar og settar í sigti
› 1 msk. egg (eða vegan útgáfa með 1
msk. hörfræ /chiafræ) blandað með 3
msk. (45 ml) vatni
› 1/3 bolli ferskur eða frosinn maís,
afþíddur ef það er frosinn maís
› ¼ bolli hakkaður vorlaukur
› ¼ bolli ristuð paprika
› 3 msk. salsa, heimagerð, eða bara úr
dós
› 3 hvítlauksrif, söxuð
› 2 tsk. cumin-duft
› ½ tsk. þurrkuð oregano
› ½ tsk. þurrkuð basilika
› ½ tsk. reykt paprikuduft
› ¼ tsk. cayenne-pipar
› 1/8 tsk. salt
› svartur pipar
Aðferð
Hitið ofninn í 175 gráður.
Vinnið saman hafra (3 eða 4 sinnum
mjög stutt ) í matvinnsluvél. Bætið við
baununum (án safa) og haldið áfram
að vinna saman þar til baunirnar eru
gróft hakkaðar. Það er gott að hafa
smá bit í baununum. Hrærið eggið
eða (fræin í vatni) saman við og hvílið
blönduna í nokkrar mínútur.
Setjið blönduna í skál og bætið maís,
papriku eða hvaða grænmeti sem er
við höndina við. Bætið svo kryddi við,
sem má líka leika sér með; til dæmis,
lauk, salsa, hvítlauk, cumin, oregano,
basiliku, papriku, cayenne­pipar, salt
og pipar. Blandið saman þar til allt
hráefni hefur blandast vel saman. Best
er að nota hreinar hendur í verkið.
Takið handfylli af blöndunni – á stærð
við golfbolta – og myndið kúlu. Ef
blandan er of blaut skaltu bæta við
einni til tveimur teskeiðum af höfrum.
Ef blandan er of þurr, bætið einni eða
tveimur teskeiðum af vatni.
Setjið formaðar kjötbollurnar á
smjörpappír á ofnplötu og setjið í
forhitaðan ofninn í um 20 mínútur,
eða þangað til þær er stífar viðkomu.
Snúið kjötbollunum varlega á fimm
mínútna fresti til að tryggja að þær
brúnist jafnt. Góðu fréttirnar eru að
þær eru enn betri daginn eftir beint
úr ísskápnum! Þær má nota í vefjur,
í tómatsósu eða borða bara með sósu
og salati.
Hnetusmjörs- og granólastykki
Þessi óbökuðu súkkulaði­
hnetusmjörstykki eru gerð með
nokkrum hollum hráefnum og
auðvelt að gera. Þessi orkustykki eru
fullkomið millimál eða morgunmatur
fyrir þá sem eru að flýta sér og eru
mikið á ferðinni.
› 1/2 bolli fínt hnetusmjör
› 1/2 bolli hunang
› 1/4 bolli kakóduft eða sykurlaust
súkkulaðismjör
› 1/2 tsk. vanilludropar
› 1/4 tsk. salt
› 2 bollar valsaðir hafrar (170 g) eða
granola /musli blanda
› 1 bolli poppað kínóa eða rice crispies
› 1/4 bolli saxað lífrænt súkkulaði
› Og skraut að eigin vali, hnetur, kókos,
gojiber
Aðferð
Setjið smjörpappír eða álpappír inn í
fat og setjið til hliðar.
Blandið saman hnetusmjöri og
hunangi í skál. Hitið í örbylgjuofni
í um það bil 20–30 sekúndur eða þar
til það er orðið nógu heitt til að að
blanda saman. Blandið þar til allt er
sameinað.
Bætið í kakóduftinu eða súkkulaði­
smjöri, vanilluþykkni og salti og
blandið vel saman.
Hrærið höfrunum saman við þar og
bætið síðan við poppuðu kínóa og
smáhökkuðu súkkulaði.
Blandan ætti að vera þykk, en ef ykkur
finnst það of þykkt má bæta við smá
minna af poppuðu korni og granóla.
Setjið blönduna í formið. Notið
hendurnar til að þrýsta þétt niður.
Kælið í 1–2 klukkustundir eða þar
til grunnurinn eru nógu harður til
að skera í bita. Fjarlægið álpappír/
smjörpappír og skerið í um 10–12
bita.
Geymið í loftþéttu íláti í kæli í allt
að eina viku.
Bjarni Gunnar Kristinsson
Matreiðslumeistari
Brekka