Rit Mógilsár - 2014, Blaðsíða 72

72 Rit Mógilsár 31/2014
matkempur (A. bisporus), sem í daglegu
tali ganga undir nafninu „Flúðasveppir“ á
Íslandi. Þær koma aðallega frá Hollandi
(2. mynd). Til gamans má geta þess að
hérlendis vaxa náskyldar sveppategundir
villtar, bæði í skógum og graslendi, sem eru
allar herramannsmatur. Til dæmis túnkempa
(3. mynd), sem er bragðmeiri en hin
náskylda ræktaða matkempa.
Smásöluverðmæti innfluttra matsveppa er
að minnsta kosti 150 milljónir króna, miðað
við gefnar forsendur (2. mynd). Til viðbótar er
svo framleiðsla og sala á ferskum sveppum
hérlendis (matkempum). Framleiðsla hér
innanlands er að jafnaði 11-12 tonn í hverri
viku (Rúnar Guðjónsson 2013) og smásölu-
verðmæti þess magns er um 570 milljónir
króna miðað við kílóaverð í almennum mat-
vöruverslunum. Alls er því smásöluverð mæti
innfluttra og innlendra ferskra og þurrkaðra
sveppa um 700 milljónir króna á ári. Inn á
þennan markað sækja þeir sem áhuga hafa
á að nýta villta íslenska sveppi.
Lokaorð
Mikil verðmæti geta verið falin í nýtingu
þeirra villtu matsveppa sem spretta upp til
dæmis í kjölfar skógræktar, en skógar hafa
yfirleitt mun fleiri sveppategundir en mó- og
graslendi (Ásrún Elmarsdóttir o.fl. 2011). Stutt
vaxtartímabil, miklar sveiflur í framboði milli
ára og stutt geymsluþol flestra matsveppa-
tegunda gerir skipulagða nýtingu þeirra
erfiða. Þarna er þó um umtalsverðan markað
að ræða, sem veltir a.m.k. ríflega hálfum
milljarði árlega.
Heimildir
Ása Margrét Ásgrímsdóttir, 2009. Matsveppir
í náttúru Íslands. Forlagið ehf. 169 bls.
Ásrún Elmarsdóttir, Bjarni D. Sigurðsson,
Edda S. Oddsdóttir, Arne Fjellberg,
Bjarni E. Guðleifsson, Borgþór Magnússon,
Erling Ólafsson, Guðmundur Halldórsson,
Guðmundur A. Guðmundsson, Guðríður
G. Eyjólfsdóttir, Kristinn H. Skarphéðinsson,
María Ingimarsdóttir & Ólafur K. Nielsen,
2011. Áhrif skógræktar á tegundaauðgi.
Náttúrufræðingurinn, 81(2): 69-81.
Baldauf, S. L. & J. D. Palmer, 1993. Animals
and fungi are each other’s closest relatives:
congruent evidence from multiple proteins.
Proceedings of the National Academy of
Sciences, 90(24): 11558-11562.
Rúnar Guðjónsson, 2013. Sveppir – Skýrsla.
Nemendaverkefni við Flúðaskóla. http://
nemar.fludaskoli.is/runar/files/2012/08/
skyrslasveppirpdf.pdf
Hagstofa Íslands, 2014. http://www.hagstofa.
is/Hagtolur/Utanrikisverslun/Innflutningur.
Helgi Hallgrímsson, 2010. Sveppabókin.
Íslenskir sveppir og sveppafræði. Skrudda,
Reykjavík, 632 bls.
Helgi Hallgrímsson & Guðríður Gyða Eyjólfs-
dóttir, 2004. Íslenskt sveppatal I. Smásveppir.
Náttúrufræðistofnun Íslands, Reykjavík, 189
bls.