Hugur - 01.01.2019, Qupperneq 7

Inngangur ritstjóra 7
síst vegna þess að í henni hafnar Stefán viðteknum venjum um aðferðafræði og
form heimspekilegra rita, enda blandast þar saman textar af ýmsu tagi sem seint
myndu birtast á þessu formi í fræðilegu tímariti, svo sem ljóð, sögur, leikrit og
heimspekilegar vangaveltur.
Í inngangi mínum að síðasta hefti Hugar (2018) vakti ég máls á því hversu mik-
ið hallaði á konur meðal höfunda efnis. Kynjahlutfallið er skárra að þessu sinni,
sérstaklega hvað varðar frumsamdar ritrýndar greinar. En í heildina er hlutfallið
meðal þeirra einstaklinga sem skrifa og fjallað er um í Hug 2019 þó langt frá því
að vera ásættanlegt. Ljóst er að grípa þarf til annarra og róttækari aðgerða en ég
hef gert í þau tvö ár sem ég hef verið ritstjóri. Vandinn sem ritstjóri Hugar stendur
frammi fyrir er að hann ræður því ekki hvaða efni – frumsamdar greinar, þýðingar
eða bókadómar – berst eða skilar sér hverju sinni. Ritstjóri getur þó gert ýmislegt
annað, eins og að hvetja kvenkyns höfunda sérstaklega til að senda efni í Hug og
mælst til þess að tilvonandi þýðendur þýði verk eftir konur. Ég hef reynt að gera
þetta tvennt en verð að horfast í augu við að það hefur ekki haft nægilega mikil
áhrif. Hér þarf því væntanlega að leita nýrra leiða.
Þetta hefti Hugar er það síðasta sem ég ritstýri, að minnsta kosti að sinni. Þegar
ég tók að mér að ritstýra tímaritinu óraði mig ekki fyrir því að það yrði jafn
krefjandi og raun hefur borið vitni. Það er ekki auðvelt að halda úti fræðatímariti
sem er tileinkað heimspeki í jafn litlu málsamfélagi og til staðar er á Íslandi og
ritstjórn Hugar felst því að miklu leyti í að kalla eftir efni frá væntanlegum höf-
undum – sem sumir hverjir skila seint eða alls ekki. Um leið þarf ritstjóri að
tryggja gæði efnisins sem birtist í Hug, meðal annars með ströngu fræðilegu rit-
rýniferli sem byggist á jafningjamati. Þetta er oft vandasamt verk, en ég hef þó
verið lánsamur að því leyti að langflestir ritrýnar sem ég hef leitað til hafa skilað af
sér mjög góðu verki á stuttum tíma. Ég vil því þakka ritrýnum Hugar fyrir öflugt
og gott starf á þeim tveimur árum sem ég hef verið ritstjóri. Ég vil einnig þakka
Guðbjörgu R. Jóhannesdóttur, Gústav Adolf Bergmanni Sigurbjörnssyni og Elsu
Björg Magnúsdóttur fyrir mjög gott samstarf á þessum tveimur árum.
Sem fráfarandi ritstjóri Hugar ætla ég að leyfa mér að leggja til að skoðað verði
að gera tvær breytingar á útgáfu tímaritsins. Í fyrra lagi legg ég til að Hugur
verði framvegis aðgengilegur á rafrænu formi strax frá útgáfudegi hvers heftis.
Rétt væri að koma á fót sérstakri heimasíðu þar sem tímaritið væri aðgengilegt í
heild sinni og hægt væri að lesa einstakar greinar. Á þessa heimasíðu mætti líka
setja annars konar – „léttara“ – efni, sem mætti tengja samfélagsmiðlum og nota
heimasíðuna þannig til að ná til víðari lesendahóps. Áfram mætti gefa Hug út
á pappír fyrir þá sem vilja en nú til dags eru rannsóknir og kennslugögn að svo
miklu leyti á rafrænu formi að núverandi útgáfuform hentar að mínu mati ekki
lengur fyrir tímarit af þessu tagi.
Í seinna lagi legg ég til að Hugur opni fyrir að birta greinar á ensku í stað þess
að birta einungis greinar á íslensku með enskum útdrætti. Með því er ég ekki
endilega að segja að Hugur eigi að leitast við að verða að alþjóðlegu tímariti sem
sækist eftir efni frá öllum heimshornum og hefur alþjóðlega skírskotun. Hugsun-
in er fremur sú að allir sem starfa eða stunda nám við íslenskar stofnanir eigi að
Hugur 2019-Overrides.indd 7 21-Oct-19 10:47:01