Vaka - 01.03.1938, Blaðsíða 55

Vaka - 01.03.1938, Blaðsíða 55
I. úrgangur . í. ársfjórdungur VA.KA. Fjandmenn lýðræðisins eru aft- ur á móti þeir, sem láta það þer- ast út í ýmiskonar ógöngur, hversu hátt sem þeir gala um lýð_ ræði, helgi þess og dýrð. Hverjar eru aðalhætturnar, er varast ber í þessum efnum? Góð- ur skipstjórnarmaður verður að glöggva sig vel á þeim boðum og blindskerjum, sem á leið hans eru, og sama er um þá, sem vilja vernda lýðræðið. Auðvitað verður fátt eitt um þetta sagt hér í þessari stuttu grein. En þó má aðeins benda á nokkur þau atriði, sem reynslan virðist sýna að séu sérstaklega hættuleg lýðræðnu. Væri þó ef til vill réttara að orða það þannig, að lýðræðið sé veikast fyrir á þessum sviðum. Má þá fyrst nefna stjórn fjár- málanna. Lýðræðið er þar í mjög mikilli hættu, og meiri en oft er athugað. Það er gömul og viðurkennd staðreynd, að gæði lífsins eru lítt tæmandi, og „þörf“ manna til þessa og hins eykst með getunni til þess að afla sér gæðanna. Sá, sem hefir t. d. 10000 krónur til þess að lifa af á ári, getur átt al- veg eins margar óuppfylltar óskir eins og hinn, sem hefir ekki nema helming þeirrar fjárhæðar til umráða. Og þó að þetta væri hækkað upp í 20000 eða 40000, væru óuppfylltu óskirnar senni- lega engu færri. Það, sem heldur í hemilinn á mönnum að henda ekki pening- um sínum í hvað sem augað girn- ist, er erfiðið við að afla fjárins og hið sífellda mat á því, hvort menn vilji vinna til að fá þetta eða hitt og láta í staðinn af hendi svo og svo mikið af fjármunum sínum. En svo kemur lýðræðið og býður mönnum að eyða án þess að borga. Með kosningarétti og pólitísku valdi geta þeir, sem lítið eiga, eytt miklu — ekki kannske handa sjálfum sér beinlínis — en af al- mannafé, sem svo er kallað. Það er þessi peningahrúga — al- mannaféð — sem er og hefir reynzt lýðræðinu hættuleg. Lýð- ræðinu segi ég, en ekki því einu, heldur hverjum þeim, sem völdin eru fengin. Einvaldarnir fóru líka oft illa með féð, og á því féllu þeir að lokum. Styrjaldir, stórar hallir, hóflaus kostnaður við hirðlíf o. s. frv. sogaði út féð og kallaði smám- saman á byltingarnar. Lýðræðið eyðir yfirleitt í skynsamari hluti og oft mjög þarflega. En það eyðir og eyðir — eyðir meiru en nokk- urt annað stjórnarfyrirkomulag. Fleira og fleira er dregið inn und- ir þess valdasvið. Fjárlög hækka. Skattar þyngjast. Atvinnurekstur verður þrengri, Atvinnuleysi kem- ur. Höft eru sett til þess að hamla móti, en höft mæta höftum, og allt er drepið í dróma. Það þarf þroska til þess að lýð- 49
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104

x

Vaka

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vaka
https://timarit.is/publication/1746

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.