Vaka - 01.03.1938, Blaðsíða 57

Vaka - 01.03.1938, Blaðsíða 57
1. árgangur . 1. ársfjórðungur VAKA þroska valdhafanna. En líka á þroska fólksins. Því aS meS þrosk- aSi þjóS er engri stjórn haldiS stundinni lengur, sem svo fer aS. Og sé þaS gert, fer þaS „lýSræSi" fyrr eSa síSar um koll, og allt lendir í höndum á „sterkum“ manni, sem sker fyrir ósómann. Þá má loks minnast á þriSju hættu lýSræSisins. Og hún er þolleysiS og hringlandahátturinn, sem því fylgir aS jafnaSi. Þetta er beinn ókostur og líklega lítt lækn- andi. í þessu var einveldiS sterk- ara. En galli þess var sá, aS þoliS og þráinn var þar engu minna í því, sem var vont og skaSlegt. Og kostur lýSræSisins er því sá, aS ekkert, hvorki illt né gott, stendur mjög lengi. Trygging lýSræSisins í þessu efni var óviSjafnanlega orSuS af Abraham Lincoln í þessari al- kunnu setningu: ÞaS er hægt aS ginna alla menn um nokkra hríS og nokkra menn um alla tíS. En þaS er ekki hægt aS ginna alla menn um alla tíS! Hér reynir mjög á vit og þroska þjóSanna. Hve skarpskyggn er kjósandinn aS sjá mun á illu og góSu og hve skeleggur er hann í því aS velja hiS góSa? Þá reynir og hér á leiStoga og fræSara lýSs- ins. Hér, eins og víSar, þegar um lýSræSiS er aS ræSa, eru Englend. ingar fyrirmynd annarra þjóSa. ÞaS hefir veriS sagt um þá, aS þeir hefSu þann sérstæSa hæfileika, aS flytja gott mál meS jafnmikl- um áhuga og krafti eins og vont mál! Og kjósendurnir standa þar yfirleitt sem dómarar en ekki sem flokksmenn. Þeir greiSa sitt at- kvæSi eftir því, sem þeim finnst viS þær og þær kosningarnar rétt- ast. Þess vegna verSa þar stöSug- ar sveiflur viS kosningar. Er nú ekki hættulegt aS búa viS stjórnarfyrirkomulag, sem krefst svona mikils þroska? Jú, vissulega. En þaS er hátt mark og þess vert aS ná því. Ég skal ekki dæma um þaS, hvernig oss fer í þessum efn- um. En vér íslendingar ættum aS hafa góS skilyrSi til þess aS búa viS sannarlegt lýSræSi, þjóS, sem um langan aldur hefir veriS vel og jafnt menntuS, lestrarfús og gjörn aS hugsa fyrir sjálfa sig. Barnasjúkdóma fáum vér aS reyna í þessum efnum, en megum þó ekki gleyma því, aS sum börn deyja úr barnasjúkdómum. Von- andi gerum vér þaS ekki, heldur komumst yfir þá og náum væn- legum þroska. LýSræSiS er djarflegasta stjórn_ arfyrirkomulag, sem til er og kröfufrekasta. En þaS er hiS bezta, þegar vel er fyrir séS. ÞjóSin á aS ráSa — öll saman — sínum mál- um, ráSstafa fé því er hún leggur til sameiginlegs átaks, og skipa menn í trúnaSarstöSur sínar. Hún á öll aS segja lausnarorSiS á 51
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104

x

Vaka

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vaka
https://timarit.is/publication/1746

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.