Úrval - 01.10.1972, Síða 41

VtN 1 6000 AR
39
minnir á tilraunir hans til umbóta. t
Bourgogne í Aloxe—Corton er vinekra,
sem ber nafnið Cortson Charlemagne,
vegna þess aö hún var eitt sinn i eigu
Karls mikla.
, Munkarnir ræktuðu vln.
Við klaustur sln, dunduðu munkar
mjög við vinþrúgurækt, þeir kunnu að
meta vín og höfðu tök á að viðhalda
þekkingu á vínframleiðslu og bæta
hana. t sögu vinsins spretta því oft og
iðulega fram munkar frá ýmsum
klaustrum, en i hverju klaustri að
heita mátti, fannst eitthvað nýtt og
nýtilegt I vínframleiðslu, sem hafði
með tlmanum einhver áhrif út á við,
meiri eða minni.
Enginn veit, hver það var, sem
fann upp eimingu, né hvar hún var
fundin upp, en þess er getið til, að það
hafi verið I Kina eða á Indlandi. Taliö
er nokkurn veginn vlst, að eiming hafi
verið þekkt i Egyptalandi er timatal
okkar höfst. Og alla vega voru þaö
Arabar, sem fluttu þekkinguna til
Evrópu.
Arið 639 lögðu þeir Egyptaland undir
sig og brenndu bókhlöðuna I
Alexandriu. „Ef eitthvað er þar að
finna annað en það sem stendur i
Kóraninum, þá er það miður, en engu
að slður er þetta hús óþarft,” sögðu
Arabarnir og báru eld aö bókhlöðunni.
Enda þótt Arabar eyddu ekki
timanum i bókhlöðunni i Alexandriu,
læröu þeir margt og mikið i Egypta-
landi og þar á meðal list sina að
eima.
Menn vissu lengi, að eldfimt efni
væri I vini, vin var öldum saman notað
til að hella i fórnarelda, en þá stigu
af eldunum bláir logar.
En það var ekki fyrr en 600 árum
eftir að Arabar lærðu að eima, og eftir
að þeir höfðu kennt Evrópubúum þá
list, að eimingu var fyrst beitt til að
skilja vinanda úr safa vinþrúganna.
Spænskfæddur Frakki, Arnaud de
Villeneuve (1238-1314), fann upp tæki
til að eima vinanda og framleiddi
fyrsta brennivinið, sem sögur fara af.
Hann var á sinni tiö framfarasinnaður
vfsindamaður og læknir konunga og
páfa.
Um uppíir.ningu sina, brcnr.ivinið,
sagði hann:
„Sumir kalla það lifsins vatn, og ef
til vill má það til sanns vegar færa, þvi
það er vissulega af hinu ódauðlega.
Það lengir lifið, rekur burt leiðindi,
það mýkir hjartað og vekur æskuna i
hverju brjósti.”
Þetta er ekki óllkt okkar hugmynd-
um um brennivin, eins og við lýsum
þeim, þegar þörf er á að réttlæta það
að fá sér einn gráan!
I fyrstu var brennivín notað sem
mótefni gegn pestum og sjúkdómum
og sem lyf. Þaö var notað bæöi inn- og
útvortis, en árangur var misjafn, eins
og kunnáttan við notkun þess.
Sagt er frá konungi einum, sem var
mjög kulsækinn á elliárum slnum. Að
ráði læknis hans, var ullarvoð vafin
utan um konung á kvöldin, hún var
vætt I vinanda og siðan saumuð
saman, svo aö hún héldist þétt utan um
sjúklinginn. — Kvöld eitt gekk her-
bergisþjónn konungs of nálægt rekkju
hans meö kerti á bakka, og eldurinn
læsti sig i ullarvoðina. Þar þoldi
konungur hægan og kvalafullan
dauðdaga, þvi vinandi brennur hægt.
Þegar svartidauði geisaði um
Evrópu á fyrra helmingi 14. aldar og
lagði 25 milljónir manna að velli, var
brennivin almennt notað sem mótefni
gegn honum, og þessi ógurlega pest
flýtti þannig útbreiðslu brennivinsins
til muna.
Brennivin var einnig notaö við