Goðasteinn - 01.09.1967, Blaðsíða 28

ur og frægur í sögu Noregs. Einmitt hér var það, sem þingið merka
1814 samþykkti stjórnarskrá handa þjóðinni og lyfti Noregi af hjá-
lendustiginu upp í það að vera ríki.
Frá Eiðsvelli liggur leiðin síðan eftir austurbakka Mjösa, sem er
stærsta stöðuvatn Noregs. Margt bar fyrir augu. I Hamarskaup-
stað gat að líta í sjónhendingu rústir fornrar dómkirkju frá 12. öld.
Hún var eyðilögð fyrir löngu í einu stórveldastríðanna á Norður-
löndum. Við norðurenda vatnsins lýkur ferð okkar þennan dag og
við stígum út á brautarstöðinni í Lillehammer. Byrjað var á því
að koma sér fyrir á gistihúsi. Því næst röltum við um bæinn fram
á kvöld og skoðuðum hann eftir beztu getu. Það sem vekur mesta
athygli ferðamanna á þessum stað er þó byggðasafnið á Maihaug-
en, sem er eitt hið ágætasta sinnar tegundar. Eyddum við fyrri
hluta næsta dags í að skoða það, og reyndist það vitaskuld of
skammur tími.
Safnið á Maihaugen er oft kennt við stofnanda þess, Anders
Sandvig tannlækni. Hann hóf störf á þessum slóðum kornungur
maður nokkru eftir 1880. Hann byrjaði fljótlega að safna fornum
munum og áhöldum og fékk slíkt gjarna sem greiðslu hjá þeim,
er ekki áttu peninga til að borga með tannviðgerðir. Einnig flutti
hann gömul hús, sem átti að rífa cða brenna, og endurbyggði þau
í garði sínum á Lillehammer. Fólk hafði lítinn skilning á þessum
tímum. á þessu aukastarfi tannlæknis síns og hló gjarna að honurn
fyrir að vera að draga saman þetta „gamla drasl“ eins og það nefndi
það. En Anders Sandvig lét slíkt sem vind um eyru þjóta og hélt
ótrauður áfram alla ævi. Hann varð háaldraður maður, og þegar
hann dó árið 1950, var hans minnzt sem stórmennis, er unnið hefði
norskri og norrænni menningu ómetanlegt gagn.
Þarna á Maihaugen eru saman komin hús af öllu tagi og frá öll-
um tímum víðsvegar að frá Guðbrandsdal og nágrannabyggðum.
Einnig eru í húsum þessum munir og verkfæri frá sama tíma og
sjálf húsin og gætt hins fyllsta samræmis í hvívetna. Það er því
hrein og bein opinbcrun frá menningarsögulegu sjónarmiði að ganga
um Maihaugen og kynnast aðbúnaði, lífi og starfi þjóðarinnar á
hinum ýmsu tímum og láta hugann reika aftur í aldir. Leiðsögn er
líka með ágætum, því að ungar stúlkur í þjóðbúningum útskýra
26
Goðasteinn