Fróðskaparrit - 01.01.1959, Blaðsíða 43

Fróðskaparrit - 01.01.1959, Blaðsíða 43
Føroyanavnið eina ferð enn 49 »ull, lagdur«, og (avljóðssamband) við latínskt p e c u s (hvørsí fall: pecoris) »neyt«, »smali, seyður«. Fær er sama orð sum danskt og svenskt fár, nú: fár. R*umljóðið tey kalla hevur volt tað, at vestanmálini ikki fingu sniðið fár (sbr. t. d. danskbsvenskt lár, før.dsl. lær). Satt er tað, at í nútíðar* máli føroyinga og íslendinga er fær ikki longur til. Heldur ikki er orðið afturfunnið í vesturnorskum bygdamálum. Men nútíðarmálini í Føroyum og í íslandi hava varðveitt iaístovnin *færi, n., í samansetingini færi«lús »Melo* phagus ovinus«, sum í yngri føroyskum hevur fingið sniðið førilús — við somu ljóðbroyting, »æ« í »ø«, sum er til skjals í landsnavninum Føroyar. Tað er tó hugsandi, at Suðuroyar*sniðið førlús kemur av einum upprunaligum sniði fær«lús, sum beinleiðis er samansett við orðinum fær. Hetta færi, vit nevndu, hevur helst verið samtøku* navn (kollektivt navn) á seyði, t. e. hevur merkt »seyður« og hevur verið nýtt á sama hátt, sum vit ofta nýta eintal av hesum orði (seyður) í føroyskum. Orðið fær einsamalt var til í íslandi á 12. øld. Til tess at vísa á munin (sum tá var) á vanligum »æ« og á »æ« frambornum við nasaljóði skrivar rithøvundurin at 1. máU frøðiritgerðini í Snorra Eddu: »annat er {?at er sauðrinn heitir fær (—æ— skr.: —e— við króki undir) enn annað J^at er hann fær lambs«, t. e. annað er tað, at seyðurin eitur fær, men annað tað, at hann fær (t. e. elur av sær) lamb. — Hetta íslendska dømið, frá miðjuni av 12. øld, er tað einasta, sum til er úr miðøld. Øðrvísi er við saman^ settum orðum, sum hava varðveitt fær, n. Tey eru til skjals bæði í norskum og íslendskum skriftum. Tvey slík orð eru til, men um annað er at siga, at tað, færskinn, bert er til í sølubrævi úr Romsdal 1428, »brukt om en teig som kalles sá« (Brøgger, 1930, bls. 32). Hitt orðið, færsauðr, er til í lógmáli og í bíbliumáli (Stjórn). í Gulatingslóg (hini eldru) lesa vit (Norges gamle Love I, 75): »Giallda færsauði. oc eigi geitr«; í kristinrætti Árna biskups (N. g. L. V, 50): »Navt oc fer sau{)i« (acc. pl.; hdr. o. u. 4
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96

x

Fróðskaparrit

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fróðskaparrit
https://timarit.is/publication/15

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.