Fróðskaparrit - 01.01.1959, Blaðsíða 60

Fróðskaparrit - 01.01.1959, Blaðsíða 60
Strandarrætturin í Føroyum. Eftir E. A. Bjørk. I eldri tíð var strandarrættur tað sama sum skipbrots* rættindi, t. v. s. rætturin til at ognast skipsrov og skip* brotsfæ, ið rekur á land. Germanskur rættur tykist upp= runaliga at hava givið fólki, sum við strondina býr, cin víttfevnandi rætt til skipsrov, soleiðis at skipbrotsmenn enntó kundu gerast trælir. Tó tykist tíðliga at verða gingið frá hesi áskoðan; í teim norrønu landspartalógunum verður soleiðis hildið, at skipbrotsmenn hava rætt til at bjarga ognum sínum við egnari ella fremmandari hjálp. Skipbrots* rættindini røkka eftir røttum ikki longur enn til at ognast harraleysar lutir, hvørs eigari sigur ikki til sín, áðrenn ávísar frestir eru útgingnar. Tað tykist langt niður í tíðina at hava verið torført at fáa hesa meginreglu framda, men tað vil føra ov vítt at siga meira um hetta her. Skipbrotsrættindini gjørdust tíðliga ein framíhjárættur kongsins (regale), sum kongur tó læt aðrar fáa í vissum muni. Frá miðøldini finnast dømi um, at furstar og bispar høvdu skipbrotsrættindi, og eisini aðalin vann sær skip* brotsrætt so við og við. Hesin rættur varð góðkendur í handfestu Fríðriks III ár 1648 og seinri staðfestur í fram« íhjárætti aðalsins 24. juni 1661 § 18, sum »af kongelig Naade og Mildhed« gevur aðalinum rætt til »at nyde Vrag, som for deres egen Grund strander.« Hesi aðalsins sonevndu fjørurættindi (»forstrandsret«) duttu burtur í Noregi við grundlógini 17. mai 1814 og í Danmark við grundlógini 5. juni 1849. í Føroyum hava fjørurættindi aðalsins helst
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96

x

Fróðskaparrit

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fróðskaparrit
https://timarit.is/publication/15

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.