Skírnir

Árgangur

Skírnir - 01.01.1896, Blaðsíða 34

Skírnir - 01.01.1896, Blaðsíða 34
34 Búa-þáttr. að Búar hefðu allir verið enskir þegnar meðan þeir buggu í inni ensku nýlendu við öððvonarhöfða, áðr en þeir fluttu bnrt úr henni norðr í land; úr því þeir hefðu verið enskir þegnar, þá hlyti það land, sem þeir hefðu numið, að verða eign linglands-krúnu. Þannig slógu þeir eign sinni á Óraníu, og námu þrælahald þar úr lögum, og utidu nú Búar ið versta sín- um hlut. Héldu þeir til ðfriðar mðti yfirgangi Eugla, en báru lægra hlut. Tóku þoir nú það ráðs, að þeir fluttu sig búferlum enn á ný, inargir liverir, og norðr yfir Yaal og settust að á landsvæðinu milli ánna Vaal og Limpopo; stofnuðu þar þjððveldi og nefndu Transvaal. Rétt eftir miðja öldina urðu þó þær lyktir á, að Bretar urðu að viðrkenna bæði þjóðveldin, Óraníu og TranBvaal sem sjálfstœð ríki. Búar i Transvaai settu sér nú stjðrnarskrá (1855) og er þar atkvæð- isréttr um almenn mál veittr hvítum mönnum einum, en eigi blámönnum, og getr enginn hvítr maðr öðlazt þann rétt (fullan þegnrétt) fyrri en hann heflr dvalið 14 ár í landinu1. Þó eru skattar og kvaðir lagðar á þá hvita menn, sem tekið hafa sér bólfestu í landinu, þótt eigi hafl þeir þegnrétt öðlazt Þessir menn eru frá ýmsum þjóðum, en þð nú orðið lang- flestir Englendingar. Allir nefnast þessir menn einu nafni „Útlendingar“ („ Uitlandersu). Óranía og Transvaal deildu (um 1870) um landspildu eina, er hvorir um sig þóttust eiga, en þar hafði þá fundizt gull og demantar. Englar gerðu út um það landaþrætumál á milli hinna á þann hátt, að þeir drógu þrætustykkið undir sig. Síðar veittu Englendiugar Búum í Transvaal lið, til að boela niðr blámannaupproisn í Transvaal. Lauk þá svo, að Englar köstuðu „vernd“ Binni yfir landið, og gerðu alla forsprakka Búa að ensk- um embættismönnum. Þar var Paul Kriiger einn helztr á meðal. En Búar undu enn sem fyrri illa yflrráðum Engla og atferli þeirra öllu, og tóku loks til vopni móti yflrgangi þeirra, og stýrði Kriiger Búa-liði. Bú- ar börðust vasklega og höfðu sigr yfir her Engla. Þá var Gladstone gamli stjórnarforseti Bretlands orðinn (1881), og gerði hann frið við Búa, og undu Englar því illa, því að þeim þótti mínkun að hafa beðið ósigr, og vildu senda meira lið suðr tii að kúga Búana. Af þvi varð þó ekki, en svo samdist um að lokum, að Transvaal skyldi vera óháð þjóðveldi, eu Englar skyldu tilsjón hafa með viðskiftum Transvaalstjóruar við önnur lönd, svo að Englar væri meðalgöngumenn í öllum utanríkismálum þeirra, en ') Auk þessa er það skilyrði fyrir fullum þegnrétti (atkvœðisrétti), að menn séu mótmœiandati úar og eigi fasteign.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104

x

Skírnir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.