Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Årgang

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1882, Side 19

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1882, Side 19
i9 Óðinn var œðstr allra guðanna; við sumarblótin hefir verið heitið á hann sérstaklega sem sigrguð, þvíað þá skyldu menn fara í víkingu að sumrinu; „þat var sigrblóf1, sjá Árb. i. h., bls. 871. sagt, at á LX vetra yrði ísland albygt, svá at eigi værimeirr síþan«. Menn munu því hafa haft nóg fé til að kaupa fyrir dýrgripi til hofanna, og til að skreyta goðin með, og til að prýða hofin. Grímr geitskór hefir verið maðr óeigingjarn og mannvinr, að hann skyldi gefa alt þetta fé til svo að segja opinberra þarfa, þvíað mikil fyrirhöfn hefir það verið að kanna alt landið; mun þessi rannsókn mest hafa lotið að því, að velja hentugan alþingisstað, og að niðrskipa þingum og goðorðum á sem eðlilegastan hátt. Ekki verðr sagt með vissu, hvað hringr Flosa var þungr; það segir ein- ungis, að hann hafi tekið (kostað) tólf hundruð mórend þ. e. tólf hundruð stór af mórendu vaðmáli. Mórent vaðmál var dýrra enn hvítt vaðmál, sem var hið vanalega, og kallað einlitt, þannig að 6 al. af hvítu vaðmáli vóru fyrir eyri, þ. e. lögeyri, ekki eyri silfrs ; enn 5 al. af mórendu vað- máli vóru fyri eyri, Grágás Kb. 246. k., 2. b., bl. 192—93. Mórent vað- mál er sama sem móröndótt vaðmál, eða hvítt vaðmál með mórauðum röndum, en hvítt var kallað einlitt, sem eðlilegt var; sönnun fyrir þessu er meðal annars í Reykdœlasögu, Islenzkar fornsögur, Kh. 1881, Vómundar saga 9. k. bl. 37—38 : »Herjólfr átti skála á Velli, ok vildi kaupa til góðan við, ok bauð nú um Vémundi, at vera fyri sína hönd. Hann ferr nú ok falaði viðinn at austmanni fyrir Herjólf, ok þar var með kjörviðr, er hann vildi kaupa, ok var hvárrtveggja góðr viðrinn; nú segir austmaðrinn, at Steingrímr frá Kroppi hefir áðr varðat viðinn fyrir þrjú hundruð einlit, en hafði áðr goldið fyrir kjörviðinn í öðru lagi sex aura. Vémundr hélt enn fram málinu, ok bauð hann hálft verðið m órent fyrir viðinn, en alt mórent fyrir kjörviðinn, sagði hánum eigi verra við sig at kaupa enn við Steingrím —»en hefir þó verðit minna fyri«. Austmaðrinn kvaðz mundu hafa selt hánum, ef hann hefði fyrr komit, með þvílíku verði sem Steingrími, en segiz nú ekki taka litla mútu—til at bregða þessu kaupi mínu, þar sem ek hefi orðit áðr ásáttr við annan mann«. Hefði mórent vaðmál verið sama sem sortulitað, sorturent, eins og sumir hafa ætlað, (t. d. þormóðr Torfason, Islenzkt Pornbréfasafn I. 165), þá hefði það ekki verið haft í mótsetningu við einlitt, þvíað þá var það líka einlitt. Hér er og mó- rent vaðmál látið vera dýrra enn alment vaðmál, eða það sem gilti í lög- aura, og er það samkvæmt Grágás; þetta var á seinna hlut 10. aldar. það yrði of langt mál hér að gera tilraun til að sanna, hvað hringr Flosa var verðr eftir fornu landauraverði í hlutfalli við gull- og silfrverð, er þá var, enn eftir núveranda landaurareikningi, hundraðið á 65 kr., og eftir núgildanda silfrverði hefir hringr Flosa kostað 912 kr. Vilji maðr nú eftir þessu reyna til að vita, hvað hringrinn vó, þá má deila þessum 912 kr. með 37 kr., sem er hér um bil núveranda verð á hverju lóði af skíru gulli, á móti nú gildandi slegnum peningum, þá verðr hringrinn 244 lóð rúmlega af skíru gulli=12£ eyrir fom. 1) það er sjálfsagt, að full Óðins hefir verið signað með geirsmarki, þó að það sé ekki beinlínis tekið fram í sögum vomm. A fornum hlutum sést Óðinn myndaður ríðandi á Sleipni með geir sinn Gungni í hendinni (sjá Oscar Montelius: Sverigs hedna tiden, 1. del, Sth. 1877, nr. 403) t. d. á rúnasteini með orma eða dreka myndum, sem fundinn er við nHablingbo J>& Gotlanda. Sleipnir hefir þar sína 8 fœtr, 2 að framan, enn 6 að aftan; Óðinn heldr á löngu spjóti eða geir, sem tekr lengra aftr og fram enn hestr- inn. Óðinn hefir og langa spora á fótum, sem sýnast vera broddsporar, enn ekki hjólsporar, sem eru yngri. Eg get ekki betr séð, enn það sé og Óðinn, sem sýndr er ríðandi á Sleipni á öðrum rúnasteini líka frá Gotlandi,
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.