Eimreiðin - 01.04.1939, Side 22

134
BARÁTTAN VIÐ ÞOKUNA
EIMHEIÐIN
heildina en hin dreií'ða áhætta margra einstaklinga og hrunið
geigvænlegra, ef um lirun verður að ræða. Það stjórnarform,
sem hezt á við þessa þjóð, er liið frjálslynda þjóðræði, bygt
á innlendum grundvelli sterkrar þjóðernistilfinningar. Þar er
ríkið ekki keppinautar þegnanna, heldur samstarfandi þeim.
Stéttabaráttan þverr, og öllum skilst að aukin framleiðsla og
auknir markaðsmöguleikar er skilyrði viðreisnar. Framleið-
andinn nýtur stuðnings og viðurkenningar hins opinhera, en
ekki ölmusu þess. Honum er ekki íþyngt umfram það óhjá-
kvæmilega, og hann á víst öryggi og traust þeirra, sem með
völdin fara fyrir hann og þjóðina í heild. í því þjóðfélagi fá
lýðskrumararnir engu ráðið. Það má sjá þessa skoplegu trúða,
eins og hana á haug, ef vel er að gáð, svo að segja í hverju
bygðarlagi, galandi um Gózenland framtiðarinnar, ef þeir fái
að ráða, og kotroskna í hrjóstumkennanlegri sjálfsánægju
sinni, ef þeir fá að gala í næði og gumsa þá menn og spotta,
sem eru þeim um alt fremri. A vel við þá lýsingin á Vakri í
Hávarðar sögu ísfirðings, að þeir eru „menn litlir og smáskyt-
legir, vígmálugir og illmálugir.“ Alger andstæða þeirra eru
mennirnir, sem fyrst og fremst gera kröfur til sín sjálfra,
mennirnir, sem að vísu þora að horfast i augu við veruleik-
ann, en glata ekki fyrir það trúnni á mátt mannsandans til
þess að hefja sig upp úr hverskonar niðurlægingu og ráða
við hin erfiðustu viðfangsefni. Þessir menn muna ekki einu
sinni eftir því, að til sé nokkur allsherjarjata, hvort sem hún
heitir nú ríkissjóður eða eitthvað annað, þar sem allir eigi
heimtingu og rétt til tuggu. Þeir muna ekki eftir því fyrir
glímuskjálftanum, sem gagntekur þá í fangbrögðunum við sjálft
lífið, í baráttunni fyrir tilverunni, sem athöfnin, starfið, gerir
að æfintýri. „Að verma sitt hræ við annara eld og eigna sér hráð,
sem af hinum var feld“ er eins fjarlægt skapi þessara manna
eins og ljósið er myrkrinu. Jafnvel þó að spá Spenglers um
hrun Vesturlanda kæmi fram, eða nýr ófriður hrytist út, eða
Bandaríkin druknuðu í syndaflóði Mammonshyggjunnar, eða,
svo tekið sé nærtækara dærni, íslenzka þjóðin glataði sjálf-
stæði sínu, þá mundu þessir menn halda uppi trúnni á við-
reisnina og líka reisa hið hrunda við aftur.
Mér koma í hug tveir gamlir skólabræður, báðir ættaðir af