Eimreiðin - 01.04.1939, Blaðsíða 52

164
MESTI RITDÓMARI NORÐURLANDA
EIMREIÐIN
og náðargáfa hans til að gagnrýna bókmentir nær ugglaust
lengra en til þessara þriggja landa. Auðvitað mundi slílct kosta
hann undirbúning mikinn, en ef hann tæki sér það fyrir hend-
ur, er engum vafa bundið, að það yrði íslandi til gagns og
sæmdar. Bukdahl er nefnilega eklci hræddur við að sigla um
haf bókmentanna til að vinna ný landnám. Hann hefur mörg-
um sinnum, eins og norrænn Væringi, lagt á stað með tvær
hendur tómar, en snúið heim með virðulegan afla þekkingar
og andríkis. Og lífsskoðun hans er nokkurskonar Væringja-
hvöt. Menn verða að ýta úr vör og sigla, altaf að leita eftir
hinum eilífu verðmætum sannleikans. En ef báturinn tekur
að velta stjórnlaust á bylgjum draumanna og hugaróranna,
þá verða menn — eins og Þór, þegar hann glímdi við Mið-
garðsorminn — að spyrna fótunum svo fast í borð fleytunnar,
að gegnum gangi, uns fótfesta fæst undir hafinu — á hellu-
bjargi veruleikans.
X-geislar og undramáttur þeirra.
Það eru nú 44 ár siðan Röntgen i'ann X-geislana svonefndu, seni oft
eru einnig kendir við hann og nefndir Röntgen-geislar. Siðan hefur þckk-
ingin á þeim og notkun þeirra jafnt og liétt aukist. Þýðing pessara geisla
fyrir visindin hefur orðið gífurleg. Þeim var pað mcðal annars að ]>akka,
að frú Curie tókst að uppgötva radium, en síðan Jiað fanst, er talið að
með radium og X-geislum hafi um 3 milljónir krahbameins- sjúklinga verið
læknaðir og þeim gefin heilsan aftur. Engri tölu verður hinsvegar á allan
])íinn fjölda manns komið, sem notið hefur góðs af gegnumlýsingu með ]>ess-
um geislum, til könnunar á berklum, krabba, beinbrotum o. s. frv. En ]iað eru
ekki eingöngu læknavísindin, sem eiga X-geislunum ótal margt að þakka,
heldur og margar aðrar vísindagreinar. Þannig var uppgötvun elektrón-
anna afleiðing þessara geislarannsókna og síðar útvarpið. Og ef X-geislar
hefðu ekki fundist, væri hvorki til talmyndir, loftskeytasendingar eða
radíóvitar.
Þá er talið, að með aðstoð þessara geisla kunni með timanum að tak-
ast að breyta einu frumefni i annað og jafnvel að búa til ný frumefni!
Ennfremur að gegnumlýsa ýms líffæri með það fyrir augum að finna
út, hvaða fæðutegunðir auki einltum frumuvöxt ]>eirra. Muni menn þá
komast upp á að hlaða fæðuna geislum og lækna þannig sýkt líffæri.
Loks ætla sumir, að takast megi með X-geislum að auka kyngæði lif-
veranna og breyta þeim, og ennfremur lengja mannsæfina allverulega,
jafnvel upp i 200—300 ár!