Eimreiðin - 01.04.1939, Blaðsíða 122

234
RITSJÁ
EIMREIÐIN
og yngri. Eru leikrit ])essi bæði ætluð til skemtilesturs og sýninga, og
á að velja ]>au með þetta hvorttveggja fyrir augum. Bókaverzlun Guð-
mundar Gamalíelssonar er útgefandinn, og Lárus Sigurbjörnsson býr
leikritin undir prentun. Fj’rsta leikritið i ]>essu safni er gleðileikur
Kristjáns Jónssonar Fjallaskálds, MISSKILNINGURINN, sem saminn er
i skóla og sýndur í fyrsta skifti i Rej’kjavik á árabilinu milli ]>ess að
„Skugga-Sveinn“ Mattbiasar og „Nýársnótt" Indriða koma fj'rst fram.
f ráði er, að næsti leikur í þessu safni verði „SkamkelL", gamanleikur
i 3 þáttum, eftir Arna Helgason.
* * *
Nýr höfundur, Sigurður Róbertsson að nafni, sendir frá sér sina
fyrstu bók, smásögusafn, sem hann velur hið vænlega heiti: LAGT UPP
f LANGA FERÐ (Ak. 1938). Sögurnar eru átta talsins, sú fyrsta um
ungan mann, sem vonbrigði í ástum hefur gert að lijárænulegum ein-
stæðingi. Sagan er annarsvegar frásögn um hvernig þetta gerist og liins-
vegar um hið nána samband einstæðingsins, Ármanns, við einn liestanna
á bænum, Skjóna, sem hann umgengst sem trúnaðarvin og hleður leg-
stein, er þessi einkavinur fellur frá. Þegar svo' Ármann deyr, er það
vinur lians, Skjóni, sem mætir lionum i dauðanum. Viðfangsefnið er
klofið, annarsvegar vonbrigði i áslum og afleiðingar þeirra, hinsvegar
samliandið milli manns og hests. Fyrir þetta verður sagan iaus i sér.
Ef smásögu skortir tilgangseiningu, er jafnan hætta á, að áhrifin fari
út um þúfur, og svo er hér. Blúantsmynd er laglega skrifuð saga um
óuppfj’ltar ungar ástir niðursetnings-pilts og prestsdóttur. Hann verður
úti á heimleið frá þvi að vitja læknis til stúlkunnar, sem hann ann
og er vcik. Líkið finst, hægri höndin krept um gulnað pappírsblað, með
mj’nd af stúlkunni, sem hann hafði teiknað og ætíð geymt. Út úr leið-
indum er saga að efni til ekki ósvipuð hinni næstu á undan, Blýants-
mynd, og hér grípur höfundurinn aftur til þessarar, svo oft og tíðum of
auðveldu lausnar, að láta aðalpersónurnar deyja í sögulokin. Morgun-
gangan, fremur riss en smásaga, Telpan á torginu, Skuldaskil og Eitur,
sú síðasta dágóð „tragikomisk“ frásögn, sýna allar góða hæfileika höf-
undarins. Síðasta sagan, Atli, er rómantisk, vel rituð liarmsaga, með
sögulegan bakgrunn úr Njálu.
Skiðaáhugi sá hinn mikli, sem brotist liefur út hér sunnanlands og
vestan á siðustu árum, hefur nú einnig birzt í bókmentunum ]>ar sem
er norska skáldsagan SKÍÐAKAPPINN eftir Mikkjel Fönhus, þýdd af
Gunnari Andrew (ísaf. 1938, ísrún). Skiðaferðir i snjóasveitum austan
lands og norðan hafa um margar aldir verið iðkaðar af þörf, og hvert
mannsbarn orðið að læra á skiðum, þar sem jafnvel kvenfólkið hefur
stundum orðið að ganga á skiðum i fjósið til að mjólka kýrnar, hvað
þá fjármenn á beitarliús og til annarar sauðgæzlu. Nú eru skíðaferðir
iðkaðar sem íþrótt eftir öllum kúnstarinnar reglum, og er ekki nema
gott eitt um að segja, ef ekki verður úr „krónisk skiðadella". En þetta