Ný saga - 01.01.1991, Qupperneq 24

Ný saga - 01.01.1991, Qupperneq 24
Margrét Guðmundsdóttir Kartöflur gufusoönar í almenningseldhúsinu viö Möllegade árið 1918. enn ekki fengið sér neitt til að láta í ofninn. Á kvöldin sat Hjörtur oft uppi við teikningu og skriftir þar til honum var orðið kalt. Þá fór hann í rúmið og las, lýsingin var innifalinn í leigunni og hana þurfti ekki að spara eins og hitann." Á stríðsárunum voru sam- þykkt lög sem heimiluðu stjórnvöldum í Danmörku sérstakar ráðstafanir til að halda verði á helstu lífsnauðsynjum niðri. En 1. september 1919 voru þau afnumin og eftir það hækkaði verðlag á matvöru mikið. Verð á eldsneyti hækkaði þó langmest. í árslok 1920 var verðlag á matvöru í Kaup- mannahöfn 176 % hærra en árið 1914 en eldsneyti hafði hækkað um 478 %.» Hjörtur hafði ekki hraustan maga, en átti ekki í neinum erfiðleikum með að læra átið hjá Dönum. Finnur hafði verið kokkur á skútu 13 ára gamall og gat státað af fjögurra tíma kennslu í matseld.36 Hjörtur kynntist þó ekki matargerðarlist vinar síns þennan vetur. Finnur benti honum hins vegar á stað þar sem best væri að borða - þar sem mest fengist fyrir peningana: „hann sagði að maður æti ekki „hrúgu af „serviettum" og hóp af frammistöðuþrælum með logagylltum hnöppum." Árið 1917 komu borgaryfirvöld í Höfn á fót matsölu fyrir almenning, að áeggjan stjórn- valda. Þar var hægt að fá tviréttaða heita máltíð á mjög vægu verði.37 Finnur vísaði Hirti þangað, í Folkekokkenet. „Þar er seldur matur helst til verkamanna, góður og aðeins 1,25 máltíðin sem kostaði meir en helmingi meira og væri helming minna á matsölu- húsum. Ríkið sér um þessa sölu og þar borðar allskonar fólk fyrir utan verkamenn." (22.10.1920) Áður en Hjörtur fór til vinnu á morgnana keypti hann sér böggul af smurðu brauði á 70-80 a., sem hann át í hádeginu. Meistarinn bauð upp á kaffi. Eftir vinnu kl. 6 borðaði hann á matsölunni. Þar var boðið upp á sitt af hverju t.a.m. baunir og svínaflesk, nautakjöt, fisk, kál og sætsúpur. Þeir Finnur keyptu í félagi brauö og oftast pott af mjólk á dag, sem þeir gæddu sér á kvölds og morgna. Fæðið kostaði Hjört eitthvað á þriðju krónu á dag og þótti honum ekki dýrt.w Herbergisfélagarnir urðu að halda í hverja krónu. En Hjörtur naut þess að Finnur þekkti vel til í Kaupmannahöfn og var orðinn sjóaður í stríðinu fyrir hversdagsþörfunum. Ung- karlarnir kvörtuðu ekki yfir atlætinu í Höfn. Þeir bjuggu auðvitað mjög þröngt en voru vanir því að heiman. Karlmenn, hvort heldur synir kotbænda eða stóreignamanna, þurftu ekki að j^jónusta sig sjálfir, A kvöldin sat Hjörtur oft uppi viö teikningu og skriftir þar til honum var oröið kalt. Þá fór hann í rúmiö og las, týsingin var innifalinn í leigunni og hana þurfti ekki aö spara eins og hitann. Herbergisfélagarnir urou aö halda í hverja krónu. En Hjörtur naut þess aö Finnur þekkti vel til í Kaupmanna- höfn og var oröinn sioaour í striöinu fyrir hversdags- þörfunum. heima eða að heiman. Herbergisfrúin þjónaði félögunum prýðilega en örugglega ekki af eins mikilli natni og mæður eða systur. Þegar Elka var búin að rekja úr bróður sínum garnirnar um aðbúnað strákanna kvað hún upp þennan dóm: „Það er ekki verra en piltarnir hér verða við að búa og betra en hjá sumum.“39 LEIKER OG STÖRF Hjörtur var ánægður með meistara sinn í iðninni og námið gekk vel. Vinnustofan var lítil, aðeins meistarinn sjálfur og tveir synir hans, annar uppkominn en hinn 14 ára. „Karlinn lætur sér mjög annt um að ég geti lært sem mest”, skrifar Hjörtur, „en lætur mig alveg sjálfráðan hvenær ég kem og fer á daginn, eða hvernig ég hef það.“ Synirnir voru báðir mjög viðkunnanlegir og blátt áfram að sögn Hjartar og móðir þeirra tók honum sem „gömlum vin“. Lærlingurinn frá íslandi naut þess að vinna hjá litlu fjölskyldufyrirtæki. Finnur mátti hins vegar gjalda fyrir þjóðernið á vinnustofu Mikkelsen hirðgullsmiðs. En hann var ekki í vandræðum með að svara fyrir sig. Vinnufélagar Finns reyndu aðeins einu sinni að gera gys að Islendingnum.10 í layrjun desember var Hjört- ur farinn að fá 10 kr. vikulaun, „lítið dregur vesælan það er þó fyrir húsaleigunni.“'11 Þá var meistarinn búinn að skrifa Einari Jónsson og lýsa yfir mikilli á- nægju með lærlinginn.*7 Hjörtur hélt vel um peningana, sparaði 40 aura á dag með því að fara fótgangandi til vinnu en taldi slíkt ekki eftir sér; verð að ganga greitt til að komast Jiað á hálftíma, en maður hefur ekki nema gott af því að hreyfa sig það kvölds og morgna, reyndar get ég ekiö með sporvagni nærri alla leið, en mér finst ekki taka jnví og svo dregur það sig saman þó ekki sé nema 20 aurar í hvert skipti. (12.11.1920) Það tók tíma að kynnast 22
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96

x

Ný saga

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ný saga
https://timarit.is/publication/806

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.