Milli mála - 01.01.2010, Side 113

eyja í Karíbahafi. Í safninu eru þrjátíu sögur eftir þrjátíu höfunda,
tíu frá hverri eyju. Þýðendur eru Erla Erlendsdóttir og Kristín
guðrún Jónsdóttir sem einnig rita inngang. Hið síðara, Raddir frá
Kúbu. Smásögur kúbanskra kvenna, kom út ári síðar, eða 2009. Í
bókinni eru fjórtán sögur eftir fjórtán konur í þýðingu Erlu Erlends -
dóttur sem einnig ritar inngang ásamt Luisu Campuzano. Þetta eru
fyrstu ritin hér á landi sem taka skipulega fyrir smásagnagerð
ákveðinna landsvæða. Árið 2010, í byrjun nýs áratugar, birtist svo
í Tímariti Máls og menningar „Hinn“ eftir Borges í þýðingu Maríu
gestsdóttur.
Hér lýkur yfirferð þessari á þýðingu smásagna eftir spænsku-
mælandi höfunda á íslensku, frá síðari hluta 19. aldar til upphafs
annars áratugar 21. aldar. Í kjölfarið verður stuttlega gerð grein
fyrir starfi og verkum Þórhalls Þorgilssonar, eins fyrsta Íslendings-
ins sem sérmenntaði sig í spænsku og öðrum rómönskum málum.
6. Þórhallur Þorgilsson. gleymdur
þýðandi og fræðimaður51
Þórhallur Þorgilsson er án efa fyrstur manna hér á landi sem byrjar
skipulega að þýða úr spænsku og vinna að því að kynna Íslending-
um tungumál og menningu Spánar og annarra spænskumælandi
þjóða ásamt Frakklandi, Ítalíu og Portúgal. Eftir hann liggur ógrynni
verka á þessu sviði, svo sem þýðingar, greinar, bækur og kennslu-
bækur. Hann getur talist „Fyrsti sérmenntaði Íslendingurinn í ný-
rómönskum málum“ eins og segir í inngangi að viðtali sem var tekið
við hann árið 1937.52 Hann virðist hafa verið heillaður af suðrænni
menningu; „hann var ekki Íslendingur … hann var alltaf útlending-
ur“ er haft eftir syni hans, tónlistarmanninum Ólafi gauki.53
Þórhallur lagði stund á rómönsk mál í Frakklandi 1923–1929 en
á þeim árum fór hann í langar námsferðir til Ítalíu, Spánar og
KrISTÍn guðrún JÓnSDÓTTIr
113
51 Ólafi gauki og Einari g., sonum Þórhalls Þorgilssonar, eru færðar sérstakar þakkir fyrir
allar þær upplýsingar sem þeir veittu um föður sinn sem og einstaklega ljúft viðmót þegar
leitað var til þeirra. Þessi kafli byggist einkum á upplýsingum frá þeim bræðrum,
blaðaviðtölum við Þórhall og greinum úr dagblöðum.
52 „Við þekkjum of lítið til suðurlanda“, bls. 5.
53 Viðtal höfundar við Ólaf gauk tekið 16. okt. 2010.
Milli mála 2011_Milli mála 1-218 6/28/11 1:38 PM Page 113