Helgafell - 01.12.1955, Síða 113

Helgafell - 01.12.1955, Síða 113
ÞYZK MYNDLIST VORRA TIMA III efnishyggju, kúgaðir og vonþrota, þótti á þeim árum nægilegt efni í listaverk, þar sem leitazt var við að túlka á áhrifamikinn hátt virðinguna fyrir mann- inum og rétt hans til mannsæmandi lífs. Slíkar myndir voru annað og meira en tímabundin þjóðfélagsádeila, heldur fólst í þeim djúp samsvörun listamanns- ins við hugsjónina um bræðralag alls mannkyns. I dag leitum við árangurs- laust að hliðstæðum slíkrar listar, — og það meira að segja í Þýzkalandi. Þetta er því undarlegra, sem efniviðurinn virðist vera nægur til slíkrar myndtúlkunar. En hvernig sem við leitum, þá finnum við engar myndir, sem draga fram hryllinætur loftárásanna, hina gegndarlausu eyðileggingu styrj- aldarinnar, eða sem segja okkur um neyð þeirra milljóna, sem hafa orðið að hrekjast frá heimilum sínum á austursvæðunum, eða um lífið í bröggunum og þeim þúsund vandamálum, þjóðfélags- og menningarlegum, sem það hefur leitt af sér. Helzt virðist svo sem listamanni nútímans komi þrengingar og ör- birgð sambræðranna ekki við. Þýzk nútímalist hefur ekki ennþá eignazt neitt, sem gæti kallazt hliðstæða „Guernicu“ eftir Picasso. Spurningin um samstöðu listarinnar við manninn, við mannsmyndina, við hið mannlega í manneskjunni, — spurningin um afstöðuna til mannsins í daglegu umhverfi sínu og striti, er því hin veigamesta, sem að nútíðarlistinni snýr. Um þetta efni gildir nokkuð hið sama og þegar hefur verið sagt um trú- arlega myndlist Þýzkalands. Málarar eldri kynslóðarinnar, sem sumir eru látn- ir fyrir alllöngu, sumir nýlega, og aðrir, sem enn eru á lífi, sýna í verkum sín- um listræn gildi, sem virðast standa jafn óhögguð þótt nýir tímar taki við. Meðal þessara listamanna er fyrst og fremst að nefna Ernst Barlach, Gerhard Marcks, Karl Hofer og Max Beckmann, Emil Nolde og Schmith-Rottluff. Við þennan hóp bætast enn nokkrir yngri menn, sem eiga það sameiginlegt þeim eldri,*að gera manninn, mannsmyndina, að höfuðviðfangsefni listar sinnar, hvort sem túlkunarform þeirra er hlutrænt eða óbundið ákveðinni fyrirmynd. Barlach og Beckmann eru látnir, hinir starfa enn óbrotnu afli. Þeir til- heyra ekki neinum sameiginlegum stíl eða stefnu, heldur fara þeir hver sína leið, að því er virðist óháðir hvor öðrum. Það eina, sem þeim er sameiginlegt er það, að maðurinn skipar ávallt öndvegissess í verkum þeirra, enda þótt hann sé skilinn og túlkaður á ólíkan hátt. Ernst Barlach var í senn myndhöggvari, svartlistarmaður og skáld, — einn þeirra alhliða snillinga, sem þjóð eru aðeins gefnir á löngum árafresti. Allt lífsstarf hans mótaðist af túlkun hins stríðandi manns, sem leitar einmana og yfirgefinn að vegi hins dýpsta sannleika. Mannsmyndir hans sýna ekki ákveðnar persónur, þær eru ekki svip- eða sálarlýsing Péturs eða Páls, held- ur er þeim lyft á svið hins ópersónulega. I þeim er leitazt við að finna sam- hljóm þeirrar veraldar, sem við byggjum við hin dýpstu eðlisrök lífsins. Þegar Barlach gerir risahöggmyndir fyrir Katrínarkirkjuna í Lýbiku, ætlaðar í vegg- skotin þar sem áður stóðu fornar höggmyndir, þá er það „syngjandi fólk“,
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Helgafell

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Helgafell
https://timarit.is/publication/1076

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.