Stígandi - 01.04.1945, Blaðsíða 7

HUGR EINN ÞAT VEIT"
Eftir JAKOB KRISTINSSON
r * ' r ■ v' ' ’ v- l»' 1 }
ISLENDINGUR, sem fer vestur um haf til Ameríku og liefir
alclici aðui utan faiið, mastir að vonum mörgu nýstárlegu og
óvæntu þar í landi. Það er ýkjulaust, að hann keniur þar í nýjan
Iieim, og þó einkum, ef hann staðnæmist á sléttunum inni í landi.
Landslagið, þessi endalausa, algróna slétta, þar sem hátíð þykir, ef
maðui hittii a stein, staðviðra-loftslagið með blotalausum vetrar-
hörkum og brennheitum sumrum án svala, og hættir og siðvenjur
fólksins að sumu leyti - allt er þetta svo ólíkt því, sem hann hefir
\ anizt heima. En eitt er það þo, sem kann að verða vesturfaranum
minnisstæðast og eftirtektarverðast af öllu því, sem honum kemur
á ovart: Hann reynir sjalfur, skilur og finnur í fyrsta sinn á
ævinni, að föðurlandsást er miklu meira en fagurt og nrunntamt
orð. Hann kemst að raun um, að hann elskar ísland, að hann er
bundinn landi sínu og þjóð óslítandi böndum, senr geta að vísu
sært hann til blóðs, en eru honunr þó dýrmætari en allt annað.
Og hann gerir aðra uppgötvun: Margir landanna, sem hann
kynnist vestan lrafs, hafa sömu sögu að segja. Ættjarðarböndin eru
þeint helgir dónrar, senr þeir lrvorki vilja slíta né geta slitið.
En þetta á að vísu ekki við alla. Svo er nrargt sinnið senr skinnið.
En langflestir nrunu þó finna til á þessa leið. Og svo fór nrér,
þegar ég var kominn vestur um haf.
Ég iivaldi um 5 ára skeið í einlrverjunr fjölmennustu íslend-
ingabyggðunr vestra, svonefndum Vatnabyggðum í Saskatchewan-
fylki í Kanada. Þa var talið að þar byggju á fjórða þúsund landa.
Starfið, senr ég hafði þar á hendi, var þannig vaxið, að ég varð að
fara víða um og kynntist þess vegna mörgunr. Við þá kynningu
konrst ég að svipaðri niðurstöðu og fleiri, senr vestur lrafa farið:
að hvergi í heiminunr sé íslandi unnað jafnlreitt og nreðal íslend-
inga í Ameríku. Hér heinra hefi ég aldrei fyrirhitt þenna ofur-
hita ættjarðarástar, senr vestra var hreint ekki óalgengt að finna.
Satt að segja minnist ég varla þess, að hafa orðið var við þessa
djúpu, viðkvæmu ást til lands okkar og þjóðar h’ér lreima, hvorki