Stígandi - 01.04.1945, Blaðsíða 23

STÍGANDI
ÆSKUMINNINGAR
117
lesið var við dagsbirtu — „guðsorðið'” — liallaði ég mér ósjaldan á
hlið bak við ltana og las í þjóðsögunum. Hvort hún tók eftir því,
t’eit ég ekki.
Myrkfælinn var ég oft á þessu skeiði ævinnar og er líklegt, að
H þjóðsagnalesturinn hafi haft talsverð áhrif á það. — En nokkru
síðar mun jtað liafa verði, að mig dreymdi „djöfulinn“ nokkrar
nætur á þann hátt, að við vorum í sífelldum áflogum og munaði
♦ litlu, hvor betur mátti. En í síðasta drauminum fór svo, að ég kont
„óvininum" í gjá í Sandshrauni, har á hann grjót — og dreymdi
hann aldrei síðan.
Síðla vetrar 1875, Jregar ég var á 8. ári, ætla ég það liafi verið, að
faðir minn kom úr kaupstað, hafði meðferðis stóra hók í rauð-
leitu handi og stakk henni í bókaskáp, sem liann átti. Bók jressi
jrótti mér girnileg og kom liöndum á liana, jafnskjótt og faðir
minn fór úr baðstofunni. Við þessa hók, sem var saga Ólafs kon-
ungs Tryggvasonar, lagði ég skjótt sams konar alúð og þjóðsög-
urnar áður. Fleiri og fleiri hækur fékk ég nú líka milli lianda,
hverja af annarri: Olafs sögu lielga, Laxdælu, Njálu, Fósthræðra
sögu o. fl. Og rnátti segja, að ég væri allur í hókum flesta vetrar-
daga — og oftar, ef tækifæri gafst. Um leiki hirti ég lítið, jregar
bækurnar voru annars vegar, hafði líka fáa á mínu reki til að
leika við. Snúningum við kindur vandist ég snemma og hafði
ánægju af. Og líku máli gegndi um heyskaparvinnu, sem ég vand-
ist líka snemma, að því leyti sem máttur var til.
Seint um haust 1876, jregar ég var á 9. ári, minnir mig það væri,
að faðir minn kom enn með stóra hók úr kaupstaðnum, Forn-
aldarsögur Norðurlanda. Þetta var eftir dagsetur, veður bjart og
tungl í fyllingu. Ég náði í hókina og byrjaði á lestri, en hafði ekki
annað ljós en tunglsljósið. Þá tíðkuðust enn myrkra-setur — og
stundum svefn — fyrri hluta skammdegiskvölda. Baðstofa á Sandi
var vestast í hæjarþorpinu og í skugga af frambænum, meðan
tungl var í austri, eins og var í þetta sinn. Ég tók því það ráð að
* fara með hókina fram í „stofu“ austast í bænum, með gluggum
móti austri, og lesa þar við tunglsbirtuna. Þarna byrjaði ég að lesa
sögu þá, sem kennd er við Hrólf kraka. Myrkfælinn hafði ég oft
verið í jressari stofu og einkurn í dimmum gangi fram úr henni.
Og frost var úti og kalt í stofunni. En hvort tveggja lét ég mig
litlu skipta í þetta sinn. Hugur minn fór allur með föðurleysingj-
ununr Helga og Hróari. Og á þessu kvöldi varð til mín fyrsta til-