Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.11.1980, Síða 32

Tímarit Máls og menningar - 01.11.1980, Síða 32
Tímarit Máls og menningar Frakklands vegna pólitísks ágreinings heima fyrir. Svo ekki sé nú minnst á þann fjölda farandverkamanna sem leitar til Frakklands (eða annarra Evrópulanda) sökum atvinnuleysis eða vonar um hærri laun. Af framangreindum ástæðum þarf engan að undra að eftirtalin viðfangsefni séu algeng í magrebískum bókmenntum, bæði í bundnu og lausu máli: tog- streita milli tveggja menningarheima (fransks-arabísks), uppreisn (gegn frönskum áhrifum eða innlendri harðstjóm), útlegð (frá heimalandinu) og staða og hlutverk konunnar. Hér verður nú minnst lítillega á það síðast nefnda, en að sjálfsögðu eru öll þessi atriði meira eða minna tengd, t. d. kúgun nýlenduherrans á þeim innfædda og kúgun islamsks fjölskylduföður á eiginkonu(m) og börnum. Draumurinn um heimilið, sem skipar stóran sess í tilfinningalífi Múhameðstrúarmanna, er oft tengdur minningunni um móðurina. Sjálfsagt vegna þess að samkvæmt aldagróinni hefð fara konurnar sjaldan út fyrir veggi heimilisins, sem er hvort tveggja í senn riki þeirra og fangelsi. I þessu tilliti sem og svo mörgum öðrum tók vitundarvakning og jafnréttisbarátta kvenna mikl- um stakkaskiptum í sjálfstæðisbaráttunni gegn Frökkum, einkum í Alsír, þar sem við rammastan reip var að draga. Margar konur tóku virkan þátt í þeirri baráttu, störfuðu t. a. m. með hryðjuverkahópum, og er Djamila Boupacha þekktasta dæmið þar um. Nú eru svonefnd kvenfrelsismál mjög á döfinni í magrebískum bókmennt- um, jafnt hjá karl- sem kvenrithöfundum (sem enn eru þó sorglega fáar). I fornum kveðskap sem varðveist hefur í munnlegri geymd vaða uppi ungar stúlkur sem harma illt hlutskipti sitt, sumsé að hafa ekki getað krækt sér í mann; i nútímaskáldskap eru menn nú farnir að taka gagnrýna afstöðu til hefðbundins islamsks hjúskapar, þar sem hvorki brúðgumi né brúður hafa nokkur áhrif á makaval: fyrir brúðkaupsnóttina er varla um nokkur kynni að ræða (þau fá að berja hvort annað augum fyrir siðasakir, og hvað manninum viðvíkur þá eru það aðeins augun sem hann sér, því andlit konunnar er að öðru leyti hulið blæju). Þess vegna upplifir konan brúðkaupsnóttina oft sem hreina og klára nauðgun. í hefðbundnu norðurafrísku samfélagi var ennfremur löglegt að maðurinn mætti útskúfa konu sinni eftir eigin geðþótta. Nú beina ungir rithöfundar spjótum sínum gegn þessari hefð, m. a. með því að fjalla um þær truflanir á sálarlífi barna sem útskúfun móðurinnar veldur. í stuttu máli hafa menn gert sér grein fyrir því, eins og víða, að róttæk breyting á stöðu kvenna er ein af frumforsendum fyrir bættri samfélagsskipan. Þessum orðum er ætlað að fylgja úr hlaði þremur þýðingum á verkum magrebískra höfunda, sem fjalla reyndar öll um brúðkaupsnóttina og hjóna- 286
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.