Fréttablaðið - 19.03.2016, Blaðsíða 4

landbúnaður „Það er þekkt áróð-
urstækni að síendurtaka ranga
hluti og gera þá með þeim hætti að
viðurkenndum staðreyndum í huga
fólks,“ segir Steinþór Skúlason, for-
stjóri Sláturfélags Suðurlands, í árs-
skýrslu félagsins.
Steinþór segir fjölda rangfærslna
vera uppi í umræðunni um matvæla-
markaðinn og nefnir sem dæmi mál-
flutning Félags atvinnurekenda og
forsvarsmanna verslunarinnar.
„Því er oft ranglega haldið fram að
slæmt kerfi haldi aftur af nýsköpun
og frelsi bænda og aukinn innflutn-
ingur og afnám þessa „vonda“ kerfis
bæti hag bænda og neytenda og losi
bændur úr einhverjum fjötrum,“
segir hann.
Steinþór gengst við því að kjör
bænda séu mjög misjöfn, sérstaklega
séu kjör sauðfjárbænda almennt
ekki góð. „En ég get ekki séð hvern-
ig þau kjör eigi að batna með því að
rétta útlendingum stærri hluta af
markaðnum,“ segir forstjórinn.
„Í kjötframleiðslunni eru allir
frjálsir að því að framleiða eins og
þeir vilja. Það er ekkert kerfi sem
stjórnar framleiðslunni eða heldur
aftur af bændum. Fullyrðingar um
annað eru vísvitandi blekkingar.
Það er til staðar stuðningur og það
er innflutningsvernd. Útfærsla á
stuðningi getur vissulega verið fram-
leiðsluhvetjandi eða letjandi en ekki
er hægt að halda því fram að kerfið
sem slíkt komi í veg fyrir nýsköpun
eða einkaframtak, “
Hagnaður SS dróst saman um
241 milljón króna milli ára og nam
396 milljónum króna á síðasta ári.
Verkföll síðasta vor höfðu talsverð
áhrif á rekstur SS á árinu. Steinþór
segir grimma samkeppni ríkja á
kjötmarkaði. Það muni aukast enn
frekar þegar nýr fríverslunarsamn-
ingur taki gildi árið 2017 sem auki
innflutning kjöts enn frekar.
Þá segir Steinþór aðstæður í
landinu krefjast mikils stuðning við
landbúnað. Þá fari hagsmunir ferða-
mennsku og landbúnaðar saman.
„Það eru mikil dulin verðmæti í inn-
lendum landbúnaði sem gerir landið
áhugaverðara og heldur því í byggð.
Þjóð án öflugs landbúnaðar er fátæk
þjóð,“ segir hann. – ih
Sakar talsmenn verslunar um blekkingar
umhverfismál Enginn vafi leikur
á því að ríkið ber auknar skyldur
gagnvart verndun Mývatns og
Laxár í Suður-Þingeyjarsýslu
vegna sérlaga um náttúruvernd á
svæðinu.
Í skriflegu svari umhverfis- og
auðlindaráðuneytisins við fyrir-
spurn Fréttablaðsins um meng-
un í Mývatni er tekið undir að
ofauðgun blábaktería í vatninu og
áhrif hennar á lífríkið þar sé mikið
áhyggjuefni;  verið sé að skoða
hugsanlegar lausnir og rætt hafi
verið við sveitarfélagið um þau mál.
Verið sé að fara yfir nýja samantekt
um uppsprettur næringarefna til að
meta hvort hugsanlegar aðgerðir
munu skila raunverulegum árangri.
Umbætur í fráveitumálum
eru einn þáttur sem hefur verið
nefndur til að draga úr ofauðgun.
Samkvæmt svari ráðuneytisins eru
fráveitumál almennt á ábyrgð sveit-
arfélaga, en ríkið hafi rætt við sveit-
arfélagið um stöðu mála m.a. í ljósi
sérlaga, eins og gilda við Mývatn.
Það liggi fyrir að ráðuneytið hafi
þurft betri yfirsýn yfir hvert sé inn-
streymi efna í vatnið sem veldur
menguninni og hvaðan hún kemur,
svo skipulega sé hægt að bregðast
við henni. Í því augnamiði hafi á
vegum ráðuneytisins verið unnin
samantekt af Gunnari Steini Jóns-
syni líffræðingi á fyrirliggjandi
gögnum úr ýmsum áttum. Að mati
ráðuneytisins gefur samantektin
glögga mynd af innstreymi nær-
ingarefna frá náttúrulegum upp-
sprettum og af mannavöldum og
sé góður grunnur til að meta áhrif
hugsanlegra aðgerða. Það sé hins
vegar ekki ljóst af samantektinni
hvort aðgerðir í fráveitumálum eða
á öðrum sviðum muni skila tilætl-
uðum árangri varðandi bakteríu-
blóma og það þurfi að skoða betur,
sem verði gert á næstunni.
Spurningarnar eru stórar og
flóknar. Árni Einarsson, for-
stöðumaður Náttúrurannsókna-
stöðvarinnar við Mývatn, sagði við
Fréttablaðið að það sé engum vafa
undirorpið að athafnir manna hafi
aukið bakteríuvöxtinn svo óhóf-
lega í Mývatni – og þar komi meðal
annars til frárennsli frá þéttbýli,
áburðargjöf og iðnrekstri. Mývatn
sé afar frjótt frá náttúrunnar hendi
og öll viðbót hafi áhrif. Innstreymi
næringarefna hafi verið mikið ára-
tugum saman, og áhrifa kísilverk-
smiðjunnar við Mývatn gæti jafnvel
enn þá.
Grunnspurningin sem viðmæl-
endur Fréttablaðsins hafa varpað
fram er hvort ríkið beri ekki frekari
skyldur vegna sérlaga um Mývatn
og Laxá – og þeirra á meðal sveitar-
stjórn Skútustaðahrepps sem hefur
farið þess á leit við stjórnvöld að
sveitarfélagið sé stutt til að bæta
fráveitumál sín.
Í svari ráðuneytisins segir að
stjórnvöld beri aukna ábyrgð í ljósi
þess að sérlög gilda um vernd þess
svavar@frettabladid.is
Sérlög þýða stóraukna ábyrgð
Umhverfisráðuneytið segir að enginn dragi í efa að stjórnvöld bera aukna ábyrgð á náttúruvernd við Mý-
vatn og Laxá vegna sérlaga sem um svæðið gilda. Unnið er að málinu á grunni gagnasöfnunar í fyrra.
Verði ekki stefnt í hættu af mannavöldum
l Lög um verndun Mývatns og
Laxár í Suður-Þingeyjarsýslu tóku
gildi árið 2004.
l Markmið þeirra er að stuðla að
náttúruvernd á Mývatns- og
Laxársvæðinu í samræmi við
meginregluna um sjálfbæra
þróun og tryggja að vistfræðilegu
þoli svæðisins verði ekki stefnt í
hættu af mannavöldum.
l Í lögunum segir að þau eigi að
tryggja verndun líffræðilegrar
fjölbreytni á vatnasviði Mývatns
og Laxár.
l Ákvæði laganna taka til Mývatns
og Laxár með eyjum, hólmum
og kvíslum, allt að ósi árinnar við
Skjálfandaflóa, ásamt 200 metra
breiðum bakka meðfram Mý-
vatni öllu og Laxá báðum megin.
Í skriflegu svari umhverfis- og auðlindaráðuneytisins er tekið undir að ofauðgun blábaktería í Mývatni sé mikið áhyggjuefni. Fréttablaðið/VilhelM
Anna Sigurlaug Pálsdóttir,
Eiginkona Sigmundar Davíðs Gunn-
laugssonar forsætisráðherra, greindi
frá því á Facebook
síðu sinni að
hún ætti félag
sem skráð væri
erlendis, sem
heitir Wintris
Inc., og héldi
það utan um fjár-
muni sem hún fékk
í arf. Skattar hefðu verið greiddir
hérlendis. Í kjölfarið var greint frá
því í fréttum að hún ætti eignir á
Bresku-Jómfrúareyjum og hefði
gert um 500 milljóna króna kröfu í
þrotabú föllnu bankanna.
Helgi Pétursson greindi frá
því að yngri félag-
arnir í Félagi eldri
borgara í Reykja-
vík og nágrenni
hefðu stofnað
baráttuhópinn
Grái herinn.
Hópurinn hefur
stofnað Facebook-
síðu og ætlar að fá fram umræðu í
þjóðfélaginu um þann mannauð
sem eldri borgarar eru. Þjóðfélags-
ins vegna og þeirra sjálfra þurfi þeir
og vilji vinna lengur en til 67 ára
aldurs.
Guðmundur Jóhannsson,
læknir á bráðamóttöku Landspítal-
ans, sagði auknar fjárveitingar til
heilbrigðiskerfisins
duga skammt
ef mataræði
Íslendinga
tæki ekki
breytingum.
Með breyttu mat-
aræði mætti koma
í veg fyrir marga króníska lífsstíls-
sjúkdóma sem eru dýrir fyrir sam-
félagið. Alltof lítill peningur væri
lagður í forvarnir.
Þrjú í fréttum
Eignir, Grái
herinn og
mataræði
123
sjómenn
vitna um mikið
einelti um borð
í skipum þeirra,
eða tæp 40% aðspurðra í könnun.
Tölur vikunnar 13.03.2016 - 19.03.2016
8.519
tilkynningar bárust barnaverndar-
nefndum árið 2015.
3. 332.529
sálir byggja Ísland,
samkvæmt tölum
Hagstofunnar.
12
sinnum hærra var magn blá-
baktería í Mývatni í fyrra en
WhO telur vera hámarkið.
5,90%
einstaklinga með forstig
sykursýki ii vita ekki af því.
5 af 7 bankaráðsmönnum
Landsbankans hætta vegna
Borgunarmálsins.
669 milljarðar
var samanlagt eigið fé Arion banka,
Íslandsbanka og Landsbanka
í árslok 2015. kr
Það eru mikil dulin
verðmæti í inn-
lendum landbúnaði sem
gerir landið áhugaverðara og
heldur því í byggð. Þjóð án
öflugs land-
búnaðar er
fátæk þjóð.
Steinþór Skúlason,
forstjóri Sláturfélags
Suðurlands
1 9 . m a r s 2 0 1 6 l a u G a r d a G u r4 f r é T T i r ∙ f r é T T a b l a ð i ð