Fréttablaðið - 19.03.2016, Blaðsíða 30

Mynd- og tónlistarmað-urinn Egill Sæbjörns-son hefur búið und-anfarna tvo áratugi í Berlín, þar sem hann
stundar list sína við góðan orðstír. Egill
hefur skapað sér nafn í Þýskalandi og
víðar fyrir verk sín, sem oft eru stór
og flókin í uppsetningu – tækni og
jafnvel stærðfræði spila stóra rullu í
sköpuninni. Egill hefur gert verk sem
þekja heilu byggingarnar í Þýskalandi
og heil sýningarrými á stórum lista-
söfnum úti í heimi. Nánasti samstarfs-
maður hans í listinni er raunar stærð-
fræðingur frá Cambridge.
„Mér hefur alltaf þótt áhugavert að
segja hlutina með nýjum aðferðum.
Ekki tækninnar vegna, heldur vegna
þess að hún getur varpað nýju ljósi á
gamlar staðreyndir. Búið til eitthvað
nýtt. Einu sinni komst fólk bara fót-
gangandi milli staða, svo kannski í
hestvagni, svo í bílum, flugvélum,
lestum.“
En er einhver að kaupa þessi verk til
þess að hafa heima hjá sér? Taka þau
ekki upp heilu og hálfu stofurnar hjá
fólki?
„Já, það er alltaf eitthvert fólk að
kaupa þetta,” segir Egill og hlær.
„Þetta er bara smá vinna. Þegar
verkið er komið upp er það bara
komið upp. Það fylgja alltaf nákvæmar
leiðbeiningar með, þar sem allt þarf að
vera upp á millimetra. En þetta er bara
eins og að kaupa sér sjónvarp og setja
það upp inn í stofu, dáldið maus en
svo er það bara komið. Ég hef gaman
af því að fólk stækki aðeins sína sýn á
heiminn. Það er það sem ný tækni og
nýjar aðgerðir stuðla að. Fólk er yfir-
leitt mjög opið.“
Mikið sálarstríð
Egill segist brenna fyrir þrennu:
Myndlist, tónlist og andlegri leit
og hefur stundað þetta allt jöfnum
höndum um dagana. „Ég hef alltaf
verið leitandi, mjög leitandi. Og hef
prófað alls kyns aðferðir, fræði og
þerapíur í gegnum tíðina. Þegar ég
var sextán ára í Menntaskólanum við
Hamrahlíð fór ég að stúdera tíbeska
hugleiðslu. Ég var í því í mörg, mörg ár
og lærði hjá meistara. Það var íslensk-
ur náungi sem hafði búið lengi í Kali-
forníu og sökkt sér í fræðin þar. Hjá
honum lærði ég ótrúlega áhugaverða
hluti, en þetta var líka algjört rugl. Ég
komst að því að lokum að þetta var
ekki fyrir mig. Maður fékk sektar-
kennd ef maður fór ekki eftir öllum
fræðunum og það var tilfinning sem
ég hafði ekki þekkt áður. Maður mátti
til dæmis ekki hlusta á rokktónlist, en
ég varð að búa til tónlist og gerði það
því á laun. Ég mátti heldur ekki vera
með konum eða hugsa um konur,
en ég var auðvitað alltaf skotinn í
einhverri stelpu eins og flestir aðrir
strákar á þessum aldri, held ég. Maður
átti að vera eins og tíbeskur munkur.
Svo var alls konar inni í þessu annað,
trú á fljúgandi furðuhluti og alls kyns
dót sem ég gat ekki alveg sætt mig við.
Þetta var rosalega mikið sálarstríð á
köflum. Að lokum fór ég út úr þessu.
Í dag stunda ég hugleiðslu, 12 spora
samtök við meðvirkni  og stjórn-
semi og er í svokölluðum EMDR-með-
ferðum.“
Vinnur úr erfiðum tilfinningum
EMDR-meðferðir njóta nú vaxandi
vinsælda. Um er að ræða sérstaka
meðferð undir handleiðslu sálfræð-
ings sem hjálpar fólki að vinna úr
erfiðum minningum og tilfinningum.
Egill segir meðferðina hafa kennt sér
margt um sjálfan sig.
„Núna erum við að fara í gegnum
atvik úr æsku minni. Þetta eru sak-
leysisleg atvik, en voru kannski mjög
mótandi. Ég hef verið að fara í gegnum
þetta með þýskri konu, og það er öðru-
vísi að vera með þýskan bakgrunn en
íslenskan. Við sem höfum sama bak-
grunn skiljum hvert annað svo vel og
betur þegar við opnum fyrir allt sem
við erum að hugsa um og höldum að
við séum ein að hugsa um.“
Heldurðu að þessi andlega leit
breyti þér sem listamanni?
„Já, það er alltaf þannig, held ég. Ef
listamaður hefði rosalegan áhuga á
bílum, þá hefði það áhrif á listina. Svo
held ég að það séu rosalega margir
andlega leitandi. Þetta er einn af
þessum stóru hlutum í lífinu, að fást
við sjálfan sig og samskipti við annað
fólk. Fást við heimsmynd sína og
heimsmynd annarra.“
Lofaði sjálfum sér að fara út
Egill stundaði sitt nám á Íslandi, nánar
tiltekið í Myndlista- og handíðaskól-
anum, en flutti út til Berlínar árið 1998.
„Ég var búinn að lofa sjálfum mér því
að vera kominn frá Íslandi fyrir lok árs
1998. Ég flaug út 27. desember það ár,
ef ég man rétt.“ Egill brosir við að rifja
upp gamla tíma. „Berlín var alls ekki
kúl á þeim árum. Það voru fáir búnir
að kveikja á þessari borg, og ég bara
slysaðist þangað.“
Núna, tæpum tveimur áratugum
síðar, er Egill búinn að sýna um allan
heim, í Rio de Janeiro, LA, Toronto,
Kína og út um alla Evrópu. Hann hefur
það gott fjárhagslega og segist verða
hamingjusamur svo lengi sem hann
sé trúr sjálfum sér í listinni.
Listapólitíkin
Hann nennir ekki að blanda sér mikið
í pólitíkina í íslenska listalífinu. „Ég hef
dáldið lélega afstöðu. Ég pæli aldrei í
því hver fær listamannalaun eða er
sendur til Feneyja. Ég bara reyni að
gera mitt besta og taka þátt í þessu.
Ég veit að mannleg náttúra er svo óút-
reiknanleg að maður veit aldrei hvað
er að baki því að vera valinn til að fá
listamannalaun eða fara til Feneyja
eða hvað svo sem það er. Ég hef sjálfur
setið í nefnd, og það fór nú bara eftir
því hvort sumir höfðu drukkið kaffi-
bollann sinn  eða ekki hvort þeim
fannst verkin góð. Því miður er þetta
oft slíkum tilviljunum háð.“ Egill hlær.
„Þetta er alveg fáránlegt og þýðir
ótrúlega lítið að velta sér upp úr því.
Maður deilir ekki um smekk.“
En hvernig er að eyða tíma hér
heima, fyrir mann sem hefur búið
svona lengi í öðru landi?
„Ég hef dálítið verið að hugsa þetta.
Ísland er svo skemmtilegt af því að það
er svo lítið samfélag. Þetta er eins og
risastór háskólaheimavist. Við erum
með nokkrar svona byggingaþyrping-
ar, það er frekar stutt að labba á milli
bygginganna og að fá að fara í kaffi hjá
þessum eða hinum. Það getur meira
gerst og hraðar en annars staðar. Við
getum tekið mál hraðar og lengra en
í stórum samfélögum OG verið gott
fordæmi fyrir heiminn. Við gætum til
dæmis ákveðið að styrkja alla lands-
menn í því að kaupa rafmagnsbíla og
láta alla Íslendinga vera á rafmagns-
bílum. Það er gerlegt og gæti verið
góð fyrirmynd. Heimurinn þarf góð
fordæmi. Það er svo miklu auðveldara
að ná utan um svona hluti hérna. Það
er auðveldara að búa til áhugaverða
hluti. Eins og t.d. væri lítið mál að búa
til grænt samfélag á Íslandi, sem gæti
verið áhugavert. Það er greinilegt að
heimurinn er allur að stefna í þá átt
og við gætum verið í fararbroddi.“
Fólk sér ekki fegurðina
Egill segist alla tíð hafa haft ástríðu
fyrir umhverfinu og íslenskri náttúru.
Hann segir nauðsynlegt að drífa í að
framkvæma hugmyndir um íslenskan
þjóðgarð. „Ég bý í Þýskalandi og þar
er í mesta lagi hálft prósent af landinu
náttúrulegt land. Hitt allt er manngert.
Þegar þú keyrir í gegnum slíkt landslag
Verðum samdauna fegurðinni
Egill Sæbjörnsson vill þjóðgarð á Íslandi. Hann segir mikilvægt að horfa á stóru myndina. Heimamenn verði oft
samdauna fegurð landsins og það megi ekki gerast. Ísland sé eins og stór háskólaheimavist og þar af leiðandi auð-
velt að ná utan um stórar ákvarðanir. Við eigum að drífa í því og gefa þannig öðrum þjóðum fordæmi.
Ólöf
Skaftadóttir
olof@frettabladid.is
Maður átti að vera
eins og tíbeskur Munk-
ur. svo var alls konar
inni í þessu annað, trú
á fljúgandi furðuhluti
og alls kyns dót.
1 9 . m a r s 2 0 1 6 L a U G a r D a G U r30 h e L G i n ∙ F r É T T a B L a ð i ð