Bændablaðið - 28.02.2019, Síða 49

Bændablaðið | Fimmtudagur 28. febrúar 2019 49
Síðan 1993 hef ég fengist við
ferðaleiðsögn um Ísland á
vegum Bændaferða, eða í meira
en fjórðung aldar. Oft koma
fyrir mjög ánægjuleg samskipti
við erlent ferðafólk og jafnvel
eru þau mér mjög lærdómsrík.
Mig langar til að segja frá einu
slíku atviki.
Fyrir um áratug kom einn
ferðamaður á fyrstu dögum
þeirrar ferðar til mín og kvaðst
eiga sér dálitla ósk sem hann vissi
ekki hvort unnt væri að uppfylla.
Þarna var kominn þýskur bóndi
sem langaði mjög mikið að hitta
íslenskan starfsfélaga sinn og fá
tækifæri að bera saman bækur
sínar við hann.
Eftir örfá símtöl reyndist
ekkert mál að koma þessari
ósk ferðamannsins í kring. Að
nokkrum kvöldum liðnum gistum
við í Stóru-Tjarnaskólanum í
Ljósavatnsskarði í Þingeyjarsýslu.
Eftir kvöldverð þar á
Edduhótelinu var þýski bóndinn
boðinn velkominn ásamt öðrum
ferðamönnum í hópnum sem
þess fýstu að skoða fjósið og
aðra aðstöðu á bænum í stuttu
göngufæri þar skammt frá.
Mér er ætíð minnisstæð
samskipti þessara tveggja ólíku
bænda. Sá þýski var aðallega
með nautgripi og ræktaði að
einhverju leyti korn fyrir búsmala
sinn. Honum lék hugur á að vita
hvaða búfjársjúkdómar reyndust
erfiðastir íslenskum bændum og
hvaða lyf þeir notuðu. Var sá þýski
mjög undrandi hversu íslenskt
búfé væri heilbrigt og lauk miklu
lofsyrði á að vel hafi tekist að
forða öllu landinu frá mörgum
þeim alvarlegu búfjársjúkdómum
sem víða grasséra. Hvatti hann
okkur á Íslandi að huga vel að
þessu en þetta væri það sem hver
bóndi erlendis myndi öfunda
okkur af enda mikilsverð gæði að
geta haldið notkun lyfja í algjöru
lágmarki.
Einnig innti sá þýski eftir því
hvaðan kjarnfóður kæmi sem
íslenskir bændur keyptu. Kvað
hann framboð á kraftfóðri mjög
mikið innan Evrópusambandsins
en oft væru vanhöld um
upplýsingar um uppruna þess.
Væru jafnvel dæmi um að ódýrasta
kraftfóðrið reyndist þeim bændum
á meginlandinu oft verða dýrkeypt
enda sumt langt aðkomið, jafnvel
ræktað í Afríku sem stundum
fylgdi ýmsar bakteríur og kvillar
sem óæskilegar væru og yllu
oft alvarlegum veikindum með
tilheyrandi kostnaði og jafnvel
miklu tapi. Hvatti Þjóðverjinn til
mikillar varkárni með innflutning,
hvort sem væri á kraftfóðri eða
landbúnaðarvörum ef minnsta
hætta á smiti gæti orðið.
Mér hefur oft verið hugsað
til þessa þýska bónda og hversu
innilegar samræður hans við
íslenska bóndann voru. Auðvitað
gegndi ég mikilvægu hlutverki
við túlkun enda kunni eðlilega sá
þýski ekki íslensku og sá íslenski
ekki þýsku. Hvorugur talaði ensku
að marki enda var langfljótlegast
að hafa samræður með aðstoð
túlks.
Þegar litið er á nýjustu tíðindin
úr Stjórnarráðinu þá virðist
verða stórkarlaleg breyting á
þessum innflutningsmálum. Nú
vill ráðherra gefa innflutning á
nánast öllum landbúnaðarvörum
frjálsa án nokkurra takmarkana.
Og á sama tíma vill sami ráðherra
veita leyfi til umfangsmikilla
hvalveiða, þvert á sjónarmið þorra
Íslendinga sem gera sér grein
fyrir því að hvalirnir í sjónum
eru okkur dýrmætari lifandi en
dauðir enda grundvöllur fyrir
vaxandi starfsemi hvalaskoðunar
með erlendu gestina okkar.
Einhvern veginn er grunur
minn að ráðherrann sé undir
gríðarlegum þrýstingi. Óskandi
er að ekki hafi verið borið fé
í ráðherrann til að liðka fyrir
ákvörðunum hans en getur það
mögulega verið að hann sé að
einhverju leyti í vasanum á þeim
aðilum sem stjórna mikilsverðum
viðskiptum sem láta sér hagsmuni
annarra í léttu rúmi liggja?
Þetta mál verður að skoða og
ígrunda betur áður en endanleg
ákvörðun er tekin. Að öðrum
kosti ber öðrum ráðherrum að
grípa fram fyrir hendurnar á
þessum ósjálfstæða ráðherra
okkar mikilvægustu hagsmuna.
Ef ekki þá þarf þjóðin að stöðva
ráðherrann!
Hugum að hvatningu þýska
bóndans að sýna fyllstu varkárni.
Kæruleysi getur orðið okkur dýrt
spaug sem kemur engum að gagni
nema stundarhagsmunum örfárra
kaupahéðna.
Guðjón Jensson
eldri borgari í Mosfellsbæ
og leiðsögumaður
LESENDABÁS
Förum okkur hægt
– dálítil hugvekja
Sérstaða Íslands – hreinleiki
Bann við innflutningi hrás kjöts
og sóttvarnir landsins snúast um
sérstöðu Íslands til framtíðar.
Framtíðarhagsmunir íslensks
samfélags eru undir (lýðheilsa og
búfjárstofnar), þeir hagsmunir
eru miklu stærri, en hagsmunir
einstakra stétta í nútíðinni.
Samningar og lög eru mannanna
verk sem hægt er að breyta, en ef
sérstaða landsins tapast verður
hún ekki auðveldlega endurheimt.
Nú hefur sjávarútvegs- og
landbúnaðarráðherra birt drög
að frumvarpi til að bregðast við
niðurstöðu EFTA-dómstólsins, um
innflutningstakmarkanir á fersku
kjöti til landsins. Í frumvarpinu
er gert ráð fyrir heimildum til
innflutnings á hráu ófrosnu kjöti
og ógerilsneyddum eggjum.
Frumvarpið hefur hvorki verið lagt
fyrir ríkisstjórn eða stjórnarflokka.
Það er enn í vinnslu hjá ráðuneyti
en opnað hefur verið á samráð um
frumvarpið í gegnum samráðsgátt
stjórnvalda.
Samhliða hafa stjórnvöld nú
kynnt aðgerðaáætlun sína sem
ætlað er að efla matvælaöryggi,
tryggja vernd búfjárstofna
og bæta samkeppnisstöðu
innlendrar matvælaframleiðslu.
Mótvægisaðgerðirnar eru allar
þýðingarmiklar og eiga fullan rétt
á sér óháð breytingum á lögum.
Eigi þessar aðgerðir hins vegar
að skila árangri verður að gefast
lengri tíma en nokkrir mánuðir til
að innleiða þær. Aðgerðirnar verða
að komast hratt í fulla virkni og það
áður en frekari breytingar verða á
innflutningstakmörkunum.
Ekki gefast upp
Með samþykkt á óbreyttu frumvarpi
værum við sem sjálfstæð þjóð að
gefast upp fyrir reglum sem settar
voru án þess að næg þekking á
mögulegum áhrifum væri til staðar.
Lykilatriði er að fram fari ítarlegt
áhættumat, sem taki bæði á áhrifum
breytinganna á Íslandi og þýðingu
hreinleika Íslands fyrir lýðheilsu á
heimsvísu.
Með því að leyfa innflutning á
hráu kjöti án þess tímafrests sem
leiðir af frystiskyldunni værum
við að gera vafasama tilraun með
lýðheilsu þjóðarinnar. Þar fyrir utan
væri tilraun með búfjárstofna en við
vitum aldrei hvernig erfðauðlindin
sem í þeim liggur getur komið að
notum. Þeir sem tala fyrir óheftum
innflutningi á kjöti benda á að það
geti skilað sér í lægra matvöruverði.
Hagsmunir neytenda snúast um
fleira en verð á matinn og hvað sé í
matinn, það skiptir alltaf mestu hvað
er í matnum.
Okkur ber skylda til að halda
uppi vörnum fyrir sérstöðu okkar
sem felst m.a. í tiltölulega mjög
lítilli sýklalyfjanotkun í landbúnaði
og lágri tíðni sýklalyfjaónæmra
baktería í fólki. Heimurinn allur þarf
að verjast þeirri ógn sem blasir við
vegna vaxandi sýklalyfjaónæmis.
Það hefur verið sýnt fram á ótrúlega
mikla fylgni milli neyslu matvæla þar
sem sýklalyfjanotkun í landbúnaði
er mikil og tíðni sýklalyfjaónæmra
baktería í fólki. Þessir hagsmunir eru
mannkyninu dýrmætir, ekki síður en
hreinleiki lofts og vatns.
Hagsmunir í húfi
Þetta er stórt pólitískt mál og
miklir hagsmunir í húfi. Því þurfa
íslenskir ráðamenn að stíga fast til
jarðar og eiga samtöl við þá sem
stýra Evrópusambandinu. Dómur
EFTA er unninn út frá gildandi
lögum og reglum og niðurstaðan
fengin frá þeim sem vinna
samkvæmt þeim. Ef ná þarf fram
breytingum þurfa stjórnmálamenn
að ræða við þá sem hafa áhrif á
endurskoðun laga og reglna en
ekki eingöngu þá sem framfylgja
þeim.
Stjórnvöld verða að óska eftir
lengra svigrúmi til innleiðingar,
aðlögun og raunverulegar varnir
taka tíma. Samtímis gæfist
tækifæri til að gera ítarlegt
áhættumat á afleiðingum breyttra
innflutningsreglna fyrir Ísland og
Evrópu sem heild. Þá gætu skapast
forsendur til að endurskoða reglur
með heildarhagsmuni í huga. Fyrir
þessu þurfa stjórnmálamenn að
beita sér með samtali við aðra
stjórnmálamenn. Það getur ekki
verið vilji Evrópusambandsbúa
að við Íslendingar verðum gerð
að tilraunadýrum í þessum efnum.
Sérstaða okkar er ekki okkar
einkamál, hún hefur þýðingu á
heimsvísu.
Halla Signý Kristjánsdóttir
Líneik Anna Sævarsdóttir
þingmenn Framsóknarflokksins
Líneik Anna Sævarsdóttir. Halla Signý Kristjánsdóttir..
Lely Center Ísland
Reykjavík: Krókháls 5f – Sími 414 0000 – www.vbl.is
Akureyri: Óðinsnes 2 – Sími 464 8600
RÚÐUR Í
DRÁTTARVÉLAR
FRÁBÆR VERÐ
John Deere
Zetor
Case IH
McCormick
Steyr
Claas
Ford
Fiat
New Holland
Deutz-Fahr
Massey Ferguson
Vinsamlega hafið samband við Björgvin Guðjónsson, búfræðing
og löggiltan fasteignasala í síma 510-3500 og 615-1020
eða á netfangið bjorgvin@eignatorg.is
Skipholt 50b, 105 Reykjavík
Vegna aukinnar eftirspurnar óskum
við eftir bújörðum á söluskrá
䘀礀爀椀爀 戀渀搀甀爀
䠀︀爀يح猀琀椀搀氀甀爀
䠀䐀 㘀⼀㄀㘀
䠀︀爀يح猀琀椀搀氀甀爀
䬀 㜀
刀礀欀猀甀最甀爀
一吀 ㈀㔀
匀瀀愀爀
䬀䴀 㜀　⼀㈀　
唀洀戀漀 漀最 ︀樀渀甀猀琀愀