Úrval - 01.10.1972, Blaðsíða 6

4
ÚRVAL
Llewellyninnganginum, nýjasta inn-
gangi námunnar, brauzt eldur og hiti
upp og kastaði lyftunni upp i loftið og
múrsteinum út á bilastæðið.
Reykurinn reis i súlu 50 metra i loft
upp, og logarnir lýstu reyksúluna i
morgunhúminu.
Djúpt niðri i jörðu barst mönnunum
vitneskja um sprenginguna með smá
visbendingum, gusti og ryki og bilun
rafkerfisins. Nathaniel Stephens,
vélamaður við aðallinuna, var rúma
þrjá kilómetra frá upptökum
sprengingarinnar. Einhver þaut fram
hjá honum og sagði honum að stöðva
kerru sina og ,,koma sér út eins fljótt
og hann gæti”. Stephens hafði starfað
við námugröft i 26 ár, og hann spurði
einskis. Hann stöðvaði kerru sina og
hljóp. Þrettán námumenn komust út
fremur fljótt, gangandi og akandi.
Fyrir hina, sem eftir voru, var það
ekki jafn auðvelt.
Niu menn i flokki, sem verkstjórinn
George Wilson stjórnaði, voru við störf
skammt frá 200 metra djúpum
göngum, þegar heitur gustur og
blindandi kolaryk dundi á þeim.
Talning var gerð i skyndi, og kom i
ljós, að einn vantaði, Paul Frank
Henderson, sem átti að vera um 300
metrum innar en þeir. Alva Davis
bauðst til að fara innar og leita hans.
Hann fann aðeins matarfötu Hen-
dersons og rykgrimu. Hann gerði hið
eina, sem honum hugkvæmdist, og
skrifaði með fingrinum i rykið á
kolavagninum, hvert flokkurinn væri
að fara, ef Henderson kynni að koma
fram. Henderson kom ekki.
Barið á pipur.
Mennirnir átta héldu hver i annan,
og stundum tóku þeir þéttingsfast hver
utan um annan til að efla kjarkinn, og
fálmuðu sig áfram að loftopinu. Þeir
voru engan veginn úr hættu, þvi að
enginn ofan jarðar vissi, hvar þeir
voru. Þrátt fyrir skelfinguna, voru
þeir snarráðir. Þeir vissu, að hinn
minnsti neisti gæti kveikt i gasinu
umhverfis þá, og þvi tóku þeir spýtu til
að berja með i pipurnar, sem lágu upp
á yfirborðið. Þeir ætluðu þannig að
láta vita, hvar þeir væru.
Klukkustundir liðu. Högg spýtunnar
á málminn virtust þeim verða sifellt
veikari og deyfðari. Þá blossaði neisti
vonar. Ferskur loftstraumur barst
niður opið og gaf til kynna, að einhver
hefði heyrt merkið og skrúfað frá loft-
ræstingunni. Gleði mannanna var þó
blandin þeim ótta, að björgunarmenn
kæmust ekki til þeirra i tæka tið.
Sá var vandinn. Flokkarnir uppi
höfðu engin góð björgunartæki tiltæk.
Þeir dóu ekki ráðalausir og fundu leið,
sem var einföld en snjöll. Krani var
fluttur að enda ganganna og fata fest á
hann og siðan látin siga niður til
mannanna. Tveir og þrir saman voru
þeir halaðir upp úr námunni. Þeir voru
örmagna og taugaáfalli nær, svartir af
kolaryki, en þeir voru hólpnir.
Loka nánuinni vfir höfðum mannanna.
Þær fjórar stundir, sem liðu frá
sprengingunni og þar til mönnunum i
flokki Wilsons var bjargað, rfkiti mikil
ringulreið ofan jarðar. Hinar mikil-
vægu skýrslur um starfsfólk voru ekki
tiltækar, þar sem þær voru geymdar i
skrifstofu við hlið brotinnar og
brennandi Llewellyn-lyftunnar. An
þessara skjala var ógerningur að vita,
hversu margir væru i námunni eða
hvar ætti að einbeita björgunar-
starfinu. Það var skelfilega litið, sem
björgunarsveitirnar, sem hafði verið
safnað i skyndi, gátu aðhafzt. Mikill
hitinn og reykurinn og hættan á fleiri