Úrval - 01.10.1972, Side 21

19
Andi „Bourbakis” hefur valdið
byltingu i stærðfræði. Allt frá
klassiskri rúmfræði Grikkjanna
Euklid og Pythagoras og klassiskri
algebru Araba á Miðöldum, til þess að
heimspekingar 17. aldar þróuðu
analýsuna, hefur einn hjáguð verið
tilbeðinn: talan. Jafnvel i slungnustu
nákvæmisaðferðum æðri stærðfræði,
differential- og integralreikningi, var
talan i guðasessi. öðru máli gegnir I
nútima stærðfræði, sem sækir uppruna
sinn til mengireikninga Georg Can-
tors, sem var fæddur i Pétursborg og
prófessor i Halle, i lok 19. aldar. Þar
er um að ræða heillandi musteri stærð-
fræðilegrar rökfræði, sem er óskyld
hinum virðulegu reikningsreglum.
NEMENDUR RÉÐU EKKI LENGUR
VIÐ VENJULEGAR REIKNINGS
AÐFERÐIR.
Um þessar mundir koma fram á
sjónarsviðið menn, sem gagnrýna
þessar kenningar, og fyrst og fremst I
Frakklandi. Réne Thom, einn kunn-
asti stærðfræðingur Frakklands,
segir: „Vonir Bourbaki-manna, að
stærðfræðilegar eigindir leiði með
eðlilegum hætti af mengi-einræðinu,
eru tálvonir.” Hann skopstælir eina
vinsæla skýringu námsbókanna og
segir: „Refurinn veit, að hænurnar
eru I hænsnakofanum og hænsnakofinn
er I búgarðinum. Af því leiðir, að
hænurnar eru á búgarðinum, en til
þess þarf refurinn enga mengifræði.”
Það veldur mörgum uppalendum
mestum áhyggjum, að nútíma-
stærðfræði sé svo óhlutlæg, að
nemendur afvenjist algerlega hefð-
bundinni reikningslist. Sem dæmi er
nefnt, að nýinnritaðir nemendur I
hinum hávirðulega skóla „École
polytéchnique”, sem höfðu eingöngu
fengið undirbúningskennslu i nútlma
stæröfræði. urðu aö taka aukatima. af
þvi að þeir gátu ekki ráðið við venju-
legar reikn..,gsaðferðir.
(Spiegel, litið stytt.)
„Hér er starf fyrir þann latasta ykkar,” kallaði liðþjálfinn, en enginn
hermannanna gaf sig fram.
Hann sneri sér að Anderson og spurði, hvers vegna hann hefði ekki
gripið þetta tækifæri og gengið fram.
„Ég nennti þvi ekki,” sagði Anderson.
„Ég er búinn að vekja þennan drukkna við borðið þarna tiu sinnum,”
sagði þjónninn.
„En hvers vegna fleygirðu honum ekki á dyr?”
„Ekki ennþá. Hann borgar alltaf, i hvert sinn sem hann vaknar.”
Nonni kom i skólann og hafði gleymt pennanum heima.
„Hvað ertu að hugsa?” spurði kennarinn. „Hvað væri hermaður I
striði án byssu?”
„Herforingi”.