Úrval - 01.10.1972, Síða 38

36
ÚRVAL
að hann gerir i siöasta kafla
bókarinnar greinargóöan samanburð
á griskum og rómverskum vin-
viöarstofnum og lætur fylgja skrá yfir
vínþrúgur.
Nútimavitneskja um rómverska
vínmenningu og vinræktun er að
mestu komin frá Pliniusi. Og þaö er
hreint ekki svo litið, sem frá honum er
komið. Þannig er það vitað, að
Rómverjar vissu hvernig unnt var að
framleiða annars vegar venjulegt vin
með jöfnum gæðum i miklum mæli, og
hins vegar sérstakt gæðavin. Gæði og
magn fara ekki ætið saman I vin-
framleiðslu, og vandkvæði eru á þvi,
að ná fram æskilegu samræmi. En
Rómverjar kunnu á þvi lagið, að svo
miklu leyti sem unnt v_ar.
Framleiðsluaðferðir Rómverja voru
svipaðar og Egyptar beittu. Vinið var
pressað úr þrúgunum með þvi að menn
gengu á þeim berum fótum i stórum
körum Rómverjar tóku fyrstir aðnota
trékör við pressunina. Trékörin hafa
þó varla verið sérlega traust, þvi að
þau voru aðeins notuð við pressun á
lakara vini. Annars voru notuð leirkör,
mest úr brenndum leir. Yfirleitt tóku
þau 27 litra og voru uppmjó, svo að létt
væri að loka þeim. Rómverjar kunnu
og ýmis ráð til þess að útiloka loft frá
vininu og temja gerjunina. Þeir
hreinsuðu vinið með eggjahvitu og að
likindum einnig hænueggjum og oft
gerðu þeir vinið sætt með hunangi, og
þeir kunnu að nota efni til að breyta
bragði og lykt. En þeir, sem bezt
kunnu til, eins og Horats, foröuðust öll
utanaðkomandi efni, sem stundum
voru notuð til þess að dylja slæman
árangur i vinframleiðslunni.
Þeu sem bezt skil kunnu á vini, viiiiu
ekki annað en vel gerjað vin. Um það
vitnar m.a. Ovidius, sem segir: Látið
aðra drekka nýtt vin, berið mér vin,
sem gömlu mennirnir framleiddu.
Hinn frægi’ heimspekingur Seneca
gerði nánari grein fyrir kröfum
slnum. Hann sagöi aö nýtt vin
væri hrátt og fráhrindandi og þess
vegna ætti að geyma vin og láta það
gerjast vel. En það vin, sem á annað
borð væri gott ógerjað, ætti að drekka
nýtt. Og þannig er það enn i dag.
A þeim dögum, dögum Rómverja,
höfðu menn dálæti á vini, og Plinius
segir frá þvi, að Cæsar hafi haldið
mikla vinhátið með margs konar vini,
eftir einn af frægum sigrum sinum.
Og enn hafi hann bætt um við
annað tækifæri, þegar hann stóö fyrir
mikilli trúarhátið, og skenkti mönnum
vln af mörgum tegundum frá ýmsum
stöðum I riki sinu.
Vínið var svo vinsælt, að vinræktin
skapaði vandamál I landbúnaði
Rómverja. Venjulega er bezt að rækta
vinviöinn i slæmum jarðvegi, þar sem
nær þvi ekkert annað en ræktanlegt.
Þaðan kemur gæðavinið. En það var,
eins og siðar, tilhneiging hjá Róm-
verjum að færa vinræktina niður á
slétturnar, þar sem léttara var um vik
og ræktunin krafðist minni vinnu.
Þetta bitnaði á hveitiræktinni. Gegn
þessu vandamáli var snúizt meö
tilskipunum, en þær náöu þó aldrei
fyllilega tilgangi sinum.
Þegar Rómarriki tók aö hnigna, á 5.
öld, týndist vinmenningin jafnframt.
— öldum saman heyrðist ekkert um
vinrækt á þessum fyrrum fornu
slóðum vinsins. Vin var að visu
framleitt en aðeins lélegra vin.
Germanskir menn, sem tóku sér
sæti á næstu öldum vitt og breitt um
Evrópu, þekktu öl og mjöð úr
heimkynnum sinum, og þeir lærðii að
meta vinið. Og Frakkar tóku vinið i
enn rikara mæli upp á arma sina.