Úrval - 01.10.1972, Blaðsíða 77

ÚRVAL
75
Einstein hvislaöi þessari athuga-
semd að sessunaut sinum, meðan
veriö var aö hlaöa á hann Lofi fyrir hin
einstæðu vísindastörf hans viö hátlö-
legan kvöldverö: „En maöurinn
gengurekki i sokkum”.1 (R.W. Clark).
Einn af nágrönnum Einsteins, móöir
10 ára telpu, tók eftir þvi, aö telpan
heimsótti Einstein oft. Hún varð hissa
á þessu, og telpan svaraöi þessu til:
,,Ég var alveg I vandræöum meö
heimadæmin mín. Fólk sagöi mér, aö
þaö byggi voöalega snjall stærö-
fræöingur i númer 112 og aö hann væri
lika mjög góöur maöur. Ég baö hann
aö hjálpa mér. Honum fannst það
alveg sjálfsagt, og hann útskýröi allt
svo vel fyrir mér. Hann sagöi, að
hvenær sem mér fyndist eitthvert
dæmi of erfitt fyrir mig, mætti ég
koma.”
Konan varö miöur sin vegna ágengni
telpunnar, svo að hún fór til Einsteins
til aö biöjast afsökunar. Þá sagöi
Einstein: „Þú þarft ekki aö biöjast
afsökunar. Ég hef lært meira af
samtölunum við barniö en þaö hefur
lært af mér.”(Philipp Frank).
Lifum i sjónblekkingu meövitund-
larinnar.
Gyöingaprestur einn (rabbi)
skrifaöi eitt sinn Einstein og sagði
honum, að hann hefði árangurslaust
reynt að hugga dóttur sina, sem var
sorgbitin vegna andláts systur hennar,
sem heföi veriö „syndlaust barn.”
Einstein komst svo aö oröi í svar-
bréfi sinu: „Mannleg vera er hluti af
heild, sem viö nefnum „alheiminn”,
hluti, sem er takmarkaöur i tima og
rúmi. Þessi mannlega vera skynjar
sjálfa sig, hugsanir sinar og til-
finningar, sem eitthvaö aöskiliö frá
öllu ööru. Þar er um aö ræöa eins
konar sjónblekkingu meö-
vitundarinnar. Þessi blekking er
okkur eins konar fangelsi, sem tak-
markar okkur og bindur viö per-
sónulegar óskir og þrá og kærleika til
fáeinna einstaklinga, sem standa
okkur næst. Hlutverk okkar hlýtur að
vera að brjótast út úr þessu fangelsi
meö þvl aö færa út endimörk samúöar
okkar, þar til hún nær til allra lifandi
vera og allrar náttúrunnar i allri
hennar fegurð. Engum tekst þetta aö
fullu, en viðleitnin til þess aö ná þessu
marki er i sjálfu sér þáttur I þessari
lausn úr prisundinni og grundvöllur
innra öryggis.”
Einstein dó þ. 18. april áriö 1955 og
var þá 76 ára aö aldri. Allt til hinztu
stundar hafði hann mikla andúö á allri
sýndarmennsku og bað þess, aö lik
hans yrði brennt án nokkurrar hátið-
legrar athafnar. ösku hans var slðan
dreift á ókunnum staö.

Smávegis tölfræði . . .
Mannfjölgunarsérfræðingar SÞ hafa reiknað það út, að árið 2000
muni mannfjöldi þróunarlandanna hafa tvöfaldazt frá þvi sem nú er,
en 45% aukning orðið frá þvi, sem nú er i þróuðum löndum.