Morgunblaðið - 31.07.1999, Blaðsíða 44

Morgunblaðið - 31.07.1999, Blaðsíða 44
44 LAUGAKDAGUR 31. JÚLÍ 1999 MORGUNBLAÐIÐ Þórisdalur Þórisdalur er viðkomustaður í nýrri -------------------------------------------------------,----_~-------------------------7------ þriggja daga bakpokaferð Ferðafélags Is- lands í sumar. Þórisdalur hefur átt vaxandi vinsældum göngufólks að fagna undanfarin ár enda ríkir þar mikil náttúrufegurð inn á milli jökla. Eysteinn Sigurðsson segir hér frá náttúrufari og sögum svæðisins. ÞÓRISDALUR eins og hann blasir við úr Gönguskarði. ÞORISDALUR hefur á seinni ár- um dregið að sér göngumenn í vax- andi mæli, og er svæðið umhverfis hann orðið töluvert fjölsóttara nú á dögum en áður fyrr var um margar aldir íslandssögunnar. Þarna inn frá er líka margt að sjá, bæði í landslagi og ekki síður í þeim dul- arljóma þjóðsagnanna sem yfir staðnum hvílir öllum. Því var nefni- lega almennt trúað lengi vel á landi hér að þarna í dalnum væri bústað- ur meira eða minna rammheiðinna og rammgöldróttra útilegumanna, gott ef ekki fjölbyggð sveit, og sannkristnir byggðamenn forðuð- ust það eins og heitan eldinn að koma þar nærri. Gamalt nafn á dalnum er Áradalur, sem má vera að einhverjir kannist við úr þjóð- sögum, og eftir einni sögunni á þar að hafa búið vættur sá er nefndist Skugga-Valdi, var samkvæmt trúnni sérlegt átrúnaðargoð úti- legumanna og líklegt má telja að hann sé að einhverju leyti fyrir- mynd Skugga-Sveins í samnefndu ÞÓRISHÖFÐI, norðan hans er Gönguskarð. leikriti séra Matthíasar Jochums- sonar. Nánar til tekið liggur Þórisdalur austur af Kaldadal, milli Geitlands- jökuls í Langjökli og Þórisjökuls. SUMARTILBOÐ Frábært tilboð á Académie snyrtitösku fullri af snyrtivörum. Taskan inniheldur hreinsivatn fyrir augu og andlit125ml brún án sólar gel 40 ml dagl krem 40 ml djúphreinsi „peeling" 15 ml Allt þetta fyrir aðeins kr. 2.480* Reykjavík og nágrenni Agnes snyrtistofa Listhúsinu Rvfk Snyrtistofa Díu Bergþðrugötu 5 Rvík Snyrtistofa Evu Örnu Seijabraut 54 Rvik Snyrtlstofa Grafarvogs Hverafold 2-4 Rvlk Snyrtistofa Hönnu Hjallabraut 33 Hafn. Snyrtistofa Sigriðar Eiðlstorgi 13 Seltj. Snyrtistofa Sólveigar Hálsaseli 56 Rvlk Snyrtistofa Þórdlsar Fákafeni 11 Rvík Snyrtistofan Hverfisgötu 50 Rvík Snyrtistofan Ágústa Hafnarstræti 5 Rvlk Snyrtistofan Gimli Miðleiti 7 Rvfk Snyrtístofan Greifynjan Hraunbæ 102 Rvík Snyrtistofan Helena fagra Laugavegi 101 Rvlk Snyrtistofan Jóna Hamraborg 10 Kóp. Snyrtistofan Mandý Laugavegi 15 Rvík Snyrtistofan Rós Engih]alla 8 Kóp. Fæst eingöngu á Académie snyrtistofum á meðan birgðir endast Landið: Snyrtistofa Huldu Sjávargötu 14 Njarðvlk. Snyrtistofa Önnu Háarifi 83 Rifl Snyrtistofa Katrlnar Skólastlg 11a Stykkishólmur Snyrtlhús Sóleyjar Hafnarstrætl 9 fsafjörður Snyrtistofa Domhildar Mýrarbraut 26 Blönduðs Snyrtistofan Eva Ráðhústorgl 1 Akureyri Snyrtistofan Rakei Miögarði 12 Neskaupstaður Snyrtistofa Sigrúnar Túngötu 15 Reyðarfjörður Snyrtistofa Guðrúnar Bröttugðtu 5 Vestmannaeyjar Snyrtistofa Þórunnar Túngötu 7 Eyrarbakki Söluverðmæti 4.500 Best sést í áttina til hans af Kalda- dalsvegi, nokkurn veginn andspæn- is Oki, á stað þar sem vegurinn ligg- ur um Langahrygg og Geitá rennur undir um breiðan farveg. Þar blasir við af veginum Prestahnúkur, 1226 metrar á hæð, af mörgum talinn eitt fegursta fjall íslands. Prestahnúkur er að mestu myndaður af líparíti, en auk þess er í honum að finna bæði perlustein, bikstein og hrafntinnu, og litadýrðin í fjallinu er gríðarleg. Nokkurn veginn bílfær slóði ligg- ur út af veginum yfir Kaldadal inn með norðurhlið Þórisjökuls og inn undir Prestahnúk. Mun hann vera lagður á þeim tíma þegar menn voru með hugmyndir um perlu- steinsvinnslu í Prestahnúk, til þess að framleiða úr honum húseinangr- un, en ekki varð þó meira úr. Þessi slóði má trúlega teljast jeppafær, a.m.k. seinni hluta sumars, en ekki er mælandi með því að reyna við hann á venjulegum fólksbílum. Þessa leið má vitaskuld einnig ganga á rúmum klukkutíma, en sé hún ekin styttir það gönguna sem því nemur. Af Gretti sterka og prestunum Áður en lagt er í Þórisdalsgöngu má ráðleggja væntanlegum göngu- mönnum að verða sér úti um Grettis sögu og lesa í henni 61. kafla. I hon- um segir frá vetursetu Grettis sterka Asmundarsonar í dalnum, en samkvæmt sögunni fór hann fót- gangandi suður yfir Geitlandsjökul og kom þá að dalnum, sem var inni- lokaður af jöklum á alla vegu, en niðri í honum var hverahiti og grasi grónar hlíðar með smákjarri. Þar var mikið af sauðfé, ákaflega vænu, og eigandi þess var Þórir nokkur, sem var blendingur, hálfur maður og hálfur þurs. Hann bjó þar í helli með dætrum sínum, sem Grettir henti gaman að um veturinn sem hann bjó þarna, og tóku þær því vel ÚTSÝNI til Þórisdals gegnum op á hellinum á Hellishöfða. í fásinninu í dalnum. Grettir reisti sér að sögn skála í dalnum og bjó þar einn vetrartíma, en undi ekki lengur og flutti brott síðan. Auk þess segir talsvert frá daln- um víðar, meðal annars í Þjóðsög- um Jóns Arnasonar, og einnig í rit- um Jóns Guðmundssonar lærða, þar á meðal í kvæði eftir hann sem heit- ir Aradalsóður. I stuttu máli sagt var því almennt trúað að þar væri fjölmenn byggð útilegumanna, sem byggðamenn óttuðust og vildu síst af öllu lenda í nokkrum skiptum við. Væru þeir enda göldróttir og færu létt með að skella yfir menn gjörn- ingaþokum, þætti þeim þeir gerast of nærgöngulir. Þótt ein af fjölförn- ustu þjóðleiðum landsins, Kaldidal- ur, lægi þarna örskammt frá eru engar heimildir um að menn hafi yf- irleitt hugleitt það að kanna þennan stað nánar eða komast að því í raun hvað í honum leyndist. Seint á sautjándu öld gerðist það hins vegar að tveir ungir og fíl- hraustir prestar, Helgi Grímsson og Björn Stefánsson, unnu það afrek að fara í könnunarleiðangur í dal- inn, og án þess að verða nokkurra útilegumanna varir. Urðu þeir sem von er allfrægir af afreki sínu. Skrifuðu þeir báðir lýsingar á þess- ari ferð, annar sama ár en hinn nokkru seinna. Til hægri verka má hér vitna í lítið fræðslurit sem nefn- ist „Þórisdalur og ferð prestanna 1664" og Ferðafélag íslands gaf út fyrir tveimur árum. Það er fáanlegt á skrifstofu félagsins og í bókaversl- unum, en í því eru prentaðar ferða- sögur prestanna og sagt nokkru gerr frá þjóðtrúnni kringum dalinn en rúm er fyrir hér. Litadýrðin gleymist seint Ferðafélag íslands hefur síðustu árin efnt til nokkurra gönguferða um þetta svæði, sem hafa tekist ágæta vel. Þeim er hér ritar er til dæmis ákaflega minnisstæð dags- ferð á Prestahnúk haustið 1992. Þá var snjó byrjað að festa á fjöll þarna inn frá, tiltölulega bjart var í lofti þennan dag, og litadýrðin, sem myndaðist við samspilið af gula líp- arítinu, svörtu hrafntinnunni og ný- föllnum snjónum, gleymist þeim er sáu örugglega seint. Haustið 1996 var líka farin tveggja daga Ferðafélagsferð á þetta svæði sem einnig tókst ákaf- lega vel. Tekin var næturgisting á Hellishöfða í tjöldum, hellir Þóris skoðaður og gengið á Þórisjökul. Veður þessa tvo daga var einstak- lega fagurt og útsýni mikið til allra átta. Sérlega eftirminnileg var líka nóttin á Hellishöfða, í um þúsund
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.