Morgunblaðið - 16.11.1999, Side 14

Í4 ÞRIÐJUDAGUR 16. NÓVEMBER 1999
MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
Morgunblaðið/Jim Smart
Paul Brenner og Edward Pane dvelja nú hér á landi í boði bandaríska
sendiráðsins til að kynna aðferðir við forvarnastarf gegn fíkniefnum.
Kynning á aðferðum við forvarnastarf
gegn fíkniefnum
Mikilvægt að
venjulegt fólk
taki þátt
Formaður Alþýðubandalagsins segir ekkert því til fyrir-
stöðu að Samfylkingin verði formlegt stjórnmálaafl
Umboð til stofnunar
nýs stjórnmálaflokks
Morgunblaðið/Sverrir
Fulltrúar á landsfundi Alþýðubandalagsins.
„ÞAÐ ER nær að tala um fíkniefna-
vandamálin en fíkniefnavandamálið,“
segir Edward Pane sem er komin
hingað til lands ásamt Paul Brenner
til að kynna forvarnastarf gegn
fíkniefnum sem þeir hafa unnið við
að byggja upp í heimabæ sínum
Hazleton og nágrenni hans í Penn-
sylvaniafylki í Bandaríkjunum.
Reynt er að fá sem flesta til að
taka þátt og gengur starfið út á að fá
fólk til gera sér grein fyrir því að
fíkniefnaneysla sé til staðar í samfé-
laginu og að það verði að hjálpast að
við að reyna að leysa þau fjölmörgu
vandamál sem skapa hann og skap-
ast af honum. Stór og breiður hópur
fólks er fenginn til að vinna gegn
þessum vandamálum á beinan og
óbeinan hátt, bæði í störfum sínum
og daglegu lífi.
Forvarnastarf í smærri
samfélögum
Um 66.000 manns búa á Hazleton-
svæðinu og eru Pane og Brenner
komnir hingað í boði bandaríska
sendiráðsins á Islandi til að kynna
hvernig hægt sé að byggja upp öfl-
ugt forvarnastarf í smærri samfélög-
um.
Pane er meðferðarfulltrúi og rek-
ur meðferðarheimili fyi'ir þá sem eru
ánetjaðir áfengi og/eða fíkniefnum.
Brenner rekur endurvinnslustöð og
er auk þess í stjórn meðferðarheim-
ilis Pane. Þeir voru í hópi fólks sem
kom þessu forvarnaverkefni af stað
fyrir um hálfu öðru ári en að því
starfa bæði þeir sem vegna vinnu
sinnar eru í beinum tengslum við
fíkniefnavandamálin og aðrir sem
eru áhugasamir um að leggja eitt-
hvað af mörkum til forvarna. Þar má
nefna stjórnendur í sveitarfélögun-
um, löggæslufólk, fólk sem starfar
að meðferðar- og heilbrigðismálum,
GÓÐAR móttökur hafa verið við
undirskriftasöfnun Umhverfisvina,
þar sem f'arið er fram á að Fljótsdals-
virkjun fari í lögformlegt umhverfis-
mat, að sögn Ólafs F. Magnússonar,
talsmanns samtakanna. Samtökin
telja sig þurfa að ljúka undirskrifta-
söfnuninni fyrii- jólaleyfi Alþingis.
Ólafur segir að viðtökur almenn-
ings hafi verið aí'ar góðar. Þrátt fyrir
allan þennan velvilja skorti samtökin
enn sjálfboðaliða til starfa við undir-
skriftasöfnunina þann að hægt verði
að nýta þann augljósa meðbyr sem er
með þessu málefni í þjóðfélaginu.
„Við leggjum áherslu á það í okkar
málflutningi að við erum ekki að mót-
mæla virkjunum heldur að sameina
foreldra og unglinga og segir Pane
að brýnt sé að fólk af öllum sviðum
þjóðfélagsins starfi saman að þess-
um málum því allir hafi eitthvað
fram að færa. Brenner bendir á að
það sé ekki síst mikilvægt að venju-
legt fólk taki þátt í slíku forvarna-
starfi. „Það hefur sýnt sig að það er
venjulega fólkið sem er yfirleitt í
þessu starfi af mestri hugsjón og
heilindum, fólk sem hefur engra per-
sónulegra hagsmuna að gæta.
Stjórnmálamennirnir eru oft með
meira til að sýnast og mæta á við-
burði til að láta festa sig á filmu, en
svo er það hitt fólkið sem sinnir því
sem sinna þarf,“ segir Brenner
Fundir með þeim sem starfa
að forvörnum á Islandi
Eitt af markmiðunum sem sett
voru í upphafi verkefnis þeirra var
að miðla reynslunni til annarra. Þeir
hafa kynnt starf sitt annars staðar í
Pennsylvaniu, en þetta er í fyrsta
sinn sem þeir koma til annars lands í
þessum erindagjörðum. Þeir segjast
fagna boði bandaríska sendh’áðsins
hér og segja það einmitt mikilvægan
þátt í verkefni af þessu tagi að miðla
reynslu og kynnast aðstæðum og að-
ferðum annarra.
í gærmorgun héldu þeir fund með
ýmsum þeim sem starfa að fíkniefna-
forvörnum á Islandi. „Þetta var góð-
ur fundur, þarna sögðum við frá því
sem við erum að gera og fengum að
heyra hvernig þessum málum er
háttað á íslandi," segir Pane. Hann
segist ánægður með fundinn og segir
að sér lítist vel á það sem hann hafi
heyrt af forvarnrstarfi gegn fíkniefn-
um hér á landi. I dag halda þeir fund
með um fimmtíu fulltrúum sveitarfé-
laga á suðvesturhluta landsins til að
kynna starf sitt og hvaða árangur
það hafi borið.
þjóðina um þetta málefni sem er lög-
formlegt mat á umhverfisáhrifum
sem við teljum grundvöll þjóðarsátt-
ar,“ segir Olafur. Hann segir að búið
sé að koma út nokkur hundi-uð undir-
skriftalistum um allt land. Umhverf-
isvinir séu ekki í vafa um það, að ef
nægur tími væri til stefnu tækist að
bæta met undirskriftasöfnunarinnar
Varins lands árið 1974 þegar söfnuð-
ust tæplega 56 þúsund undirskriftir.
„Það liggur fyrir að okkar hreyfíng
er að verulegu leyti lausbeisluð gras-
rótarsamtök manna úr öllum stjórn-
málaflokkum, öllum stéttum og úr
öllum landshlutum. Við höfum ekkert
skipulagt aíl á bak við okkur enda
ekki skipulögð samtök,“ segir Ólafur.
LANDSFUNDUR Alþýðubanda-
lagsins gaf formanni og fram-
kvæmdastjórn flokksins fullt umboð
til að undirbúa stofnun nýs stjórn-
málaflokks með aðild Alþýðubanda-
lagsins, Aiþýðuflokksins, Samtaka
um kvennalista og annarra þeirra
sem telja sig til vinstri í íslenskum
stjórnmálum. Margrét Frímanns-
dóttir, formaður Alþýðubandalags-
ins, segir að ekkert sé því til fyrir-
stöðu að fara undirbúa það að Sam-
fylkingin verði formlegt stjórnmála-
afl og hún geri sér vonir um að það
verði á fyrstu mánuðum næsta árs.
Margrét sagði að stofnun stjórn-
málaflokks undir merkjum Samíylk-
ingarinnar hefði óneitanlega verið
aðalmál landsfundarins. Tillaga
þessa efnis hefði verið einróma sam-
þykkt og á fundinum hefði komið
fram mjög mikil ánægja með sam-
starfið bæði á landsvísu og í sveitar-
félögunum, en í flestum sveitarfélög-
um landsins væru þessir sömu flokk-
ar að starfa saman, stundum með
Framsóknarflokknum, en oftar væri
það framboð þessara þriggja flokka.
„Þannig að þetta á sér náttúrlega
mjög langan aðdraganda og það var
einróma ánægja með samstarfið á
báðum þessum sviðum," sagði Mar-
grét.
Hún sagði að mæting á landsfund-
inn hefði verið mjög góð og það
styrkti hana í þeirri trú að staðið
væri að þessum málum með réttum
hætti og þau færu með fullt umboð
flokksins. Það hefði getað verið erfitt
ef mætingin hefði verið léleg, en það
hefði alls ekki verið raunin og þessi
landsfundur ekki fámennari en þeir
hefðu áður veríð.
Spennandi verkefni
„Ég held það geti ekki verið til
meira spennandi verkefni heldur en
standa að stofnun þessa nýja flokks í
upphafi nýrrar aldar. Þessi flokkur
kemur auðvitað með arf úr þeim
flokkum og Samtökum um kvenna-
lista sem standa að honum, en það
AÐEINS með samstöðu félags-
hyggjufólks, jafnaðarmanna og
kvenfrelsissinna er mögulegt að
koma á nauðsynlegum breytingum í
íslensku samfélagi, sem tryggja auk-
ið lýðræði, jöfnuð og réttlæti. Hin
nýju samtök félagshyggjufólks eiga
að vera málsvari almannahagsmuna
gegn sérhagsmunum, málsvari
frjálslyndis gegn fordómum og
þröngsýni og málsvari framfara
gegn kyrrstöðu og úreltum sjónar-
miðum liðinnai- aldar, að því er fram
kemur í stjórnmálaálytktun 14.
landsfundar Alþýðubandalagsins
sem haldinn var um helgina.
I stjórnmálaályktuninni segir að
alþýðubandalagsfólk hafi mikilvægu
hlutverki að gegna við mótun Sam-
fylkingarinnar, framtíðarstjórnmála-
afls vinstri manna á Islandi. Lögð er
áhersla á að félög Alþýðubandalags-
ins starfi áfram en skorað á félags-
menn flokksins að ganga einnig til
iiðs við aðildarfélög Samfylkingar-
innar og tryggja þannig að sjónar-
mið Alþýðubandalagsins verði sterk
innan hennar.
Um utanríkismál segir að nauð-
synlegt sé að endurskoða þáttöku og
áherslur Islendinga í alþjóðasamfé-
er löngu orðið tímabært að móta
hérna stjórnmálaflokk sem er með
rætur vítt um þjóðfélagið og út frá
mjög breyttu pólitísku umhverfi frá
því umhverfi sem þessir flokkar
störfuðu við,“ sagði Margrét.
Hún sagði að auk þessa og stjórn-
málaályktunarinnar hefði verið rætt
um þörfina á því að standa fyrir
breytingum og nýjum viðhorfum í
stjórnmálum. Menn væru kannski á
því að flokkar almennt væru of fast-
ir í viðjum liðins tíma. Við byggjum
við mjög breytt umhverfi, innan-
lands og utan og það þyi’fti að taka
upp nýja sýn bæði í utanríkismálum
og síðan hvað varðaði stöðu lands-
byggðarinnar til dæmis. Byggða-
málin hefðu mikið verið rædd og
kvótakerfið. Það hafi verið farið vítt
yfir og þetta hafi verið mjög góður
fundur.
„Það er ekkert því til fyrirstöðu
að fara að undirbúa stofnun flokks-
ins, að Samfylkingin verði formlegt
stjórnmálaafl, og ég geri mér vonir
um að það verði á fyrstu mánuðum
næsta árs sem Samfylkingin verður
til sem formlegur stjórnmálaflokk-
ur,“ sagði Margrét.
Hún sagði að nú þegar væri búið
laginu í ljósi þeirra brejdinga sem
átt hafí sér stað undanfarin áratug.
„Marka þarf landinu sjálfstæða ör-
yggisstefnu og endurskoða afstöðu
til Atlantshafsbandalagsins byggða á
því að herinn fari. Þá þarf að auka
alla upplýsingagjöf og fræðslu til al-
mennings um málefni Evrópu hvort
sem um er að ræða EES-samninginn
eða möguleika á auknu samstarfi við
Evrópusambandið svo málefnaleg
umræða geti farið fram og þjóðin
geti myndað sér afstöðu án póli-
tískra sleggjudóma."
Sanngjarnt gjald fyrir
afnot af auðlindum
I kafla um umhverfi og auðlindir
segir að náttúrulegafr auðlindir
landsmanna verði nýttar á sjálfbær-
an og hagkvæman hátt og fulls jafn-
ræðis þegnanna gætt til aðgangs að
þeim. Sameign þjóðarinnar á helstu
auðlindum, þar með töldum nytja-
stofnum innan efnahagslögsögunn-
ar verði bundin í stjórnarskrá.
„Tekið verði sanngjarnt gjald fyrir
afnot af auðlindum í þjóðareign til
lands og sjávar, einkum fiskveiði-
heimilda, sem meðal annars verði
notað til þess að standa straum af
að stofna kjördæmafélög Samfylk-
ingarinnar í sex af átta kjördæmum
eftir gömlu kjördæmaskipaninni og
það væri verið að undirbúa stofnun
þeirra bæði í Reykjavík og Reykja-
nesi. Næstu skrefín yrðu að þau fé-
lög yrðu til og síðan yrði boðað til
stofnfundar á landsvísu.
Margi’ét sagði að þessi landsfund-
ur væri talsvert öðru vísi en aðrir
landsfundir sem hún hefði setið frá
því hún hefði tekið við sem formaður
Alþýðubandalagsins árið 1995, en
landsfundir hefðu nánast verið ár-
lega síðan. Það væri dálítið nýtt að
það væri hægt að taka stór málefni,
eins og sjávarútvegsmálin, sem
væru mikið rædd vegna þess að allir
væru á því að þau væru undirrót
þess byggðavanda sem við byggjum
við og ganga frá afgerandi stefnu í
þeim efnum sem allir stteðu að. Það
segði að það hefði verið þarna
ákveðinn hópur, ekki mjög stór, sem
hafi verið á annairi vegferð heldur
en stærstur hluti flokksmanna.
„Þessi klofningur hefur verið til
staðar í ár ef ekki áratugi og hann
kemur bara upp á yfirborðið við það
að við förum að starfa með öðrum
flokkum," sagði Margrét ennfremur.
þeim kostnaði sem þjóðin ber af
nýtingu þeirra og stuðla að réttlátri
skiptingu á afrakstri auðlinda og
bundinn endir á viðvarandi úthlutun
fiskveiðiheimilda.“
Þá segir að áhersla verði lögð á
vernd ósnortinna víðerna landsins,
minja og landslags, svo og á al-
mannarétt og alþjóðlegar skuld-
bindingar á sviði náttúruréttar og
við skipulag og stjórn hálendisins
verði náttúruvernd höfð að leiðar-
ljósi. Öll áætlanagerð verði að taka
mið af umhverfisvernd og samfé-
lagsþróun og mat á umhverfisáhrif-
um framkvæmda sem geti haft
veruleg áhrif á náttúrufar verði
meginregla. Brýnt sé að endur-
skoða núverandi lög um mat á um-
hverfisáhrifum og umhverfís- og
mengunargjöld verði þróuð sem
stjórntæki í efnahags- og umhverf-
ismálum. „Ljóst er að aukning þétt-
býlis á suðvesturhorninu eykur
mengunarhættu og kostar offjár í
samgöngumannvirkjum, auk þess
sem þessi aukning er skaðleg fyrir
byggðaþróun í landinu. Því ber um-
hverfisverndar vegna að stuðla að
dreifing byggðar í landinu sé eðli-
legi’i en nú er,“ segir einnig.
Talsmaður Umhverfísvina
U ndirskriftasöfn-
un fer vel af stað
Stjórnmálaályktun 14. landsfundar Alþýðubandalagsins
Afstaðan til NATO
verði endurskoðuð