Eimreiðin - 01.04.1939, Qupperneq 125

eimreiðin
RITSJÁ
237
Þá er nýlega út komið tyrsta liefti af yfirstandandi árgangi timarits
Islandsdeildar Guðspekifélagsins og flytur greinir um guðspekileg efni,
kvæði o. fl. Timaritið GANGLERI hefur nú komið út i tólf ár og flutt
jafnan ýmislegt athyglis- og umhugsunarvert efni, enda orðið vinsælt
rit hjá mörgum fleiri en þeim, sem eru innritaðir meðlimir Guðspeki-
félagsins. í þetta hefti leggur riststjórinn, Grétar Fells, mest til af
efninu, en auk hans rita i það Þorlákur Ófeigsson, Magnús Gislason,
Steinunn Bjartmarsdóttir, Kristján Sig. Kristjánsson og Jón Árnason.
Ein af bókum Paul Bruntons, hins mikilhæfa enska blaðamanns og
rithöfundar um dulfræðileg efni, er að koma út i Ganglera. Bókin heitir
á ensku „The Secret Path“, en nefnist i þýðingunni „Innri leiðin“.
Erú Guðrún Indriðadóttir er þýðandi. Bækur Bruntons eru allmikið
lesnar hér á landi, af ]>eim, sem ensku skilja, og munu margir fagna
að fá þarna á islenzku eina af athyglisverðustu bókum þessa höfundar.
Samband islenzkra liarnakennara gefur út tímaritið MENTAMÁL, og
ræða kennarar samhandsins þar uppeldis- og kenslumál, auk ýmsra
þrengri stéttarmálefna. Janúar—júní lieftið 1939 er að mestu helgað 50
ára afmæli kennarasamtakanna á íslandi, en afmælis þessa minnast kenn-
arar liátíðlega dagana 25. og 26. júní þ. á. Meðal annars eru i heftinu
nokkrar greinir um ýmsa hrautryðjendur í kennarastétt landsins fyr
°g síðar, flestar eftir ritstjórann, Sigurð Thorlacius, skólastjóra. Eftir-
rnæli, afmælisgreinir og minningargreinir um menn og stofnanir vilja
oft verða litið annað en þurrar upptalningar á metum og verðleikum,
enda fremur vanþakklátt verk að rita slikar greinir. Sérstaka athygli
vekur smágrein eftir Jóliannes úr Kötlum um Magnús Helgason, fyrv.
áennaraskólastjóra, rituð af innfjálgri andagift og stilfimi, og sama
má segja um stutta minningargrein um ungmennafélagsskapinn, eftir
sama höfund, i Minningarriti U. M. F. I., sem áður er getið. Jóhannes
ár Ivötlum á þenna arnsúg í fluginu, sem tekur lesandann með sér.
Annars er það stutt grein, Skólarnir og íslenzkan, eftir Helga Hjörvar,
sem á einna hrýnast erindi til almennings af því efni, sem Mentamál
flýtja að þessu sinni. Hér skýrir gamall og reyndur kennari frá reynslu
sinni af móðurmálskenslunni i skólunum og af þekkingunni á móður-
málinu yfirleitt, eins og luin er almennust nú á tímum. Helgi Hjörvar
kemst meðal annars svo að orði: — „Er ekki kennarastéttin og skól-
arnir að gleyma liinu mælta máli? Eða svo að spurt sé á annan hátt:
f'er börnunum í barnaskólunum fram i því að tala tungu sína, hera
hana fram, i nokkru hlutfalli við hina auknu skólagöngu? I’essu svara
eS hiklaust neitandi. Ég byggi þessa skoðun mína fvrst og fremst á
eeynslu minni i skólamálum. Og siðan ég hælti við kenslustörf, lief ég
'erið viðriðinn hinn strangasta og réttlátasta dómstól um talað mál:
hljóðnemann. Og reynsla mín þar um þetta mál er blátt áfram hræðileg.1
Og um hina nýju stafsetningu segir liöf: „Næsta kunnugt er það, að
hörnunum hafa nú nýlega verið bundnar óbærar byrðar í stafsetningu.
Kennarastéttin tók við þessum drápsklyfjum fvrir liarnanna hönd með