Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1983, Síða 95

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1983, Síða 95
Umsagnir um bœkur sem fórust í hinu hryllilega og ástæðu- lausa slysi. Sögumaður segist í lokin vona að sín saga hafi orðið öðruvísi en aðrar sögur af Selatöngum og sýni öfugt við þær að „öll séum við einsdæmi." (168) Hann fordæmir líka fegrandi frá- sagnir af Selatöngum, frásagnir sem stefna frá upphafi að niðurstöðunni: „einu sinni var gleðibragur yfir litlum plássum.“ (159) Honum er í mun að draga upp einlæga mynd af Selatöngum og vinum sínum þar, sbr. tilvitnun hér að ofan (Eg hef gert það sem í mínu valdi stóð. . .). En svo er það hvernig til tekst. Egill og fólkib á Selatöngum Egill fer frá Selatöngum í Mennta- skólann á Akureyri u. þ. b. 16 ára gamall og á ekki afturkvæmt. Hann er barn og unglingur ár sín á Selatöngum og sjónar- horn hans takmarkast af því. Frásögn hans er sjálfhverf, hann er miðpunktur sögu sinnar eins og maður er á þessu tímaskeiði ævinnar. Fullorðna fólkið á Selatöngum og líf þess er bara til kring- um þroskaferil Egils sjálfs og skiptir hann ekki meginmáli af því að þeir fullorðnu grípa ekki inn í líf hans á afgerandi eða óþægilegan hátt. Egill spyr ekki gagnrýninna spurninga, frekar en önnur börn og unglingar, yfirborð þorpslífsins dugir honum fullkomlega. Við fáum fjörugar lýsingar á deilum þorpsbúa um trúmál, pólitík og bók- menntir og spírafylliríið mikla er dill- andi skemmtilegt. Sömuleiðis stéttabar- áttan í frystihúsinu. Hinar dekkri hliðar lífsins í litlum plássum koma lítið fram s. s. baktal, öfund, geðveiki, grimmd og stöðug þörfin fyrir blóraböggla, en Egill sér þessu andliti þorpsins bregða fyrir í aðförinni að Fúsa með nefið. Fúsi biður þorpsbúum bölbæna og óttinn sem gríp- ur Egil tengist bæði formælingunum og tilefni þeirra, grimmd þorpsbúa. Að öðru leyti veitist Agli létt að víkja vand- ræðum þorpsbúa frá sér. Konurnar sem hann umgengst eru traustir og stæðilegir kvenskörungar eins og móðirin, Beta og Inger. Færri orðum er hins vegar farið um konur eins og Laugu hans Kela kokks, sem fær eftirvinnu í frystihúsinu út á það að Drési verkstjóri fer „upp á hana inni í kassageymslu." (144) Og hvaða stöðu í þorpinu hefur „Lauga neðrikoja“, sem svo er kölluð af því að hún stundaði skip? . . . (70) Egill hlustar opinmynntur á gáfu- mannafélag þorpsins þenja sig í skúrnum hjá Tóta frænda — en hann hlustar ekki á það sem karlarnir tuldra lágmæltir við Hildi, móður hans, þegar þeir eru búnir að vera gáfaðir hjá Tóta. (124) Og hvernig skyldi sambandi þeirra Kjartans og Tóta vera háttað? Hver er Tóti frændi — ef út í það er farið. Egill elskar og dáir Tóta frænda sinn mjög. Tvisvar er samskiptum þeirra lýst af svo mikilli næmi, svo fallega, að það er engu líkt. Þetta er þegar Egill leitar til Tóta yfirkominn af sinni fyrstu ástar- sorg (110) og þegar móðirin deyr (129 — 130). En þessar tvær lýsingar eru und- antekningar — að öðru leyti kemur Tóti fram eins og nokkurs konar „gúrú“ sem talar í upphöfnum orðskviðum sem Eg- ill vitnar til í tíma og ótíma: Pólitíkin, sagði frændi, hún er allt- af eins því miður. Hún lýtur sínum eigin lögmálum. Samt held ég að þeir sem þykjast yfir hana hafnir séu miklu ómerkilegri en allir flokkar til samans." (120) 445
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.