Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1983, Blaðsíða 107

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1983, Blaðsíða 107
Umsagnir um bakur grundvallar kennslu í samfélagsfræði, má kalla leitaraðferð“, segir í Aðalnám- skrá grunnskóla. I samræmi við þessa yfirlýsingu eru allar námseiningarnar búnar spurningum og verkefnum af ýmsu tagi og ýmislega fyrir komnum. Margt er þar sýnilega bráðsniðugt. En eitt einkenni spurninganna finnst mér orka tvímælis. I öllum einingunum er mikið af spurningum um staðreyndir sem nemendur hafa engar forsendur til að svara af neinu viti. Haukur birtir mynd af Þuríðarbúð á Stokkseyri og spyr lesendur hvað þeir haldi að margir hafi búið í henni (10). Myndin er tekin beint framan af gaflhlaði búðarinnar og engin leið að sjá hvað hún kann að vera löng. „Hvers vegna var síðar hætt að rækta korn á Islandi?“ er spurt í land- námsheftinu (49). Lýður Björnsson spyr nokkurn veginn upp úr þurru (6): „Hvaða áhrif ætli flutningur æðstu stjórnar Islands frá Noregi til Danmerk- ur hafi haft á stjórnsýslu í landinu og afskipti æðstu stjórnvalda af því?/ Hvers vegna?“ Nú grunar mig að einhverjir í samfé- lagsfræðihópnum vildu benda mér á Að- alnámskrá grunnskóla þar sem lögð er áhersla á að beitt sé „opnum“ spurn- ingum í samfélagsfræði, spurningum sem gefi tækifæri til margra fjölbreyti- legra svara og skýringa og höfði til rök- hugsunar. En ég sé lítið opið við spurn- ingar sem ekki verður svarað með neinu öðru en þekkingu sem nemendur hafa ekki. Minnisstæðustu kennsluleiðbein- ingu mína fékk ég hjá kennara mínum í bókasafnsfræði, Birni Sigfússyni há- skólabókaverði, og hún var eitthvað á þessa leið: „Það er rangt að maður læri af mistökum sínum. Maður Iærir á því að gera rétt.“ I samræmi við þetta get ég ekki hugsað annað en verkefni í samfé- lagsfræði, þau sem til er eitthvert rétt svar við, eigi að jafnaði að vera þannig gerð að lykillinn að réttri lausn liggi í námsefninu og næstum óhjákvæmilegri reynslu eða þekkingu nemenda. Eg held að það hljóti að hafa vond áhrif á sjálfs- traust ungra samfélagsfræðinema að rekast sífellt á spurningar sem þeir kunna ekki svar við og verkefni sem þeir eygja ekki leið til að leysa. Jafnvel er ekki útilokað að sumar spurningarnar geti þvælst fyrir óreyndum samfélags- fræðikennurum líka, og þannig geta þær gert nýtt námsefni óvinsælla til kennslu en þyrfti að vera. Fyrir þetta leitast Lýð- ur við að girða og það svo rækilega að kennsluleiðbeiningar hans eru á köflum lítið annað en svör við spurningum sem varpað er fram í nemendabókinni og verkefnaheftinu. Víða gengur þessi natni Lýðs að fræða kennarana helst til langt (5): „Flugvélar voru óþekktar um miðja 19. öld.“ Eða (19): „Telja verður líklegt að mönnum þyki það nokkur álitsauki ef frægir menn, t. d. mikilsmetnir stjórn- málamenn, íþróttamenn eða poppstjörn- ur, taka þá tali og leita álits á viðfangs- efnum." Líklega má samt segja að þessi fræðsla geri kennurum ekki mein ef þeir kunna að taka henni. Hugtök Landnám Islands og Kjör fólks á fyrri öldum fjalla um fremur hlutstæð efni, og því komast þessar bækur af með tiltölu- lega auðveld hugtök. I landnámsefninu eru mörg erfiðustu hugtökin skýrð í textanum, t. d. heimild í upphafi bókar. I bók Hauks held ég að þyrfti bara orðaskýringar í næstu útgáfu; tor- veldustu hugtök hans eru flest fremur auðskýrð orð úr gömlu sveitamáli. En Lýður fær miklu erfiðara hlutverk og leikur það ekki alltaf sem skyldi. Ég tek 457
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.