Saga


Saga - 2009, Qupperneq 246

Saga - 2009, Qupperneq 246
arinnar, ef svo má að orði komast, um viðfangsefni sem eru og verða líklega fyrirferðarmest í íslenskri utanríkispólitík næstu ár eða áratugi, en það eru annars vegar varnir Íslands og hins vegar evrópusambandið. Valur dýpkar umfjöllun sína um varnarsáttmála Íslands og Banda ríkj - anna með því að setja umræður um hann og stefnu beggja ríkja í kenninga - legt samhengi. Þó má finna að því að hann skýrir ekki alltaf nægilega vel hvernig hann skilur og beitir kenningum í þessu efni. Stundum virðist hann eiga við kenningar sem tilgátu um orsakasamhengi að baki stefnu- mótun og pólitískum ákvörðunum. en þetta er alls ekki alltaf augljóst. Stund um virðist hugmyndin vera sú að kenningar skýri ástæður og rök sem liggja til grundvallar við stefnumótun en stundum er eins og átt sé við tiltekna lýsingu á stefnu eða aðgerðum. Nú þarf mismunandi skilningur eftir samhengi á hugtakinu kenning ekki að leiða til neinna mótsagna, en það hefði vissulega verið hjálplegt að fá skýrari mynd af því hvernig Valur skilur hið kenningalega samhengi (bls. 3–8). einnig hefði verið áhugavert að fá fleiri vísbendingar um hvernig kenningalega samhengið sem Valur fjallar um í upphafi mótar eða stýrir ákvörðunar- og umræðuferlinu sem hann lýsir svo vel í því sem á eftir fer í greininni. Lýsing Vals á atburðarásinni og undanfara þess að Bandaríkjamenn hættu starfsemi á keflavíkurflugvelli er bæði ítarleg og sannfærandi og þótt greining hans falli vafalaust ekki öllum í geð, er erfitt að komast að annarri niðurstöðu en þeirri að íslensk stjórnvöld hafi einfaldlega haldið klaufalega á málum alveg frá því að Bandaríkjamenn kunngerðu að þeir hygðust hætta að vera með herþotur á Íslandi. Það er nokkuð ljóst að íslensk stjórnvöld vildu einfaldlega ekki viðurkenna að varnarsamstarf Ís - lands og Bandaríkjanna þarfnaðist endurskoðunar — ekki fyrr en einhliða ákvörðun Bandaríkjamanna neyddi þau til að horfast í augu við það. Þessi atburðarás er ef til vill lýsandi fyrir þá mynd sem grein Vals og fleiri grein- ar í bókinni draga upp af íslenskri stefnumótun í utanríkismálum: Hún er alls ekki forvirk, heldur hefur hún í of ríkum mæli mótast af viðbrögðum við orðnum hlut eða óumflýjanlegum atburðum. Þar liggur veikleiki hennar. Grein Baldurs Þórhallssonar er vönduð og ítarleg greining á ferlinu sem leiddi til aðildar Íslands að eeS annars vegar og Schengen hins vegar. Bald - ur reynir einnig að setja atburðarásina í kenningalegt samhengi, en hann veltir vöngum yfir því að hve miklu leyti megi skýra stefnu og aðgerðir íslenskra stjórnvalda með kenningu Peters katzenstein, sem er á þá leið að smáríki taki þátt í evrópusamrunanum til að draga úr efnahagslegum veik- leikum sínum (bls. 72). Þessi kenningagrunnur gefur áhugaverða niður - stöðu þar sem ákveðin sérkenni íslenskrar stefnumótunar eru vissulega auðskýranleg með kenningunni en önnur alls ekki. Hagsmunamatið, sem hvað eftir annað virðist leiða til þess að Íslendingar hafna evrópusamstarfi alveg fram að því að ytri aðstæður neyða þá til þátttöku í því, fellur til dæmis ekki að kenningunni. Þannig bendir Baldur á að sé gengið út frá henni hefði verið eðlilegt að búast við auknum vilja til frekari þátttöku í ritdómar246 Saga vor 2009 UMBROT NOTA-1:Saga haust 2004 - NOTA 5.5.2009 15:52 Page 246
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188
Qupperneq 189
Qupperneq 190
Qupperneq 191
Qupperneq 192
Qupperneq 193
Qupperneq 194
Qupperneq 195
Qupperneq 196
Qupperneq 197
Qupperneq 198
Qupperneq 199
Qupperneq 200
Qupperneq 201
Qupperneq 202
Qupperneq 203
Qupperneq 204
Qupperneq 205
Qupperneq 206
Qupperneq 207
Qupperneq 208
Qupperneq 209
Qupperneq 210
Qupperneq 211
Qupperneq 212
Qupperneq 213
Qupperneq 214
Qupperneq 215
Qupperneq 216
Qupperneq 217
Qupperneq 218
Qupperneq 219
Qupperneq 220
Qupperneq 221
Qupperneq 222
Qupperneq 223
Qupperneq 224
Qupperneq 225
Qupperneq 226
Qupperneq 227
Qupperneq 228
Qupperneq 229
Qupperneq 230
Qupperneq 231
Qupperneq 232
Qupperneq 233
Qupperneq 234
Qupperneq 235
Qupperneq 236
Qupperneq 237
Qupperneq 238
Qupperneq 239
Qupperneq 240
Qupperneq 241
Qupperneq 242
Qupperneq 243
Qupperneq 244
Qupperneq 245
Qupperneq 246
Qupperneq 247
Qupperneq 248
Qupperneq 249
Qupperneq 250
Qupperneq 251
Qupperneq 252
Qupperneq 253
Qupperneq 254
Qupperneq 255
Qupperneq 256
Qupperneq 257
Qupperneq 258
Qupperneq 259
Qupperneq 260
Qupperneq 261
Qupperneq 262
Qupperneq 263
Qupperneq 264

x

Saga

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Saga
https://timarit.is/publication/775

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.