Rit Mógilsár - 2014, Blaðsíða 54

54 Rit Mógilsár 31/2014
sess að vera samheiti yfir allt sem talið er gott
og heilbrigt í fari náttúrunnar (Hanski 2005).
Hugsanlega af þessum sökum hefur fremur
lítið borið á gagnrýni innan fræðasam-
félagsins á þau viðhorf sem sett eru fram í
ræðu og riti í nafni líffjölbreytni (Davis m.fl.
2009; Maier 2013). Nýlega hefur bandaríski
vísindaheimspekingurinn Donald S. Maier
farið ofan í saumana á afurðum fræðasam-
félags síðustu áratuga um líffjölbreytni með
það að markmiði að grafast fyrir um hinar
vísindaheimspekilegu stoðir undir orðræðu
sama fræðasamfélags. Niðurstaða hans er
sú að því miður hafi engar þessara útbreiddu
og drottnandi skoðana um líffjölbreytni verið
gaumgæfðar og svo virðist sem enginn hafi
heldur vogað sér að efast um þær. Enn fremur
varð hann þess fljótlega áskynja, að hann
gæti ekki fundið nokkra röksemd í skrifum
fræðasamfélagsins, í nafni líffjölbreytni sem
ekki hefði að geyma alvarlegar rökvillur,
lamandi takmarkanir eða óverjandi forsendur
(Maier 20131).
Deilur um skógrækt og
líffjölbreytni á Íslandi
Of langt mál yrði að gera fullnægjandi skil og
greina í hörgul þá umræðu sem farið hefur
fram í íslensku samfélagi undan farna tvo
áratugi í tengslum við skógrækt og líffjöl-
breytni (Sjá: Skógræktarfélag Íslands 2014).
Hér verður látið nægja að stikla á stóru í
tveimur umsögnum sem bárust atvinnu-
vega nefnd Alþingis liðnu ári vegna þingmáls
(211. mál; Tillaga til þingsályktunar um eflingu
skógræktar sem atvinnugreinar og samein-
ingu stjórnsýslueininga á sviði skógræktar
og landgræðslu). Í umsögn Náttúru-
fræðistofnunar Íslands og samtak anna
„Landverndar, landgræðslu- og umhverfis-
verndarsamtaka Íslands“ um þingmál
þetta birtist í hnotskurn obbinn af þeim
álitamálum sem fram hafa komið undanfarna
1 „Disturbingly, these prevailing views [on biodiversity] have barely been examined or questioned.
Some number of months ago, I began to systematically scrutinize these sources and the many arguments that they
present. I was looking for a sound foundation on which to build my own contributions to this effort. With the great size
of the literature and the capabilities of it‘s authors, I was at first confident that my only significant problem would be one
of selecting and integrating an existing and unassailable edifice of argument. Instead of a solid edifice, I found a chimera.
I was stunned that I could not find a single argument that does not have serious logical flaws, crippling qualifications, or
indefensible assumptions.“
(Maier, 2013, bls. 2)
1. mynd. Þétt breiða af sjálfsáinni stafafuru (Pinus
contorta Dougl.) í fyrrum ógrónum mel í Esjuhlíðum
Mógilsár, haustið 2014.
2. mynd. Sitkagreni (Picea sitchensis (Bong.) Carr)
á sunnlenskri sandauðn (Hafnarsandi, Árnessýslu),
tíu árum eftir gróðursetningu og endurtekna
áburðargjöf.