Óðinn - 01.01.1929, Síða 8

8
ÓÐINN
Ekki manna er komið frá systkinum Gísla á
Fellsöxl nema Jóni. Hann bjó á Búrfelli í Hálsa-
sveit. Hann var greindur vel og orðfær, orð-
heppinn og glaðsinna, einlægur og hreinskilinn,
tryggur og greiðvikinn.
Ætt þessi hefur verið í Fram-Skorradal og á
næstu grösum um 300 ára skeið. Virðist það
órækt merki um skapfestu og átthagatrygð, sem
efast hefur verið um að íslendingar ættu í fari
sínu, í öllu falli móts við Norðmenn frændur
vora.
Gamall Skorrdœlingur.
0
Hallur á Rangá.
»Hallur á Steinsvaðk og síðar »Hallur á Rangá«
er nafn sem mikið kvað að á Austurlandi á síð-
ara helmingi 19. aldar, sjerstaklega í Fljótsdals-
hjeraði. Það var merkur og mikilhæfur sveitar-
höfðingi, sem nafnið bar, og höfðu vist flestir,
sem kyntust honum, eitthvað gott um hann að
segja.
Hann var fæddur á Litlasteinsvaði í Tungu í
Norðurmúlasýslu 15. júlí 1820. Foreldrar hans
voru Einar Sigurðsson og Hólmfriður Jónsdótt-
ir, er bjuggu 35 ár á Litlasteinsvaði góðu búi
og áttu þá jörð. Voru þau bæði komin af hin-
um merkustu ættum á Austurlandi.
Sigurður, faðir Einars, var sonur Halls hrepp-
stjóra í Njarðvík við Borgarfjörð ("d. rjett fyrir
1770) Einarssonar, Guðmundssonar, Hallssonar
lögrjettumanns i Njarðvík, Einarssonar digra,
lögrjettumanns i Njarðvík (á lífi 1676, 81 árs,
dó á tíræðisaldri), Magnússonar bónda í Njarð-
vík, Þorvarðssonar bónda í Njarðvik, Björnsson-
ar skafins bónda í Njarðvík, Jónssonar. Björn
skafrnn átti Hólmfríði, systur Margrjetar ríku á
Eiðum, dóttur Þorvarðs bónda á Eiðum og síð-
ar i Njarðvík, Bjarnasonar bónda á Ketilsstöð-
um á Völlum og síðar á Eiðum, er kallaður var
Hákarla-Bjarni, Marteinssonar. Kona Bjarna og
móðir Þorvarðs var Ragnhildur dóttir Þorvarðs
ríka á Möðruvöllum í Eyjafirði, Loftssonar hins
ríka á Möðruvöllum, Guttormssonar.
Þorvarður Bjarnason keypti Njarðvik 17. á-
gúst 1509 af Þorvarði lögmanni Erlendssyni systr-
ungi sínum og flutti síðan þangað og bjó þar
til dauðadags, (er dáinn fyrir 1523). Hann gaf
Hólmfríði dóttur sinni Nes í Borgarfirði. Þar
bjuggu þau Björn skafinn fyrst. En 1524 seldi
Margrjet systir Hólmfríðar þeim Birni Njarðvík
fyrir Nes. Þau Björn fluttu síðan þangað og
bjuggu þar til dauðadags. Hólmfríður dó litlu
fyrir 1559, en Björn lifði eitthvað lengur. Frá
þeim kom mikil ætt og var kölluð Njarðvíkur-
ætt, og var lengi ein af mikilhæfustu bændaætt-
um á Austurlandi. í Njarðvík bjuggu afkom-
endur Björns skafins óslitið fram undir 1790 og
áttu jörðina. En oft var þar tvibýli.
Sigurður Hallsson var hinn síðasti í beinan
karllegg frá Birni skafinn, er bjó í Njarðvik.
Hann átti hana hálfa og seldi þann hlut 27. nóv.
1787 Gísla bónda á Nesi í Borgarfirði, syni Hall-
dórs prests á Desjarmýri, Gíslasonar prests hins
gamla á Desjarmýri Gíslasonar, og höfðu þeir
ættmenn þá búið í Njarðvík frá 1524, eða 263
ár.
Annan helming Njarðvíkur átti þá Hávarður
Guðmundsson Eiríkssonar prests í Þingmúla
Sölvasonar. Hann var ekki af Njarðvíkurætt, en
kona hans var af Njarðvíkurætt, Björg Vigfús-
dóttir bónda í Njarðvík ólafssonar lögrjettu-
manns i Bót, Andrjessonar. En kona ólafs og
móðir Vigfúsar var Guðrún dóttir Magnúsar lög-
rjettumanns í Njarðvik Einarssouar digra. Há-
varður fjekk hálfa Njarðvík með konu sinni og
bjuggu þau þar. Þau dóu bæði í janúarmánuði
1789. Keypti þá Gísli þann helming af erfingjum
þeirra. Var þá Njarðvik gengin að fullu úr hinni
gömlu Njarðvíkurætt, og voru þá liðin 281 ár
frá þvf er Þorvarður Bjarnason keypti Njarðvík
1509.
Sigurður Hallsson flutti frá Njarðvík að Nesi
vorið 1788, eftir að hann hafði selt Njarðvík, og
bjó þar til 1796. Kona hans var Þuríður dóttir
Björns lögrjettumanns í Böðvarsdal, ólafssonar
prests á Kirkjubæ (d. 1709), Ásmundssonar blinda
á Hrafnabjörgum í Hlíð, Ólafssonar prest á
Sauðanesi, sálmaskálds (d. 1608), Guðmundsson-
ar. Þuriður var »stórlynd, röggsöm og röskct,
en Sigurður »hversdagsgæfur«, segir presturinn
á Desjarmýri um þau í manntalsbók. Þuriður
dó á Nesi 1795, 3. apríl, 41 árs gömul. Var þá
bú þeirra virt 450 rikisdali og 16 skildinga. Var
það gott bú á þeim dögum. Þar í var Litlasteins-
vað 12 hndr„ er hann hafði fengið fyrir hálfa