Óðinn - 01.01.1929, Blaðsíða 37

ÓÐI NN
37
Lundahjónin
Guðm. Olafsson og Guðlaug Jónsdóttir.
Mikið er nú rætt um það og ritað, hver nauð-
syn beri til þess að rækta og prýða landið. Eng-
inn neitar því að þau orð sjeu í tíma töluð. —
Það er samt jafnan hægara að kenna heilræðin
en halda þau. Sem betur fer situr þetta mál þó
ekki við orðin ein. Margir eru þeir bændur i
sveitum þessa lands, sem unnið hafa þrekvirki
i margháttuðum
jarðabótum. En
alt verður það að
metast með hlið-
sjón af því, hve
menn hafa átt til
þessa örðuga að-
stöðu í þeim efn-
um. Þegar litið er
yfir hinar breiðu
bygðir Borgar-
fjarðar er ekki lítil
framförfrá þvísem
var fyrir nokkrum
áratugum. Túnin
frikka og stækka.
Þar sem áður voru
mýrar eða móar
eru nú fagrar sljettur. Stór og vönduð steinsteypu-
hús rísa upp bæði yfir menn og búfjenað. Heiðar og
heimalönd eru varin með margþættum girðingum
og vegir lagðir bæði af almannafje og einstak-
linga. Alt er þetta þegjandi vottur um framfarir
og þær ekki litlar.
Þegar jeg læt hugann hvaifla um bygðir þessa
hjeraðs, sje jeg í anda ýmsa bændur, sem teljast
mega fyrirmyndarmenn í búnaðarframförum.
Væri það maklegt að þeirra væri minst og þeim
væri þakkað fyrir mikil og vel unnin störf í
þarfir lýðs og lands. — Kært væri mjer að senda
Óðni myndir og æfiágrip þeirra Borgfirðinga sem
verið hafa mestir umbótamenn og brautryðjendur
í því, er teljast má til bjeraðsheilla.
Sá, sem hjer hefur nú staðið lengst í fremstu
fylkingu slíkra bænda, er Guðmundur á Lund-
um. Hann er fæddur 10. júlí 1861. Foreldrar
hans voru Ólafur Ólafsson og Ragnhildur ólafs-
dóttir. Voru þau hin mestu myndarhjón. Hafa
Lundar verið ættar-óðal frá því snemma á 18.
öld og máske lengur, þótt mjer sje það ekki
kunnugt.
Langafi Guðmundar var Þorbjörn Ólafsson
riki, f. 1750, d. 1827. Kona hans var Pórkatla
Sigurðardóttir sýslumanns, er kallaður var ís-
landströll. Fjölmennar ættir eru frá þeim komnar.
Þar á meðal ýmsir mestu búhöldar í Mýrasýslu,
sem hjer er ekki rúm að nafngreina.
Guðmundur var á barnsaldri er faðir hans
ljetst. Alsystkini Guðmundar voru Ólafur bóndi
í Lindarbæ í Holtum og Ragnhildur í Eng-
ey, tengdamóðir
Benedikts Sveins-
sonar alþingis-
manns og Hall-
dórs Þorsteinsson-
ar skipstjóra, bróð-
ur sjera Bjarna á
Siglufirði. Hálf-
systur Guðmund-
ar, Ásgeirsdætur,
voruSigríðurekkja
Jóns Tómasson-
ar í Hjarðarholti,
Guðrún kona
Finns bróður Guð-
laugar, konu Guð-
mundar, og Odd-
ný, gift kona í
Vesturheimi. — Giftist móðir hans öðru
sinni Ásgeiri Finnbogasyni, sem þá hafði
mist fyrri konu sína Sigríði Þorvaldsdóttur prest
Böðvarssonar. Ásgeir var mikilsvirtur og vinsæll.
Líka var hann mentaðri en þá var títt um
bændur. Minnist Guðmundur hans með óbland-
inni ást og virðingu. Hjá honum hefur hann líka
notið sinnar fyrstu fræðslu. Að öðru leyti má
hann teljast með þeim sjálfmentuðu mönnum,
sem alt hafa numið utan skóla. Snemma varð
hann nafnkendur fyrir útlit og atgjörfi, fríður
sýnum og karlmannlegur, hagsýnn og handlag-
inn. Er hann var frumvaxta þóttu jafnokar
hans ekki auðfundnir. Voru því miklar fram-
tíðarvonir við hann tengdar, sem vel hafa rætst.
Síðastliðin fjörutíu ár hefur hann verið einn
meðal bestu stuðningsmanna í öllum þeim fje-
lags-og framfara-málum sem bændur þessa hjer-
aðs hafa fylkt sjer um. Hann er óskeikull sam-
vinnumaður, bjartsýnn og öruggur, skýr í hugsun
og vel máli farinn. Hafa tillögur hans jafnan

Guðlaug Jónsdóttir.