Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags - 01.04.1881, Síða 124

Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags - 01.04.1881, Síða 124
ig6 bókum; þær eru ljósar og liprar, eiga vel við tímann, víða hjartnæmar og ágætar að orðfæri, framsetningu og efni. Litið hefir annað verið ritað í þessari grein. d) Heimspeki og náttúruyísindi hafa mjög orð- ið hér á hakanum, og má nær því segja, að þeim vís- indum hafi eigi verið sint hér. Skólarnir létu sér nægja latínu- og guðfræðisnám fram undir miðbik ald- arinnar, þá er betra skipulag komst á kenslumál vor, og tekið var að kenna náttúrufræði í skóla, og for- spjallsvísindi við prestaskólann. En af þessu leiddi þó eigi, að þessi vísindi væru neitt stunduð að mun, og hefir því lítið verið í þeim ritað. Nær því hiðeina heimspekilega rit er „Njóla“ Bjarnar Gunnlaugssonar* 1, og er undirstaða hennar skáldleg heimspeki í þrengri merkingu2. Sköpunarverkið er óendanlegt bæði í tíma og rúmi; hið æðsta í því er lífið, og tilgangur sköpunarverksins er viðhald lífsins. Lífið er þvi eiiíft og hin sýnilega verkun guðs í heiminum, og drottnar yfir hinu líflausa. f>að er sífeld framkvæmd, einstakl- ing fram af einstaklingi, og einstaklingurinn er eilífur. prestaskólakennari, og biskup yfir íslandi 1866. Dr. theol. 1844. (»Prédikanir« hans eru útg. í Khöfn 1856). 1) Bjöm Ounnlaugsson er fæddur 28. sept. 1788, lærði í heimaskóla og var útskr. af Geiri biskupi Vídalín 1808; hann fór á háskólann 1817, og vann verðlaunapening í stærðafræði 1818. Hann stundaði stærðafræði 4 ár, og fékst við landmæl- ingar með Schumaeher 2 ár, og vann annan verðlaunapening 1820. 1822 varð hann kennari við Bessastaðaskóla, og 1850 yfirkennari við lærða skólann í Bvík; hann fékk lausn frá em- bætti 1862. Hann andaðist 17. marz 1876. (»Njóla«, gefin út sem skólaboðsrit, Viðeyjar kl. 1842. 2) það, sem alment er kallað »heimspeki« virðist miklu betur eiga við að væri kallað rvísindafrœði«, af því að húngríp- ur meira og minna yfir öll vísindi. Aptur á móti mætti vel kalla nheimspehú þann hluta vísindafræðinnar, sem alrnent er nefndur »Naturphilosophi«, því hann hljóðar um heimsbygg- inguna og þá hluti, sem í heiminum eru.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128

x

Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags
https://timarit.is/publication/228

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.