Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags - 01.01.1885, Page 92

Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags - 01.01.1885, Page 92
92 ingin sé að minnsta kosti til, meðan sá heimur stend- ur, hvað sem svo tekur við. Hinn gríski spekingur Anaxagoras hélt því fram, að allir hlutir hefðu verið í nokkurs konar dái, í fullkominni kyrrð, þangað til skynsemin eða andinn (ó voyf) aðgreindi hvað frá öðru og kom því á ferð. „í upphafi var skynsemin (Xoyoc, voTfjutf), eða réttara sagt: upphafið var skynsemin“. Empedokles þar á móti lét alheiminn hreyfast og hvil- ast til skiptis, eptir því sem ástin eða vinfengið ( ^ <pt)vía) gjörði eitt úr fleirum, eða hatrið, óvildin (to vstxoc) margt úr einu, en þess á milli lét hann veröldina hvílast. Nú er hreyfingin ákvörðun (ávrsXsysta) hins hreyf- anlega sem slíks; það nær ekki sínum tilgangi með öðru móti, en því, að hreyfast. Verða því hlutir, sem, hver á sinn hátt eru hreyfanlegir, að vera til á und- an hreyfingunni, eða hreyfanlegleikinn, hæfilegleikinn til að hreyfast, að vera hreyfingunni fyrri, því annars væri hreyfingin, sem allir viðurkenna, ómöguleg og óhugsandi. Flýtur aptur þar af, að það sem getur hreyfzt, hvort heldur ferðar- eða breytingar-hreyfingu, það verður einhvern tíma, fyr eða síðar, að breytast, ef það er breytilegt, og vera á ferð, ef því er staðar- hreyfing ætluð, því annars væri tilgangi hlutanna mis- boðið; hluturinn verður að vera eldfimur, áðurenhann brennur, og hafa í sér kveikingar-afl áður en hann kveik- ir f. Nú verður annaðhvort það, sem einhvern tfma ekki var, að hafa orðið, eða það hefir ávallt verið, og ekki orðið til, er eilíft. Hafi nú allt það, sem hreyfan- legt er, orðið til, og því ekki verið áður, þá hlýtur önnur hreyfing eða breyting — en öll breyting er nokkurs konar hreyfing — að hafa verið til á undan hinni fyrstu hreyfingu hlutanna og heimsins, sem sé sú breyting eða hreyfing, er með henni skapaðist hæfi- legleikinn til að hreyfa og hreyfast. Enn fremur ber
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132

x

Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags
https://timarit.is/publication/228

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.