Eimreiðin


Eimreiðin - 01.01.1908, Síða 19

Eimreiðin - 01.01.1908, Síða 19
19 Lúter var þó ekki lengra kominn en það, að hann eigi að eins trúði að til var fjölkyngi og galdranornir, heldur vildi hann brenna þær allar. Og hann, mikli barnavinurinn, réði til að barni væri drekt, til að losa heimili þess við návist djöfulsins, því barnið væri getið af djöflinum. Erasmus heldur uppi hlífiskildi fyrir hjátrúnni og Bódín, sem af samtíð sinni var talinn »ce premier homme de la France« (fyrsti maður á Frakklandi), sá er Hallam segir um, að að eins tveir menn hafi verið hans jafnokar (að gáfum) Aristóteles og Machiavelli. Þessi maður getur ekki fundið nægilega sterk orð til að áfella mótmælenda lækni einn, Wier að nafni, fyrir það, að hann samdi ritgerð um »djöflaglapsýnina«, af því hann var sannfærður um, að margir þess- ara ólánsmanna væru vitstola, og vildi draga úr hinum skelfilegu þján- ingum þeirra. Bódín segir, að læknir þessi »hafi gengið á hólm við guð«. Hann hefði gert tilraun til að frelsa þá, sem heilög ritning og kirkjan hefði brennimerkt, sem verstu glæpamenn. Hann hefði jafn- vel verið svo ósvífinn að opinbera töfraformálana. Hver mætti nú án hryllingar hugsa til framtíðar kristindómsins eftir svo skelfilegar aug- lýsingar! Niðurstaðan sem Bódín kemst að, er einkennileg í mann- úðarsögunni: »Það eina, sem menn geta gert, er að hefja á ný of- sóknirnar með enn meira krafti«. — Og auðvitað fyrst og fremst hafa hendur í hári þessa góða Wiers. Með Bódín getur maður furðað sig á því, að kristindómurinn hafi iifað af — ekki árás Wiers, heldur þann hjátrúarinnar og hjartaleysis anda, sem lýsir sér í ritum Bódíns og margra fleiri, og játaður var í allri samtíðinni. Alt þetta hefir þó kristindómurinn lifað af. Enn hreinni og æðri hefir hann komið í ljós, eftir því sem framför í vísindum hefir losað mennina við ofstækisfullar trúarsetningar, sem þeir hafa útbúið, og rutt veginn að hreinni og eðlilegri skilningi og tileinkun sannleiks og kær- leiksandans, er Jesús einkennir sem sinn anda. Yfirleitt getum vér ályktað svo, að óbundið frelsi til að rannsaka alt á himni og á jörðu, andann og náttúruna, í stuttu máli alt, sem yfirleitt getur vakið spursmál í sálu mannsins, hljóti að skapa sann- leiksþrá og ryðja veginn fyrir anda umburðarlyndisins og um leið anda kærleikans. Skilyrðið fyrir hverjum rannsóknarárangri er svikalaus trú- menska við sannleikann, trúmenska, sem ekki hræðist innri bar- áttu né baráttu við valdhafana út á við. Trúmenska við sannleikann í kærleika verður að standa sem heilög yfirskrift yfir rannsóknar- verkinu. Og einmitt af því að sannleikans er leitað, kemur af sjálfu sér umburðarlyndið við aðra leitendur sannleikans, alstaðar þar sem svarið verður ekki gefið með sannfærandi krafti. Frá kristilegu sjónarmiði er lögmál náttúrunnar og lífsins fyrir- skipað af guði. Lögmál guðs í náttúrunni og lífinu getur ekki verið andstætt boðum hans í trúarbrögðunum. Fyrir því hlýtur, einmitt frá kristilegu sjónarmiði, öll áreiðanleg vísindaleg rannsókn þess- ara laga — auðvitað ekki allar fræðikenningar og ágizkunarkenningar 2’

x

Eimreiðin

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.