Eimreiðin


Eimreiðin - 01.05.1921, Side 84

Eimreiðin - 01.05.1921, Side 84
212 [EIMREIÐIN Esja og Esjuberg. 1 formálanum fyrir hinni nýju útgáfu af Kjalnesinga- sögu segir meðal annars: »Nafnið Esja er að öllum likindum búið til af höfundi sögunnar, þvi að Esjuberg mun eigi vera dregið af manns- nafni«. þetta mun vera rétt til getið. Sagan er að mestu leyti til- búningur, Esja sögunnar hefir aldrei til verið. Örlygur, bræðr- ungur Helga bjólu, var, eins og þeir frændur, ættaður úr Noregi; með honum munu nöfnin Esja og Esjuberg hafa borist út hingað. En er þá nokkur sá steinn eða berg í Noregi, er nefn- ist þessum nöfnum? loar Aasen og margir fleiri, sem bókað hafa bygðamálið norska, tilfæra bæði orðin og mörg önnur, sem af þeim eru mynduð. Esja er nafn á norskri steintegund, en er þó eigi all- staðar haft um sömu steintegundina. Pað er þá i fyrsta lagi haft um hinn svonefnda tálgustein (telgjestein) eða poeljustein (klebberstein, steatites cretaceus, soapstone á ensku). Hann er algengur i Noregi (í Valdresi, Gudbrands- dal, Friðrikshaldi og Þrændalögum; dómkirkjan í Þránd- heimi er nærri eingöngu bygð úr þeim steini). Þessi steinn er grágrænn að lit og mjúkur mjög, svo að hann má tálga til með hníf og skera út (veikstein eða Vegsten, blaute-grjot); hann er og þvalur átöku (líkt og sápa); hann stenst bæði eld og sýrur og áhrif lofts; hann er al- mennast hafður í ofnpípur og blásturspipur i smiðjum; fyrrum var hann hafður í krukkur til að geyma í brend lfk, suðuker, skálar, bökunarofna, eldstór og aðra hús- muni; útskorinn tálgusteinn er og hafður til skrauts á ýmsum byggingum og vel þykir hann fallinn í höfuð á súlur; tálgusteins-nám er ein iðnaðargrein Norðmanna, og jafnframt vinna þeir úr honum áðurnefnda hluti. Nú er hann mjög hafður í nýbyggingar í Kristjaniu.
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128

x

Eimreiðin

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.