Morgunblaðið - 04.05.2002, Side 46

UMRÆÐAN
46 LAUGARDAGUR 4. MAÍ 2002 MORGUNBLAÐIÐ
BORGARBÚAR
eru nú að átta sig á að
ekki er allt með felldu
við fjármálastjórn
borgarinnar. Eins og
fram hefur komið í
fjölmiðlum að undan-
förnu hafa hreinar
skuldir borgarinnar
áttfaldast á sl. átta ár-
um eða úr 3,9 millj-
örðum í 32 milljarða.
Hreinar skuldir pr.
íbúa hafa á sama tíma
hækkað úr 39 þús. í
286 þús. kr. Inni í
þessum tölum eru þó
ekki lífeyrisskuldbind-
ingar.
Í stað þess að viðurkenna fyr-
irliggjandi staðreyndir um áttföldun
skulda herðir borgarstjóri enn á
fyrri staðhæfingum um að skulda-
söfnunin hafi verið stöðvuð. Í rök-
ræðum hefur borgarstjóri þó þurft
að viðurkenna að skuldir borgarinn-
ar í heild hafi aukist. Sú skulda-
aukning sé hins vegar eingöngu
vegna arðbærra fjárfestinga hjá
Orkuveitunni, einkum á Nesjavöll-
um. Borgarstjóri leggur jafnan höf-
uðáherslu á að eingöngu skuli horfa
á borgarsjóð þegar árangur af fjár-
málastjórn R-listans er metinn og
bendir á að skuldir borgarsjóðs fari
stöðugt lækkandi. Borgarstjóri
greinir hins vegar ekki frá því að
þessi svokallaði „árangur“ hefur
verið fenginn með því að færa tæp-
lega 24 milljarða af skuldum borg-
arsjóðs yfir á eigin fyrirtæki, Orku-
veituna og Félagsbústaði hf., sem
eru 100% í eigu Reykjavíkurborgar.
Því fer því fjarri að um raunveru-
lega niðurgreiðslu skulda borgar-
sjóðs sé að ræða, eins og reynt er að
láta í veðri vaka.
Árbók sveitarfélaga
Samband íslenskra sveitarfélaga
gefur árlega út ritið Árbók sveitar-
félaga. Þar er að finna gagnlegan
samanburð á rekstri og fjárhags-
stöðu allra sveitarfélga á landinu.
Gallinn við þennan samanburð er
hins vegar sá að þar er einungis
horft á rekstur og fjárhagsstöðu
sveitarsjóðanna sjálfra en ekki á
sveitarsjóði og fyrirtæki þeirra í
heild sinni (samstæðureikning).
Með því að flytja skuldir yfir á fyr-
irtæki í eigu sveitarsjóða er hægt að
láta líta svo út sem náðst hafi um-
talsverður árangur við niður-
greiðslu skulda, þ.e. eins og þær
birtast í Árbók sveitarfélaga. Þetta
veit borgarstjórinn í Reykjavík og
hefur svo sannarlega nýtt sér
ótæpilega. Fyrir bragðið telja
margir sem byggja mat sitt á upp-
lýsingum úr Árbók sveitarfélaga að
skuldir Reykjavíkurborgar séu sí-
fellt að lækka, rétt eins og borg-
arstjóri fullyrðir í sífellu. Lítum að-
eins nánar á
fjármálasnilld borgar-
stjórans.
10 m.kr. auknar
arðgreiðslur
Þegar R-listinn tók
við stjórn borgarinnar
var það eitt hans fyrsta
verk að tvöfalda árleg-
ar arðgreiðslur Orku-
veitunnar til borgar-
sjóðs frá því sem áður
hafði tíðkast. Á árinu
1993 voru arðgreiðsl-
urnar t.d. 953 milljónir
króna (m.v. ársloka-
verðlag 2001) en voru
hækkaðar í tæpa 2
milljarða á árinu 1995. Með þessum
hætti hafa verið teknir rúmir 10
milljarðar út úr Orkuveitunni og
færðir yfir til borgarsjóðs. Með öðr-
um orðum hefur Orkuveitan þurft
að taka um 10 milljarða í lán vegna
þessara auknu arðgreiðslna. Og eins
og til stóð hafa bókfærðar skuldir
borgarsjóðs lækkað að sama skapi.
Fjármagnskostnaður, vextir og
gengistap, sem fylgir þessum skuld-
um, lendir því nú á Orkuveitunni en
ekki á borgarsjóði. Skuldaaukning
Orkuveitunnar vegna stóraukinna
arðgreiðslna til borgarsjóðs verður
því vart skýrð með „arðsömum
framkvæmdum á Nesjavöllum“,
eins og borgarstjóri heldur sífellt
fram.
Sérstök 6,9 m.kr.
viðbótargreiðsla
Vegna stöðugs hallarekstrar
borgarsjóðs var ákveðið á árinu
1999 að láta Orkuveituna greiða 4
milljarða til borgarsjóðs, til viðbótar
stórhækkuðum árlegum arð-
greiðslum. Bókfærðar skuldir borg-
arsjóðs voru þannig lækkaðar um
fjóra milljarða en skuldsetning
Orkuveitunnar aukin samsvarandi.
Fjármagnskostnaður af þessum
fjórum milljörðum hefur því síðan
færst hjá Orkuveitunni en hefði ella
lent á borgarsjóði. Ætla má að þessi
fjögurra milljarða millifærsla á
árinu 1999 verði í árslok 2002 orðin
um 6,9 milljarðar að teknu tilliti til
áfallins fjármagnskostnaðar og
gengistaps (á árslokaverðlagi 2001).
Varla er hægt að skýra þessa 6,9
milljarða skuldaaukningu Orkuveit-
unnar með „arðsömum fram-
kvæmdum á Nesjavöllum“.
6,6 m.kr. skuldir
Á árinu 1997 ákvað R-listinn að
stofna hlutafélag um félagslegar
leiguíbúðir borgarinnar. Íbúðirnar
ásamt áhvílandi skuldum voru færð-
ar yfir í nýja félagið. Áður höfðu
skuldir vegna þessara íbúða verið
færðar hjá borgarsjóði. Skuldsetn-
ing vegna kaupa á nýjum leiguíbúð-
um, u.þ.b. einn milljarður á ári, hef-
ur síðan verið færð hjá
Félagsbústöðum en hefði að
óbreyttu komið fram í hærri skuld-
um hjá borgarsjóði. Í árslok 2002
eru hreinar skuldir Félagsbústaða
hf. áætlaðar 6,6 milljarðar króna.
Skuldir borgarsjóðs í árslok 2002
verða því samsvarandi lægri.
R-listinn hefur „dúxað“
Í valdatíð R-listans hafa sam-
kvæmt þessu um 23,6 milljarðar
verið millifærðir frá borgarsjóði yfir
á fyrirtæki sem eru 100% í eigu
Reykjavíkurborgar. Þessar HÓK-
US PÓKUS-millifærslur breyta
hins vegar engu um heildarskuldir
borgarinnar. Þær hvíla eftir sem áð-
ur á Reykvíkingum. Ætla má að
þessar bókhaldskúnstir lækki bók-
færðan fjármagnskostnað borgar-
sjóðs um 1,5 milljarða á ári.
Með þessum sjónhverfingum hef-
ur borgarstjóra tekist að „lækka“
skuldir borgarsjóðs um 23,6 millj-
arða króna. Að auki næst sá frábæri
árangur að „lækka“ árlegan fjár-
magnskostnað borgarsjóðs um 1,5
milljarða.
Eins sjá má af yfirlitinu hér að of-
an breyta þessar bókhaldsblekking-
ar engu um heildarskuldir Reykja-
víkurborgar. Ef ekki hefði komið til
þessara bókhaldskúnsta hefðu
hreinar skuldir Borgarsjóðs í árslok
2002 verið um 31 milljarður króna í
stað 7,5 milljarða eins og áætlun
gerir ráð fyrir. Borgarstjóra hefur
með þessum bókhaldsmillifærslum
tekist að „lækka“ skuldir borgar-
sjóðs um 76%. Athyglisvert er líka
að ef ekki hefði komið til þessara
bókhaldskúnsta væri hrein skuld
Orkuveitunnar ENGIN! Staðreynd-
in er nefnilega sú að skuldasöfnun
Orkuveitunnar er ekki til komin
vegna „arðbærra fjárfestinga á
Nesjavöllum“, heldur vegna þess að
skuldum borgarsjóðs hefur verið
mokað yfir til Orkuveitunnar.
Með þessum snilldarráðstöfunum
telur borgarstjóri sig hafa dúxað í
fjármálastjórn. Því til sönnunar get-
ið þið bara skoðað samanburð við
önnur sveitarfélög sem settur er
fram í Árbók sveitarfélaga!
Bókhaldskúnstir R-listans
Guðlaugur Þór
Þórðarson
Reykjavík
Ef ekki hefði komið til
þessara bókhalds-
kúnsta, segir Guð-
laugur Þór Þórðarson,
væri hrein skuld Orku-
veitunnar engin.
Höfundur skipar 5. sæti á D-lista
Sjálfstæðisflokksins.





>?..@'%, 


; ; ; ;/
A
*
+,-+ - " "').!+  / 0-$
+ 1!. 2  "'  3
 )+. '%$ %1!+ 
)'$ +!$.+
'!+ %$ 4!. "
 $
$

/ 5+.-.$ %" 6$)+$ + '!,-. $
%
4.

) " "+$  *
. "%#$
%,"
!'.+/
/ 71# $!+. %" 6$)+$ " "+$  + .
8 $+ '!,-. *
. "%#$
%,"
!'.+/
9 ;/
'%, ::"1

B!;;/. 
  ;4 /
98$. -$
 "'  3 ) %,"(!"8$ 
%8. :%!$.!.+; '!,-3  '%
0-$
+  "'  90 :%!$.!.; '!,- '! ,-.$

6$) *2&=&&=5&/

1!<
.+ (%
>
?$
% + 
0-$



@@>@
9(+%

++%8
" 2ABC &
-$

'!+

DD
 
 
DD
<
<D

D
ED
<D D

 D

 D

 <=


 <=


C<"<
C <2
C<=<
C
":
-DEEF#
 <2
<=<
2 
DEEF#
<"<
DEEF#
<"<

7#+5#
7#+5#
7#+5#
7#+5#
 !"" # $%&
'&

((

%) **+
ÞAÐ ER sama
hvort veðrið er ljúft
eða leitt, alltaf má
hitta fjölda fólks á
göngustígnum við
Ægisíðu. Fólk á öllum
aldri sem er að viðra
sig og sína og njóta
sjávarilmsins og út-
sýnisins yfir sjóinn og
Reykjanesfjöllin.
Einn staður er öðr-
um fegri við þennan
stíg. Á móts við end-
ann á flugvellinum,
við Suðurgötu, sveigir
stígurinn meðfram
fallegri vík, þar sem
æðarfuglinn unir sér í óspilltri
fjörunni. Þarna eru öll hlutföll
rétt, kyrrlát víkin, grónir grasbal-
ar umhverfis, gömul hús milli
Starhaga og sjávar.
Þarna staldra margir
við á gönguferð sinni
og njóta útsýnisins.
Það hefur meira að
segja verið komið upp
svolitlum grjótgarði
og bekk í skjóli við
hann svo fólk geti enn
betur notið þessarar
einstæðu nálægðar við
óspillta náttúruna.
Hvers vegna vek ég
máls á þessu? Vegna
þess að dagar víkur-
innar eru taldir, ef
ekki verður gripið í
taumana. R-listinn
hefur komið því í
gegn í Aðalskipulagi að Reykjavík-
urflugvöllur verður lengdur út í
þessa vík. Yfir Suðurgötu, grasbal-
ana, fjöruna og út í sjó – á þessum
fallega og viðkvæma stað. Gömlu
húsin við Starhaga verða rifin og
víkin malbikuð.
Það eru eflaust ábyrgðarlaus
músarholusjónarmið að hafa
áhyggjur af svona smámunum. Ég
tel það nú samt skyldu mína að
vekja athygli borgarbúa á þessari
staðreynd.
Fallegasta víkin
Guðrún
Pétursdóttir
Höfundur er lífeðlisfræðingur.
Reykjavík
Ég tel það skyldu mína,
segir Guðrún Péturs-
dóttir, að vekja athygli
borgarbúa á þessari
staðreynd.
ÖFLUGT og fjöl-
breytt íþrótta- og
tómstundastarf fyrir
unga jafnt sem aldna
er eitt af áherslumál-
um Samfylkingarinn-
ar í Kópavogi. Enginn
efast um forvarnar-
gildi slíks starfs, það
eykur heilbrigði á lík-
ama og sál. Bæjar-
félaginu ber að skapa
sem besta aðstöðu
fyrir íþrótta- og tóm-
stundastarf og sjá til
þess að góður rekstr-
argrundvöllur sé til
staðar. Nú eru
íþrótta- og tómstundafélögum
veittir árlegir starfsstyrkir sem
fara m.a. eftir fjölda þátttakenda
og svo kallaðir sérstyrkir til sér-
stakra verkefna, m.a. ferðalaga og
nýbreytni. Einnig eru árlega veitt-
ir afreksstyrkir til einstaklinga og
hópa. Íþrótta- og tómstundaráð
ber ábyrgð á útdeilingu þessara
styrkja. Auk þessa hafa m.a. verið
gerðir rekstrarsamningar við
íþróttafélög vegna reksturs mann-
virkja.
Við í Samfylkingunni viljum
breyta fyrirkomulagi greiðslna til
íþrótta- og tómstundafélaga í
Kópavogi á þann hátt að gerðir
verði samstarfssamningar við
hvert félag fyrir sig sem feli í sér
tilteknar greiðslur á ári og komi í
stað starfsstyrkja og sérstyrkja.
Gera má ráð fyrir að hver samn-
ingur verði til 2 – 3ja ára og tekið
verði tillit til hvers
konar starfsemi fer
fram á vegum hvers
félags. Markmiðið er
m.a. að efla samstarf
milli bæjaryfirvalda
og félaganna og móta
sameiginlega stefnu
um íþrótta- og tóm-
stundastarf í bænum.
Báðir samningsaðilar
munu hafa tilteknar
skyldur og byggja
verður eftirlitsþátt
inn í samninginn. Að-
alstjórn hvers félags
verður falin ábyrgð á
framkvæmd samn-
ingsins af hendi fé-
lagsins, hennar ábyrgð verður
mikil. Ljóst er að auka þarf fram-
lög til innra starfs íþrótta- og tóm-
stundafélaga í bænum, það munum
við gera, en jafnframt skilgreina í
samstarfi við félögin hvert skal
stefna og hvernig við ætlum að sjá
til þess að í Kópavogi verði öflugt
og gott íþrótta- og tómstundastarf.
Margir
kostir
Með samstarfssamningum milli
bæjaryfirvalda og íþrótta- og tóm-
stundafélaga er mun líklegra að
við náum að tengja t.d. íþrótta- og
tómstundastarf á vegum félaganna
við skólastarf í grunnskólum bæj-
arins. Við einföldum styrkjakerfi
bæjarins í þessum málaflokkum
þannig að ÍTK þurfi ekki að eyða
löngum stundum í að yfirfara alls
kyns styrkbeiðnir frá félögunum.
ÍTK getur áfram haft afrekssjóð á
sínum vegum sem úthlutað er úr
árlega. ÍTK mun hafa eftirlitshlut-
verki að gegna með framkvæmd
samninganna og stefnumótun í
samráði við félögin væri í höndum
ráðsins.
Með samstarfsamningum í þess-
um anda skapast aðstæður til öfl-
ugs íþrótta- og tómstundastarfs í
Kópavogi og lagður verður grunn-
ur að samstarfi sem skilar góðum
árangri.
Samningar í
stað styrkja
Sigrún
Jónsdóttir
Höfundur er bæjarfulltrúi og í 2.
sæti á framboðslista Samfylking-
arinnar í Kópavogi.
Kópavogur
Við viljum breyta fyrir-
komulagi greiðslna til
íþrótta- og tómstunda-
félaga í Kópavogi á þann
hátt, segir Sigrún Jóns-
dóttir, að tilteknar
greiðslur á ári komi í
stað starfsstyrkja og
sérstyrkja.